Tarixi zəfərimizdən, ərazi bütövlüyümüzün və suverenliyimizin tam bərpasından sonra Cənubi Qafqazda tamamilə yeni geosiyasi reallıq formalaşıb. Azərbaycan beynəlxalq hüquqa əsaslanan ədalətli mövqeyini hərbi-siyasi müstəvidə təmin etməklə, regionda uzunmüddətli sülh və əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaradıb. Məhz bu reallıq fonunda Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşdırılması və sülh sazişinin imzalanması regional gündəliyin əsas mövzularından birinə çevrilib.
Milli Məclisin deputatı Vüqar RƏHİMZADƏ qəzetimizə açıqlamasında deyib ki, iki ölkə arasında ikitərəfli danışıqlar formatında müəyyən irəliləyişlər əldə olunub. Sərhədlərin delimitasiyası istiqamətində mühüm addımlar atılıb, bir sıra sərhəd məsələsi üzrə razılaşmalar əldə edilib. "Ötən ilin avqustun 8-də ABŞ-nin paytaxtı Vaşinqtonda Cənubi Qafqazın gələcəyini dəyişdirəcək tarixi hadisə baş verdi. ABŞ Prezidenti Donald Trampın təşəbbüsü ilə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan görüşərək sülh yolunda mühüm addım atdılar. Bu görüşün nəticəsində "Azərbaycan Respublikası və Ermənistan Respublikası arasında sülhün və dövlətlərarası münasibətlərin təsis olunması haqqında Saziş"in mətni razılaşdırıldı və xarici işlər nazirləri tərəfindən paraflandı. Bu, regionda uzun illər davam edən gərginliklərin aradan qalxmasına dair atılan real və tarixi bir addım oldu. Bununla belə davamlı və hüquqi baxımdan etibarlı sülhün əldə olunması üçün hələ də həllini gözləyən məsələlər qalmaqdadır", - deyə o bildirib.
Deputat qeyd edib ki, əsas məsələ Ermənistan konstitusiyasında Azərbaycana qarşı ərazi iddialarının aradan qaldırılmasıdır. Bir dövlətin əsas qanununda digər dövlətə qarşı ərazi iddiası xarakteri daşıyan müddəalar saxlanıldığı halda imzalanacaq istənilən sülh sazişi gələcək üçün möhkəm hüquqi təminat yarada bilməz. Bu məsələ ilə bağlı Azərbaycanın mövqeyi qəti və dəyişməz olaraq qalır. Xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov da İsveçrə Konfederasiyasının federal xarici işlər naziri, ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri İqnasio Kassis ilə Bakıda keçirdiyi birgə mətbuat konfransında vurğuladı ki, Ermənistan konstitusiyasında Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları aradan qaldırılmalıdır. Nazir qeyd etdi ki, hazırda Azərbaycanla Ermənistan arasında de-fakto sülh əldə olunub. Sadalanan irəliləyişlər Azərbaycan və Ermənistan arasında ikitərəfli danışıqlar əsasında baş verir və biz bundan sonra da müzakirələr aparacağıq. Sülh sazişinə gəlincə, bu məsələdə Azərbaycanın mövqeyi eynidir. Sülh sazişi Ermənistan konstitusiyasından Azərbaycana qarşı ərazi iddialarının çıxarılacağı təqdirdə mümkündür.
V.Rəhimzadə deyib ki, Ermənistanda yeni hökumətin formalaşmasından sonrakı siyasi mənzərə Baş nazir Nikol Paşinyanın ölkəni yeni regional reallıqlara uyğunlaşdırmağa çalışdığını göstərir: "Hökumət bir tərəfdən Avropa İttifaqı və digər Qərb institutları ilə əməkdaşlığı genişləndirməyə, digər tərəfdən isə Azərbaycan və Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşdırılması yolu ilə Ermənistanın uzun illər davam edən regional təcrid vəziyyətindən çıxmasına nail olmağa çalışır. Lakin bu siyasət Ermənistan daxilində birmənalı qarşılanmır. Müharibədən sonrakı dövrdə revanşist qüvvələr, radikal dairələr və bəzi dini institutlar hökumətin sülh təşəbbüslərinə qarşı çıxaraq ictimai rəydə narazılıq yaratmağa çalışırlar".
Deputat bildirib ki, sülh prosesinin qarşısında duran ən mühüm hüquqi maneə Ermənistanın mövcud konstitusiyasıdır. Təsadüfi deyil ki, Paşinyan son dövrlərdə dəfələrlə yeni konstitusiyanın qəbul edilməsinin zəruriliyini vurğulayıb. İrəvan hökumətinin yeni konstitusiya layihəsini referendum yolu ilə qəbul etmək niyyəti də məhz bu yanaşmadan irəli gəlir. "Növbəti il ərzində Ermənistan konstitusiyasına dəyişikliklərin edilməsi və bunun ardınca sülh sazişinin imzalanması ehtimalını tam istisna etmək olmaz. Lakin bu prosesin reallaşması üçün konstitusiya islahatlarının həyata keçirilməsi əsas şərtdir. Hazırkı geosiyasi mənzərə də göstərir ki, Cənubi Qafqazda sabitliyin və inkişafın alternativi yoxdur. Ermənistan da gec-tez yeni regional reallıqları hüquqi və siyasi müstəvidə tam qəbul etməli olacaq", - deyə Vüqar Rəhimzadə əlavə edib.
Əsmər QARDAŞXANOVA,
"Azərbaycan"
