Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN) tərəfindən aparılan kütləvi maarifləndirmə işlərinə baxmayaraq, təəssüflə bildirməliyik ki, yenə də bəzi vətəndaşlar, o cümlədən uşaq və yeniyetmələr tərəfindən çimərlik kimi nəzərdə tutulmayan kanal, çay, arx, süni göl və digər su hövzələrindən çimərlik kimi istifadə faktlarına rast gəlinir ki, bu da bir sıra hallarda acı nəticələrə gətirib çıxarır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə FHN-in qeyri-çimərlik ərazilərdən istifadə ilə əlaqədar əhaliyə müraciətində qeyd olunub.

Bildirilib ki, iyun ayının 1-dən bu günə qədər qeyri-çimərlik ərazilərdə 12 nəfərin bataraq ölməsi faktı qeydə alınıb.

“Nəzərə alınmalıdır ki, çimərlik üçün nəzərdə tutulmayan kanal, arx, çay, göl və digər su hövzələrinin təhlükəli sualtı relyefə, sürətli axına, qeyri-müəyyən dərinliyə, məhdud görüntü və digər təhlükəli xüsusiyyətlərə malik olması həmin hövzələrdən yayda sərinləmək məqsədilə istifadə zamanı həyat və sağlamlıq üçün ciddi təhlükə yaradır. Qeyd olunanlarla bağlı FHN bir daha əhaliyə, xüsusilə valideynlərə müraciət edərək, uşaq və yeniyetmələri nəzarətsiz qoymamağa, müvafiq təhlükəsizlik qaydalarına ciddi əməl etməyə və çimərlik kimi nəzərdə tutulmayan su hövzələrindən istifadə etməməyə çağırır”, - deyə müraciətdə vurğulanıb.

Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın bir troya unsiyasının qiyməti 87,4 dollar azalaraq 4 158,5 dollar təşkil edib.

Gümüş isə 2,35 dollar azalaraq 64,46 dollara bərabər olub.

“AzerGold” QSC-nin İdarə Heyətinin üzvü – Sədrin müavini İlqar Cəlilov İslam İnkişaf Bankı Qrupunun 2026-cı il üzrə İllik Toplantıları çərçivəsində ölkəmizdə səfərdə olan Qvineya Respublikasının planlaşdırma, beynəlxalq əməkdaşlıq və inkişaf naziri İsmael Nabenin rəhbərlik etdiyi geniş tərkibli nümayəndə heyəti ilə görüş keçirib.

“AzerGold”dan AZƏRTAC-a bildirilib ki, görüş zamanı QSC-nin sədr müavini dövlət şirkətinin fəaliyyəti, əldə etdiyi uğurları və ölkə iqtisadiyyatına töhfələri barədə ətraflı məlumat verib. Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən beynəlxalq standartlara uyğun qaydada təşkil edilən geoloji kəşfiyyat, hasilat, emal və mineral resursların idarə olunması istiqamətindəki işləri, hazırda icra edilən və perspektiv inkişaf mərhələsində olan layihələri qonaqların diqqətinə çatdırılıb.

İsmael Nabe çıxışında ölkəsi ilə Azərbaycan arasında iqtisadi və institusional əməkdaşlığın genişləndirilməsində maraqlı olduqlarını vurğulayıb. O, hasilat və geoloji kəşfiyyat istiqamətləri ilə yanaşı, kadr hazırlığı və təcrübə mübadiləsi sahələrində potensial əməkdaşlıq imkanlarına da xüsusi maraq göstərdiklərini qeyd edib.

Qvineyalı nazir ölkəsinin qlobal polad sənayesi üçün strateji əhəmiyyət daşıyan Simandou dəmir filizi layihəsi çərçivəsində təsis edilmiş Akademiyasında dağ-mədən və geologiya üzrə yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanması məqsədilə Azərbaycanla əməkdaşlıq imkanlarının nəzərdən keçirilə biləcəyini diqqətə çatdırıb.

Görüşün sonunda tərəflər perspektiv əməkdaşlıq imkanlarının qiymətləndirilməsi və növbəti addımların planlaşdırılması məqsədilə hər iki tərəfdən məsul nümayəndələrin müəyyən edilməsi barədə razılığa gəliblər. Görüş qarşılıqlı maraq doğuran məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi ilə davam edib.

İyunun 19-da Milli Məclisin növbəti iclası keçirilir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, iclasın gündəliyinə aşağıdakı 14 məsələ daxil edilib:

1. “Azərbaycan Respublikasının 2025-ci il dövlət büdcəsinin icrası haqqında” Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi (ikinci oxunuş);

2. Azərbaycan Respublikasının Gömrük Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi (üçüncü oxunuş);

3. “Dövlət qulluğu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi (üçüncü oxunuş);

4. “Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Ekvador Respublikası Hökuməti arasında diplomatik, rəsmi və xidməti pasport sahiblərinin viza tələblərindən azad edilməsi haqqında Saziş”in təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi;

5. “Normativ hüquqi aktlar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya qanununun layihəsi (birinci oxunuş);

6. “Dövlət qulluğu haqqında” və “Media haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi (birinci oxunuş);

7. Azərbaycan Respublikasının Ticarət Gəmiçiliyi Məcəlləsində, “Yol hərəkəti haqqında”, “Nəqliyyat haqqında”, “Dövlət rüsumu haqqında”, “Mülki dövriyyənin müəyyən iştirakçılarına mənsub ola bilən və dövriyyədə olmasına xüsusi icazə əsasında yol verilən (mülki dövriyyəsi məhdudlaşdırılmış) əşyaların siyahısı haqqında”, “Avtomobil nəqliyyatı haqqında” və “Aviasiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi (birinci oxunuş);

8. “Yol hərəkəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2025-ci il 9 dekabr tarixli 307-VIIQD nömrəli Qanununun icrası ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikasının bəzi qanunlarında dəyişiklik edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi (birinci oxunuş);

9. “Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi Daxili Nizamnaməsinin təsdiq edilməsi haqqında”, “İctimai iştirakçılıq haqqında” və “Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarının qanunvericilik təşəbbüsü hüququndan istifadə etməsi qaydası haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi (birinci oxunuş);

10. “Ümumi təhsil haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi (birinci oxunuş);

11. Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsində, Azərbaycan Respublikasının Cəzaların İcrası Məcəlləsində və “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi (ikinci oxunuş);

12. Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi (ikinci oxunuş);

13. Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsində, “İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında” və “Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi (ikinci oxunuş);

14. Azərbaycan Respublikasının Mənzil Məcəlləsində, “Qaçqınların və məcburi köçkünlərin (ölkə daxilində köçürülmüş şəxslərin) statusu haqqında” və “Məcburi köçkünlərin və onlara bərabər tutulan şəxslərin sosial müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi (ikinci oxunuş).

Ötən gecə futbol üzrə dünya çempionatında keçirilən qarşılaşmalar bir sıra maraqlı statistik göstəricilər və rekordlarla yadda qalıb.

AZƏRTAC FIFA-nın rəsmi saytına istinadən xəbər verir ki, Çexiya millisinin futbolçusu Mixal Sadilek turnirin ən erkən qoluna imza atıb. O, 5-ci dəqiqənin 8-ci saniyəsində fərqlənərək Almaniya yığmasının futbolçusu Feliks Nmeçanın göstəricisini geridə qoyub. Nmeça Almaniyanın Kürasao ilə matçında 5-ci dəqiqənin 16-cı saniyəsində hesabı açmışdı.

İsveçrə millisinin futbolçusu Yohan Manzambi isə dünya çempionatları tarixində dubla imza atan ən gənc ehtiyat oyunçu olub. O, bu nailiyyətə 20 yaş 247 günlük ikən imza atıb. Əvvəlki rekord 2002-ci ildə Paraqvayın Sloveniya ilə matçında iki qol vuran Nelson Kuevasa məxsus idi. Həmin vaxt Kuevas 22 yaş 153 günlük idi.

Qeyd olunub ki, bu mundialda indiyədək təyin edilən altı penalti zərbəsinin hamısı qolla nəticələnib. Breel Embolo (İsveçrə - Qətər), Kay Haverts (Almaniya - Kürasao), Marko Arnautoviç (Avstriya - İraq), Harri Keyn (İngiltərə - Xorvatiya), Teboho Mokoena (Cənubi Afrika - Çexiya) və Qranit Xaka (İsveçrə - Bosniya və Herseqovina) 11 metrlik cərimə zərbələrini dəqiq yerinə yetiriblər.

Kanada millisinin hücumçusu Conatan Devid də tarixə düşüb. O, dünya çempionatında het-trik edən ilk ev sahibi ölkə futbolçusu olub. Daha əvvəl belə bir göstəriciyə yalnız İngiltərə millisinin əfsanəsi Ceff Herst 1966-cı il mundialının finalında imza atmışdı.

Bundan başqa, Meksika millisi də tarixi nəticə əldə edib. Şimali Amerika təmsilçisi dünya çempionatına ev sahibliyi edən komandalar arasında ilk iki oyununda qələbə qazanaraq qapısını toxunulmaz saxlayan ilk yığma olub. Buna sonuncu dəfə 1998-ci ildə keçirilən mundialda ev sahibi Fransa millisi nail olmuşdu.

Qeyd edək ki, ABŞ, Meksika və Kanadanın birgə ev sahibliyi etdiyi dünya çempionatına iyulun 19-da yekun vurulacaq.

Ətraflı:

Dünya birjalarında neft bahalaşıb.

Londonun ICE (“InterContinental Exchange Futures”) birjasında “Brent” markalı neftin bir barelinin qiyməti 0,05 dollar artaraq 79,9 dollar olub. Nyu-Yorkun NYMEX (“New York Mercantile Exchange”) birjasında “Light” markalı neftin bir barelinin qiyməti isə 0,74 dollar artaraq 77,34 dollar təşkil edib.

Fərhad Abdullayevin sədrliyi ilə Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun növbəti iclası keçirilib.

Konstitusiya Məhkəməsinin mətbuat xidmətindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, məhkəmə iclasında Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin müraciəti əsasında Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 13-cü maddəsinin I hissəsinin və 29-cu maddəsinin I və II hissələrinin tələbləri baxımından Mülki Məcəllənin 329.1, 337.1 və 739.2-ci maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair konstitusiya işinə baxılıb.

Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu iş üzrə hakim R.Quliyevin məruzəsini, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin müraciətini və Milli Məclis Aparatının mülahizəsini, Ali Məhkəmə, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsi, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi, Hüquqi Ekspertiza və Qanunvericilik Təşəbbüsləri Mərkəzi, Vəkillər Kollegiyası tərəfindən təqdim edilmiş mütəxəssis mülahizələrini, ekspertlər Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsinin Mülki hüquq kafedrasının müdiri, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Ş.Yusifovun və həmin kafedranın doktorantı H.İrzayevin rəyini və iş materiallarını araşdırıb müzakirə edərək qərar qəbul edib.

Qərarda deyilir ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 13, 29 və 60-cı maddələrinin, Mülki Məcəllənin 329.1 və 337.1-ci maddələrinin hüquqi mahiyyəti və təyinatından irəli gələrək Mülki Məcəllənin 739.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan borc müqaviləsinin yazılı forma tələbinin həmin Məcəllənin 329.1-ci maddəsi üzrə qanunla müəyyən edilmiş “başqa hal”a aid edilməsi üçün müvafiq dəyişikliklərin həyata keçirilməsi Milli Məclisə tövsiyə olunsun.

Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun bu Qərarının təsviri-əsaslandırıcı hissəsində ifadə olunmuş hüquqi mövqelərə əsasən məsələ qanunvericilik qaydasında həll edilənədək fiziki şəxslər (tərəflər) arasında Mülki Məcəllənin 739.2-ci maddəsi üzrə borc müqaviləsi və onun şərtlərinin tərəflərin hər hansı yazılı sübutlara istinad etməklə təsdiqlənməsi imkanı istisna edilməməlidir.

Mülki dövriyyənin sabitliyinin təmin olunması baxımından Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun bu Qərarının 2-ci bəndi Qərar qüvvəyə mindikdən sonra fiziki şəxslər (tərəflər) arasında yaranacaq borc münasibətlərinə və hazırda məhkəmələrin icraatında olan mübahisələr üzrə işlərə şamil edilsin.

Qərar dərc edildiyi gündən qüvvəyə minir, qətidir, heç bir orqan və ya şəxs tərəfindən ləğv oluna, dəyişdirilə, yaxud rəsmi təfsir edilə bilməz.

Dünya bazarında Azərbaycan neftinin qiyməti azalıb.

“Azeri Light” markalı neftin bir barelinin qiyməti 2,54 dollar və ya 3,07 faiz azalaraq 80,06 dollar olub.

Qeyd edək ki, "Azeri Light" neftinin ən aşağı qiyməti 2020-ci il aprelin 21-də (15,81 ABŞ dolları), maksimal qiyməti isə 2008-ci ilin iyulunda (149,66 ABŞ dolları) qeydə alınıb.

Prezident İlham Əliyevin tapşırığına uyğun olaraq, işğaldan azad edilmiş ərazilərə Böyük Qayıdış davam etdirilir. Xankəndi şəhərinə köç edənlər respublikanın müxtəlif yerlərində, əsasən yataqxanalarda, sanatoriya və inzibati binalarda müvəqqəti məskunlaşmış ailələrdir.

Bu barədə AZƏRTAC-a Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsindən məlumat verilib.

Bu mərhələdə Xankəndi şəhərinə 18 ailə - 68 nəfər köçürülüb.

Doğma yurda qayıdan sakinlər hərtərəfli dövlət qayğısı ilə əhatə olunduqlarına görə Prezident İlham Əliyevə və Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevaya təşəkkür ediblər. Onlar, həmçinin torpaqlarımızı işğaldan azad edən rəşadətli Azərbaycan Ordusuna, qəhrəman əsgər və zabitlərimizə minnətdarlıqlarını bildirib, bu yolda canlarından keçən şəhidlərimizə rəhmət diləyiblər.

Roma şəhərində səfərdə olan Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət naziri Adil Kərimli İtaliya Respublikasının mədəni irs, fəaliyyətlər və turizm naziri Alessandro Ciuli ilə görüşüb.

Mədəniyyət Nazirliyindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, görüşdə Azərbaycan və İtaliya arasında mədəni əlaqələrin mövcud vəziyyəti və əməkdaşlığın inkişaf perspektivləri müzakirə edilib.

Qeyd olunub ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2020-ci ilin 20 fevral tarixində İtaliyaya rəsmi səfəri çərçivəsində mübadilə olunan “Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyi ilə İtaliya Respublikasının Mədəni İrs, Fəaliyyətlər və Turizm Nazirliyi arasında mədəniyyət sahəsində əməkdaşlıq haqqında Anlaşma Memorandumu” ölkələrimizin mədəni əməkdaşlığı üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Görüşdə mədəni irsin qorunması, muzey işi, yaradıcı sənayelər, kinematoqrafiya, musiqi və ifaçılıq sənəti sahələrində birgə layihələrin həyata keçirilməsi, həmçinin mədəniyyət müəssisələri arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi məsələləri nəzərdən keçirilib.

Nazir Adil Kərimli Azərbaycanın mədəniyyət siyasətinin prioritetləri, mədəni diplomatiyanın gücləndirilməsi və beynəlxalq tərəfdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində həyata keçirilən təşəbbüslər barədə həmkarına məlumat verib.

Tərəflər qarşılıqlı mədəniyyət günlərinin, sərgi və konsert proqramlarının təşkili, peşəkar mübadilə layihələrinin həyata keçirilməsi və mədəniyyət sahəsində institusional əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi barədə fikir mübadiləsi aparıblar.

Bildirilib ki, Azərbaycan və İtaliya mədəniyyət nazirlərinin əvvəlki görüşü 2024-cü ilin dekabrında Romada keçirilib. Həmin görüşdə əldə edilən razılaşmaların davamı olaraq tərəflər mədəni əməkdaşlığın yeni istiqamətlər üzrə inkişaf etdirilməsində və birgə təşəbbüslərin həyata keçirilməsində qarşılıqlı maraqlarını bir daha təsdiqləyiblər.

Görüşdə mədəniyyət sahəsində layihələrin icrası ilə bağlı tədbirlər planı da müzakirə olunub.

İsveçrənin Bürgenştok şəhərində iyunun 19-na planlaşdırılan ABŞ-İran danışıqları baş tutmayacaq.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə “Reuters” agentliyi İsveçrə Xarici İşlər Nazirliyinə istinadla məlumat yayıb.

Məlumata görə, nəzərdə tutulan görüş ləğv edilib. Bununla yanaşı, qərarın səbəbləri açıqlanmayıb.

İsveçrə Xarici İşlər Nazirliyi danışıqların yeni tarixinin müəyyənləşdirilib-müəyyənləşdirilmədiyi barədə də məlumat verməyib.

Qeyd edək ki, görüşün ABŞ və İran arasında son dövrlərdə aparılan diplomatik təmasların davamı olaraq keçirilməsi planlaşdırılırdı.

Kanada yığması dünya çempionatının qrup mərhələsinin ikinci turunda Qətər millisini 6:0 hesabı ilə darmadağın edib.

Vankuverdə keçirilən oyunda qolları Kayl Larin, Conatan Devid (3), Natan Saliba və Məhəmməd Əl-Mannai vurublar.

Qətər yığması görüşü doqquz nəfərlə başa vurub.

B qrupunda Kanada 4 xalla liderdir. Eyni xala malik İsveçrə ikinci pillədə qərarlaşıb. Bosniya və Herseqovina ilə Qətərin aktivində isə hərəyə 1 xal var.

Son turda Kanada İsveçrə, Qətər isə Bosniya və Herseqovina ilə qarşılaşacaq.

ABŞ, Kanada və Meksikanın ev sahibliyi etdiyi dünya çempionatı iyulun 19-da başa çatacaq.

Afrika qitəsi qlobal orta göstəricidən daha sürətlə istiləşməyə davam edir, iqlim dəyişikliyinin təsirləri isə regionda getdikcə daha kəskin hiss olunur.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə BMT-nin Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatının (ÜMT) “2025-ci ildə Afrikada iqlimin vəziyyəti” adlı hesabatında deyilir.

Sənədə əsasən, 2025-ci ildə ekstremal iqlim hadisələri ən azı 13 milyon insana təsir edib, 3 mindən çox insan isə həyatını itirib.

Hesabatda bildirilir ki, Şimali Afrikada güclü istilər və quraqlıqlar kənd təsərrüfatına ciddi zərər vurub. Şərqi Afrikada isə 8,5 milyon insan iqlim fəlakətlərindən təsirlənib.

Məlumatda qeyd olunur ki, artan temperatur Afrika buzlaqlarının sürətlə əriməsinə səbəb olur. Xüsusilə Kilimancaro dağı üzərindəki buzlaqlar ciddi şəkildə kiçilib və yaxın gələcəkdə tamamilə yox ola bilər.

ÜMT-nin məlumatına görə, buzlaqların əriməsi daşqın risklərini artırır və dəniz səviyyəsinin yüksəlməsinə təsir göstərir. 2025-ci ildə Afrikadakı ekstremal hadisələrin yarıdan çoxu daşqınlarla bağlı olub və xüsusilə Nigeriya və Konqo Demokratik Respublikası ciddi zərər görüb.

Hesabatda vurğulanır ki, iqlim dəyişiklikləri sosial-iqtisadi problemləri dərinləşdirir və bir çox ölkədə effektiv erkən xəbərdarlıq sistemlərinin olmaması vəziyyəti daha da ağırlaşdırır.

Dünyanın böyük ümidlə gözlədiyi həlledici məqam, nəhayət, gəlib çatdı. Qlobal iqtisadiyyatı və təhlükəsizliyi təhdid edən, aylarla bitməyən gərginlikdən sonra beynəlxalq birliyin nəfəsini dərib gözlədiyi o tarixi addım atıldı. Amerika Birləşmiş Ştatları və İran İslam Respublikası arasında müharibəyə son qoymaq və Hörmüz boğazını açmaq üzrə Anlaşma Memorandumu imzalandı.

Fransada keçirilən G7 sammiti çərçivəsində Versal sarayında dövlət şam yeməyindən sonra ABŞ Prezidenti Donald Tramp sənədin kağız variantını imzalayaraq sazişin dərhal qüvvəyə mindiyini elan edib. Paralel olaraq Tehranda İran Prezidenti Məsud Pezeşkian da eyni sənədə imza atıb. Pakistan Baş naziri Şahbaz Şərifin vasitəçiliyi ilə əldə olunan bu tarixi razılaşma üçün İsveçrədə rəsmi imza mərasiminin keçirilməsi gözlənilir.

2026-cı ilin iyun ayı Yaxın Şərq tarixində ən kritik dönəmlərdən biri kimi yadda qaldı. ABŞ və İran arasında razılaşdırılan yeni sülh memorandumu qlobal siyasətdə böyük bir hadisədir. Bu razılaşma Yaxın Şərqi uzun müddətdir davam edən aktiv hərbi münaqişə riskindən uzaqlaşdırır. Xüsusilə son aylar regionda gərginliyin pik həddə çatması qlobal enerji bazarlarına və logistik dəhlizlərə birbaşa təhdid yaradırdı. Bu baxımdan imzalanan memorandum bütün dünya nizamı üçün mühüm bir nəfəslik rolunu oynayır. İndi region ümidverici bir siyasi mərhələyə qədəm qoydu.

Beynəlxalq ekspertlər bu hadisəni sıradan bir atəşkəs kimi görmürlər. ABŞ Vitse-prezidenti Cey.Di.Vens müsahibəsində bu barədə çox mühüm fikirlər səsləndirib. Onun sözlərinə görə, ərəb ölkələri bu sülh planına, sadəcə, bir sənəd kimi baxmırlar. Onlar bu razılaşmanı "Yaxın Şərqdə yeni dövrün başlanğıcı" kimi qiymətləndirirlər. Vitse-prezident həmçinin vurğulayıb ki, Ağ Ev bu dəfə regional müttəfiqlərin təhlükəsizlik qayğılarını tamamilə nəzərə alıb və prosesi onlarla koordinasiyalı şəkildə idarə edir.

İmzalanan memorandum tam və yekun sülh müqaviləsi deyil. Analitiklər bunu saziş bağlamaq üçün əldə olunmuş razılaşma adlandırırlar. Qarşıda çox çətin keçəcək 60 günlük bir müzakirə müddəti var. Bu müddət ərzində diplomatlar onilliklər boyu həll oluna bilməyən mürəkkəb texniki və siyasi suallara cavab tapmalıdırlar.

Razılaşmanın ən böyük praktik uğurlarından biri müharibə dövründə bağlanan və qlobal neft ticarətinin əsas damarı sayılan strateji Hörmüz boğazının yenidən tam şəkildə naviqasiyaya açılmasıdır. Dünya üzrə dəniz yolu ilə daşınan xam neftin təqribən 20 faizinin (beşdəbirinin) məhz bu boğazdan keçdiyini nəzərə alsaq, buradakı təhlükəsizliyin qlobal iqtisadiyyat üçün nə dərəcədə həlledici əhəmiyyət daşıdığı aydın olar. Sənədə əsasən, ilk 60 gün ərzində gəmilərdən heç bir keçid haqqı alınmayacaq və ABŞ-nin İran limanlarına qoyduğu hərbi blokada 30 gün ərzində qaldırılacaq. Həmçinin bu müddətdə sulardakı minaların təmizlənməsi də nəzərdə tutulur. Bununla belə, İran parlamentinin spikeri Məhəmməd Bağır Qalibaf dövlət televiziyasına müsahibəsində boğazın müharibədən əvvəlki statusuna tam qayıtmayacağına işarə vuraraq, 60 günlük güzəştli dövr bitdikdən sonra gələcəkdə rüsum tətbiq edilə biləcəyini vurğulayıb. 

Boğazın açılması xəbəri beynəlxalq bazarlarda neftin qiymətinin dərhal aşağı düşməsinə səbəb olub. Belə ki, "Brent" markalı neft ucuzlaşaraq 78,79 dollara enib. Bu azalma qlobal iqtisadi sabitlik, xüsusilə də inflyasiya təzyiqləri ilə mübarizə aparan Qərb bazarları üçün böyük müsbət siqnal hesab olunur. Prezident Tramp da bu addımın dünyanı "böyük bir iqtisadi depressiya"dan xilas etdiyini bildirib.

Bundan başqa, ABŞ İrana qarşı neft satışına qoyulan qadağaları dərhal dondurur və ölkənin neftini sərbəst satmasına icra icazələri verir. Gələcəkdə isə ABŞ və BMT-nin tətbiq etdiyi bütün sanksiyaların tamamilə ləğvi nəzərdə tutulur ki, bu da 2015-ci il nüvə sazişinin şərtlərindən daha böyük bir güzəştdir. Həmçinin intensiv bombardmanlardan sonra İranın bərpası üçün təxminən 300 milyard dollarlıq bir fond yaradılması qeyd olunur. ABŞ rəsmiləri və Prezident Tramp Ağ Evin bura bir sent belə ödəməyəcəyini, bu vəsaitin İranın dondurulmuş aktivlərinin geri qaytarılması və region ölkələrinin investisiyaları hesabına formalaşacağını açıqlayıblar.

Yaxın Şərq hazırda böyük bir yolayrıcındadır. ABŞ-İran razılaşması regiona uzun müddətdən sonra ilk dəfə olaraq sülh və əməkdaşlıq şansı verib. Lakin unutmaq olmaz ki, bu sülh hələ çox kövrəkdir. Tərəflərin bir-birinə olan etibarsızlığı növbəti iki ay ərzində hər an prosesi poza və hər hansı bir təxribat və ya daxili siyasi təzyiqlər diplomatların aylarla çəkdiyi zəhməti heçə endirə bilər. 60 gün ərzində nüvə proqramı və Hörmüz boğazının statusu ilə bağlı yekun, hüquqi cəhətdən möhkəm bir müqavilə sayəsində Yaxın Şərqdə həqiqətən də sabitlik və əməkdaşlıqla dolu yeni bir dövr başlaya bilər.

Təhminə VERDİYEVA,

"Azərbaycan"

"Açıq deyirəm, onları əzəcəm"

Ermənistanda iyunun 7-də keçirilən parlament seçkilərindən sonra daxili gərginlik qalmaqdadır. Seçki qutularından qalib çıxan Baş nazir Nikol Paşinyanın son açıqlamaları Ermənistanda köhnə elita ilə mübarizənin bitmədiyini, əksinə, daha amansız formaya keçdiyini nümayiş etdirir. 

Hakimiyyət sülh ritorikası ilə daxildə müxalifəti zərərsizləşdirmək xəttini eyni vaxtda yürütməyi planlaşdırır. Nikol Paşinyan erməni xalqının seçkilərdə birmənalı sülhə səs verdiyini deyib. Baş nazir bildirib ki, əgər Ermənistan vətəndaşları arasında hökumətin kursu ilə razılaşmayan insanlar varsa, onları küçələrə çıxmağa, ölkədə inqilab etməyə və hökuməti dəyişdirməyə çağırır: "Əks halda bu prosesi dayandırmaq mümkün deyil". 

Hökumət başçısının müxalifətə ünvanladığı, "razı deyilsinizsə, çıxın inqilab edin" çağırışı, əslində, rəqiblərinə qarşı psixoloji meydan oxumaqdır. Baş nazir revanşist müxalifətin geniş xalq kütlələrini arxasınca aparmaq potensialının zəif olduğunu bildiyindən cəsarətli ritorika ilə onların çarəsizliyinə və cəmiyyətdəki dəstəksizliyinə diqqət çəkir. 

Hökumət başçısı revanşistlərin sülh prosesinə qarşı təbliğatını sərt tənqid edərək vurğulayıb ki, "üçbaşlı müharibə koalisiyası" ölkəni sonsuz münaqişə məntiqinə qaytarmağa çalışır: "Onların Ermənistanın siyasi həyatından silinməsi gündəliyimizin prioritetinə çevrilir və onları bütün mümkün vasitələrlə bir-bir kökündən kəsəcəyik". Paşinyan vurğulayıb ki, bu gün dövlət üçün yeganə təhlükə mənbəyi revanşist qüvvələrin və onların peyklərinin hərəkətləridir. "Açıq deyirəm, onları əzəcəm", - deyə o bildirib. Bu, azmış kimi, N.Paşinyanın konkret adlar çəkərək Samvel Karapetyan, Qaqik Sarukyan və Robert Koçaryanı açıq hədəf alması daxili siyasi müstəvidə yeni gərginlik və "təmizləmə" mərhələsinin anonsudur. Baş nazir yaxın gələcəkdə Ermənistanda müxalif siyasi qruplara qarşı ciddi hüquqi prosedurların, təzyiq və həbs dalğasının başlayacağını açıq tərzdə dilə gətirir. 

N.Paşinyan bir məqama da diqqət çəkərək vurğulayıb ki, sülh Ermənistan və Azərbaycanın bir-birinin ərazi bütövlüyünü qarşılıqlı şəkildə tanıdığı Almatı Bəyannaməsinin möhkəm təməli üzərində qurulub. "Amma parlamentdəki müxalifət fraksiyalarının 29743 kvadratkilometr ərazi ilə məhdudlaşmamaq barədə iddiaları qonşulara müharibə elanıdır. Bununla onlar birbaşa təhlükəsizlik təhdidləri yaradırlar", - deyə Baş nazir bildirib. O, həmçinin rəsmən bəyan edir ki, Ermənistanın gələcək varlığı və sülhün təmini yalnız qonşuların, ilk növbədə isə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tam tanımaqdan keçir. Müxalifətin manipulyasiya etdiyi ərazi iddialarını sərt tənqid edən N.Paşinyan bildirib ki, əgər Ermənistan keçmiş iddialarından və qonşularına qarşı gizli müharibə bəyanatlarından əl çəkməsə, bu, regiondakı bütün dövlətləri Ermənistana qarşı vahid koalisiyada birləşməyə sövq edəcək. Bu da ölkənin tam təcrid olunması, hətta dövlətçiliyinin itirilməsi deməkdir. 

Baş nazirin səsləndirdiyi ittihamlar artıq hüquq-mühafizə orqanları səviyyəsində praktiki müstəviyə keçməyə başlayıb. Yayılan xəbərlərə görə, Ermənistan Baş Prokurorluğu Mərkəzi Seçki Komissiyasından (MSK) bəzi müxalif namizədlərə qarşı cinayət işinin açılması üçün icazə istəyib. "Joqovurd" nəşri yazıb ki, seçki kampaniyası zamanı Baş nazir Nikol Paşinyan dəfələrlə Robert Koçaryan, Qaqik Sarukyan və Samvel Karapetyanın məsuliyyətə cəlb edilməli olduğunu bildirib. Məlumata görə, müxalifətin nüfuzlu simalarına qarşı yeni məhkəmə prosesləri başlana bilər. Qeyd edilən şəxslər barəsində həbs qətimkan tədbirlərinin seçiləcəyi də istisna edilmir. Xatırladaq ki, Robert Koçaryan, Samvel Karapetyan, Qaqik Sarukyan, Narek Karapetyan və digərlərinin ölkədən çıxışlarına qadağa qoyulub. 

Ermənistanda hazırda baş verənlər daxili klanların davası olmaqla bərabər, ölkənin geosiyasi seçiminin təzahürüdür. Paşinyan müxalif qüvvələri zərərsizləşdirməklə Qərblə inteqrasiya və Azərbaycanla sülh xəttini geri dönməz etməyə çalışır. 

Ümumi mənzərəyə baxdıqda, Paşinyanın sülh mövzusunu daxili siyasi qütbləşmədə özü üçün qalxana çevirdiyi görünür. Baş nazir müxalifəti müharibə, korrupsiya və dövlətin məhvi, özünü isə sülh, sabitlik və real Ermənistanın qorunması formulu ilə cəmiyyətə təqdim edir. Azərbaycanla münasibətlər kontekstində Ermənistan rəhbərliyinin revanşizmin ölkə üçün intihar olduğunu daxili auditoriyaya bu cür izah etməsi müsbət siqnaldır. Lakin bu bəyanatların nə dərəcədə real sülh müqaviləsinə və Ermənistan konstitusiyasındakı ərazi iddialarının çıxarılmasına çevriləcəyini yaxın gələcəkdə atılacaq praktiki addımlar müəyyən edəcək.

İsmayıl QOCAYEV, 

"Azərbaycan"

MM-in deputatı Kamran Bayramov: "Bakı Parisin cəhdlərini iflasa uğradır"

Fransa hakimiyyətinin Azərbaycana qarşı geniş spektrli hibrid təhdidləri ehtiva edən fəaliyyəti artıq sistemli xarakter alıb. Milli Məclisin Xarici müdaxilələrə və hibrid təhdidlərə qarşı müvəqqəti komissiyasının qəbul etdiyi bəyanatın ana xəttini məhz bu tezis təşkil edir. 

İyunun 16-da dərc edilmiş sənəddə diqqətçəkən məqam təkcə Parisin anti-Azərbaycan addımlarının siyahısı deyil, bu məcmunun necə yekunlaşmasıdır. Yelisey sarayının Azərbaycana qarşı çoxşaxəli təzyiq kampaniyasını təsvir edən bəndlərdən sonra bəyanat diplomatik janr üçün gözlənilməz bir dönüş edir: sənəd Fransa rəsmilərinə deyil, birbaşa Fransa xalqına ünvanlanır. Milli Məclisin deputatı Kamran BAYRAMOV deyir ki, bu, sadəcə, ritorik gediş və ya nəzakət xatirinə deyil, düşünülmüş strateji addımdır: "Burada Beşinci respublika iki fərqli vektora bölünür: erməni lobbisinin təsiri altında öz dar qrup maraqları naminə hərəkət edən dövlət maşını və bu aparatın ölkənin beynəlxalq imicini necə məhv etdiyini kənardan izləməyə dəvət olunan cəmiyyət. Sənədin əsl mahiyyəti də məhz bu bölgüdədir və onu adi diplomatik nota mübadiləsindən fərqləndirən əsas amil də budur. Komissiya Parisin anti-Azərbaycan addımlarını pərakəndə epizodlar kimi deyil, vahid bir texnologiya kimi təqdim edir və bu fəaliyyət bir neçə səviyyədən ibarətdir. Belə ki, istiqamətlərdən biri hüquqdan silah kimi istifadədir. 2020-ci ilin noyabrından bəri Fransa parlamentinin hər iki palatası Azərbaycana qarşı bir sıra qətnamələr qəbul edib. Real hüquqi qüvvəyə malik olmasalar da, bu sənədlər siyasi təzyiq aləti və digər ölkələr üçün şablon rolu oynayır. Belçika parlamenti ilə bağlı nümunə bu mexanizmi tam çılpaqlığı ilə göstərir: qətnamə layihəsi sülh prosesinə neytral dəstəklə başlasa da, yekun səsverməyə qədər sənədə Azərbaycana qarşı sərt sanksiya tələbləri əlavə edilib. Bu, ortada işlənmiş bir texnologiyanın olduğunu sübut edir".

Deputat bildirib ki, digər bir istiqamət rəsmi Parisin diplomatik təcrid cəhdləridir: "Fransa diplomatları və ictimai xadimləri Bakının maraqlarına zərbə vurmaq, ölkəni beynəlxalq formatlardan sıxışdırıb çıxarmaq və təcrid etmək üçün BMT, Avropa İttifaqı təsisatları, Avropa Şurası, AŞPA, ATƏT və Beynəlxalq Frankofoniya Təşkilatının tribunalarından sistemli şəkildə istifadə etməyə çalışırlar". Prosesin ən intensiv istiqamətlərindən birinin media təzyiqi olduğunu deyən K.Bayramov diqqətə çatdırıb ki, təkcə may və iyun ayları ərzində Fransa mətbuatında Azərbaycana qarşı 40-a yaxın material və onlarca teleaktivlik nümayiş olunub: "Hətta Fransada baş vermiş sıravi bir kriminal hadisə belə birtərəfli və qərəzli şəkildə Bakının əleyhinə yönəldilib. Bu proqram xəbər istehsalı deyil, məqsədyönlü şəkildə mənfi fonun yaradılmasıdır. Bununla yanaşı, Paris özünü "Azərbaycan müxalifəti" adlandıran marginal fiqurlardan fəal istifadə edir. Ölkə daxilində və xaricində heç bir siyasi çəkisi olmayan bu şəxslərə Fransa mediasında mütəmadi olaraq tribuna verilir və onların çıxışları "demokratik dəyərlər" pərdəsi altında təqdim edilir. Bununla belə, Bakının rəsmi mövqeyi və ya alternativ fikirlər tamamilə bloklanır. Beləliklə, "repressiv rejim və təqib olunan haqsevərlər" kimi saxta bir obraz formalaşdırılır, bu isə sosial şəbəkələrdəki bot şəbəkələri vasitəsilə süni şəkildə tirajlanır".

K.Bayramov onu da qeyd edib ki, Parisin destruktiv kursu maddi faktlar və real addımlarla da təsdiqlənir və bura Fransanın Ermənistanla açıq şəkildə müdafiə müqavilələrini imzalaması və onu silahlandırması, Azərbaycana qarşı casusluq fəaliyyətini həyata keçirməsi, Avropa İttifaqının Ermənistandakı missiyasını Azərbaycanla sərhəddə casusluq platformasına çevirməsi aiddir.  "Komissiya baş verənlərə dəqiq siyasi diaqnoz qoyur: Azərbaycandan "xarici düşmən" obrazının yaradılması Fransa hökumətinin daxili problemlərini həll etmək üçün tapdığı bir vasitədir. Yelisey sarayı bu yolla öz cəmiyyətini ölkədəki sosial-iqtisadi böhrandan və hakimiyyətə qarşı inamsızlıqdan yayındırmağa çalışır. Bu, politologiyada çoxdan məlum olan klassik fənddir: daxili legitimliyi qorumaq üçün süni xarici təhlükə ətrafında cəmiyyəti konsolidasiya etmək. Məhz bu səbəbdən Bakı Fransa hökumətindən yan keçərək birbaşa onun xalqına müraciət edir. Paris ilə diplomatik müstəvidə mübahisə etmək bürokratik prosedurlarda vaxt itirmək deməkdir. Cəmiyyətə yönələn müraciət isə müzakirəni reputasiya müstəvisinə keçirir. Bakı fransızlara ən sadə həqiqəti göstərir: Parisin anti-Azərbaycan kursu Fransaya nə siyasi, nə də iqtisadi dividend gətirir, sadəcə, onun beynəlxalq nüfuzuna zərbə vurur" deyən K.Bayramov vurğulayıb ki, bu, ultimatum və ya alver predmeti deyil, Fransa strategiyasının elə fransızların özləri üçün zərərli olduğunun praqmatik göstəricisidir: "Azərbaycan tərəfi bu məsələdə xalqı və hakimiyyəti kəskin şəkildə ayırır, Fransa xalqını dost hesab etdiyini və münasibətləri qarşılıqlı hörmət əsasında qurmağa hazır olduğunu xüsusi vurğulayır. Rəqib burada Fransa milləti deyil, lobbi ilə qeyri-şəffaf əlaqədə olan konkret siyasi qrupdur. Beləliklə, Azərbaycan Fransa ilə münasibətlərdə müdafiə mövqeyindən tamamilə çıxaraq öz hücum strategiyasına keçib və bura rəsmi Parisin dənizaşırı ərazilərində dekolonizasiya platformasının dəstəklənməsindən tutmuş Fransa cəmiyyətinə birbaşa müraciətlərə qədər bir çox addım daxildir. Komissiyanın bəyanatı da bu xəttin mühüm halqasıdır və Bakının Parisin təzyiqlərinə onun qaydaları ilə cavab vermək niyyətində olmadığını, artıq oyunun qaydalarını özünün dəyişdiyini təsdiq edir".

Ə.QARDAŞXANOVA,

"Azərbaycan"

Son aylar ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində müşahidə olunan dinamika Vaşinqtonla Bakı arasında əməkdaşlığın yeni mərhələyə daxil olduğunu göstərir. Prezident Donald Trampın Azərbaycan lideri İlham Əliyevə ünvanladığı məktublar, dövlət başçıları arasında formalaşmış birbaşa siyasi dialoq, Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasının imzalanması, ABŞ Konqresinin nümayəndələrinin Bakıya səfərləri və iqtisadi təhlükəsizlik sahəsində genişlənən əməkdaşlıq iki ölkə üzrə keyfiyyətcə yeni məzmun qazandığını təsdiqləyir. 

Məhz bu fonda ABŞ Konqresində müəyyən dairələrin, xüsusilə erməni lobbisinin təsiri altında fəaliyyət göstərən konqresmen Bred Şermanın təşəbbüsləri getdikcə daha çox siyasi marginallığın nümunəsi kimi görünür. Milli Məclisin deputatı Sevinc FƏTƏLİYEVA qəzetimizə açıqlamasında bildirib ki, ABŞ Prezidenti Donald Trampın Azərbaycanın Müstəqillik Günü münasibətilə Prezident İlham Əliyevə ünvanladığı təbrik məktubu Vaşinqtonun Bakı ilə münasibətlərə verdiyi əhəmiyyətin növbəti təsdiqi oldu: "Məktubda ABŞ lideri xüsusi vurğulayıb ki, 2025-ci ilin avqustunda Vaşinqtonda keçirilmiş tarixi sülh sammitindən sonra iki ölkə münasibətlərinin yenidən canlandırılması istiqamətində ciddi addımlar atılıb və bu proses 2026-cı ilin fevralında Bakıda imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası ilə yeni mərhələyə yüksəlib. Tramp enerji təhlükəsizliyi, regional bağlantılar, ticarət və təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsini xüsusi qeyd edib.  Bununla yanaşı, Prezident İlham Əliyevin Donald Trampın təşəbbüsü ilə yaradılmış və Qəzza münaqişəsindən sonrakı bərpa proseslərinə dəstək məqsədi daşıyan "Board of Peace" təşəbbüsünə qoşulmaq barədə məktubu da diqqət çəkir. Azərbaycanın bu təşəbbüsə təsisçi üzv kimi qoşulması Vaşinqtonun Bakını regional deyil, qlobal proseslərdə etibarlı tərəfdaş kimi qiymətləndirdiyini göstərir". 

Deputatın sözlərinə görə, ABŞ-Azərbaycan Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası münasibətləri yeni institusional müstəviyə çıxarıb. Bu sənəd enerji, nəqliyyat, Orta dəhliz, süni intellekt, rəqəmsal infrastruktur, kibertəhlükəsizlik, müdafiə sənayesi, terrorizmlə mübarizə və humanitar minatəmizləmə kimi istiqamətləri əhatə edir: "Xartiya tərəflərin yalnız siyasi deyil, iqtisadi və texnoloji tərəfdaşlıq modelinə keçdiyini göstərir. Əslində, bu sənəd Azərbaycanın Cənubi Qafqazda sabitlik və bağlantıların əsas təminatçısı kimi qəbul edilməsinin nəticəsidir. ABŞ üçün Azərbaycan artıq yalnız enerji tərəfdaşı deyil. Bakı Orta dəhlizin əsas qovşağı, Avrasiyanın logistika xəritəsində mühüm aktor və regional təhlükəsizlik arxitekturasının vacib elementidir". 

S.Fətəliyeva qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyevin iyunun 17-də ABŞ Nümayəndələr Palatasının üzvü Abraham Hamadehi qəbul etməsi də bu prosesin tərkib hissəsidir: "Görüş zamanı ikitərəfli münasibətlərin uğurlu inkişafı, Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasının əhəmiyyəti və əməkdaşlığın perspektivləri müzakirə olunub. Xüsusi diqqət Hamadehin Azadlığa Dəstək Aktının 907-ci düzəlişinin ləğvi ilə bağlı qanun təşəbbüsünün müəlliflərindən biri olmasına yönəlib. Bu, ABŞ siyasi dairələrində Azərbaycana münasibətdə daha praqmatik və realist yanaşmanın gücləndiyini göstərən mühüm siqnaldır. Əslində, son bir ildə ABŞ Konqresinin müxtəlif nümayəndə heyətlərinin Azərbaycana səfərləri, yüksəksəviyyəli təmasların intensivləşməsi və ikitərəfli əməkdaşlıq gündəliyinin genişlənməsi Vaşinqtonun region siyasətində yeni reallıqları qəbul etdiyini göstərir. Məhz bu müsbət dinamika fonunda konqresmen Bred Şermanın son təşəbbüsləri diqqəti cəlb edir. ABŞ Konqresində erməni lobbisinin ən fəal nümayəndələrindən biri kimi tanınan Şerman uzun illərdir ki, Azərbaycana qarşı məhdudlaşdırıcı təşəbbüslərin müəlliflərindən biri kimi çıxış edir. Son günlər onun Türkiyə və Azərbaycana münasibətdə maliyyə və investisiya məhdudiyyətləri nəzərdə tutan növbəti təşəbbüslə çıxış etməsi də həmin siyasətin davamıdır. Lakin diqqətçəkən məqam ondan ibarətdir ki, bu təşəbbüslər artıq ABŞ administrasiyasının formalaşdırdığı ümumi siyasi xətlə üst-üstə düşmür". 

Deputat vurğulayıb ki, Vaşinqton Azərbaycanla strateji tərəfdaşlığı genişləndirdiyi, enerji və nəqliyyat layihələrində əməkdaşlığı artırdığı, sülh prosesini dəstəklədiyi bir vaxtda Şermanın təşəbbüsləri daha çox daxili lobbi maraqlarına xidmət edən siyasi addım təsiri bağışlayır və təsadüfi deyil ki, onun son anti-Azərbaycan təşəbbüsləri Konqresdə ciddi dəstək qazana bilməyib və əvvəlki illərlə müqayisədə təsir imkanları əhəmiyyətli dərəcədə zəifləyib. 

S.Fətəliyeva qeyd edib ki, bu gün ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinin inkişaf trayektoriyasını müəyyən edən əsas amil geosiyasi reallıqlardır: "Enerji təhlükəsizliyi, Orta dəhlizin inkişafı, regional sabitlik, Yaxın Şərqdə və Avrasiyada dəyişən qüvvələr nisbəti Vaşinqton və Bakını daha sıx əməkdaşlığa sövq edir. Azərbaycan öz suverenliyini tam bərpa etmiş, regionun əsas iqtisadi və nəqliyyat mərkəzlərindən birinə çevrilmiş, beynəlxalq etibara malik dövlət kimi ABŞ üçün strateji əhəmiyyətini daha da artırmışdır. Buna görə də ikitərəfli münasibətlərin gələcəyini artıq ayrı-ayrı lobbi qruplarının təşəbbüsləri deyil, tərəflərin ortaq maraqları və uzunmüddətli strateji hesablamaları müəyyən edir. Son hadisələr göstərir ki, ABŞ-Azərbaycan münasibətləri artıq strateji tərəfdaşlığın institusional əsaslarının formalaşdığı və qarşılıqlı maraqlara söykənən yeni inkişaf mərhələsinə daxil olub. Bu şəraitdə Şerman kimi siyasətçilərin təşəbbüsləri daha çox keçmiş geosiyasi təsəvvürlərin davamı kimi görünür və yeni reallıqlar fonunda əvvəlki təsir gücünü itirir".

Əsmər QARDAŞXANOVA,

"Azərbaycan"

Son zamanlar Azərbaycan iqtisadiyyatında qeyri-neft sektorunun inkişafı və ixrac potensialının genişləndirilməsi prioritet istiqamətlərdən biri kimi çıxış edir. Bu istiqamətdə həyata keçirilən islahatlar iqtisadiyyatın şaxələndirilməsini gücləndirməyə, yerli istehsalın rəqabət qabiliyyətini artırmağa və ölkənin xarici bazarlarda mövqeyini möhkəmləndirməyə xidmət edir. Xüsusilə mikro, kiçik və orta sahibkarlığın dəstəklənməsi, ixrac prosedurlarının sadələşdirilməsi və dövlət dəstək mexanizmlərinin genişləndirilməsi neftdənkənar sahənin inkişafında mühüm rol oynayır.

Deyilənlərin  nəticəsi olaraq 2026-cı ilin yanvar-mart aylarında Azərbaycanın 157 ölkə ilə ticarət əməliyyatları həyata keçirməsi, 107 ölkəyə məhsul ixracı və 2 milyard 138,1 milyon  dollar məbləğində müsbət ticarət saldosunun formalaşması bu sahədəku müsbət dinamikadan xəbər verir. Qeyd olunan rəsmi statistika  ölkədə ixrac potensialının gücləndirilməsi və neftdənkənar sahənin inkişafı istiqamətində aparılan siyasətin davamlı xarakter daşıdığını göstərir. 

Qeyri-neft-qaz məhsullarının ixracının stimullaşdırılması, mikro, kiçik və orta sahibkarlığın (KOB) dəstəklənməsi, eləcə də ixrac proseslərinin asanlaşdırılması məqsədilə dövlət tərəfindən ardıcıl tədbirlərin həyata keçirildiyini də unutmayaq. Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin yeni imzaladığı "Qeyri-neft-qaz malları üzrə ixracın dəstəklənməsi ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında" fərman ixracatçıların gömrük xərclərinin kompensasiyası və inzibati prosedurların sadələşdirilməsi kimi mexanizmlərlə sahibkarlığın inkişafına əlavə dəstək verir.

Sənəd mikro, kiçik və orta biznesin inkişafı, investisiyaların və ixracın təşviqi sahəsində idarəetmənin təkmilləşdirilməsi istiqamətində mövcud hüquqi mexanizmlərin davamı olaraq yerli məhsulların xarici bazarlara çıxışını asanlaşdıran yeni maliyyə dəstəyi mexanizmini müəyyənləşdirir. Bu o deməkdir ki,  ixrac prosesində sahibkarların ödədiyi gömrük rəsmiləşdirilməsi xərclərinin dövlət tərəfindən kompensasiya edilməsi onların maliyyə yükünü azaldaraq xarici bazarlara daha rahat çıxışını təmin edir. Qeyd edək ki, bu fərman qeyri-neft-qaz sektorunda fəaliyyət göstərən KOB subyektlərinin ixrac imkanlarının genişləndirilməsinə və onların üzləşdiyi maliyyə yükünün azaldılmasına xidmət edir. 

Fərmanın ən mühüm yeniliklərindən biri "ixrac rəsmiləşdirilmə xərclərinə görə kompensasiya dəstəyi" mexanizminin tətbiqidir. Yeni qaydanı sadə dillə belə izah edə bilərik: dövlət ixracla məşğul olan kiçik və orta sahibkarlara gömrük xərclərini qismən geri qaytarır və bəzi əlavə güzəştlər tətbiq edir. Daha doğrusu,  mikro, kiçik və orta sahibkar ixrac edərkən gömrük rəsmiləşdirilməsi üçün ödədiyi rüsumları dərhal geri almır, amma 3 aydan  sonra müraciət edir və dövlət həmin xərcləri büdcədən ona qaytarır. Bu qaytarılan məbləğ "ixrac rəsmiləşdirilmə xərclərinə görə kompensasiya dəstəyi" adlanır. Belə yanaşma ixrac zamanı yaranan əlavə xərclərin azaldılmasına, sahibkarların maliyyə yükünün yüngülləşdirilməsinə və qənaət edilən vəsaitlərin istehsalın genişləndirilməsinə yönəldilməsinə şərait yaradır.

Vacib şərtlərdən biri də ondan ibarətdir ki, dövlət dəstəyi yalnız Azərbaycan mənşəli məhsullara şamil olunur. Bu isə məhsulun ölkədə istehsal olunduğunu təsdiqləyən "mənşə sertifikatı" vasitəsilə müəyyən edilir. Yəni sahibkar ixrac etdiyi məhsulun həqiqətən yerli istehsal olduğunu rəsmi sənədlə sübut etməlidir. Digər mühüm şərt isə kompensasiyanın yalnız faktiki ixrac olunmuş mallara görə ödənilməsidir. Ödənişlər hər rübün sonunda sahibkarların müraciəti əsasında İqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilir və hər bir gömrük bəyannaməsi üzrə dəstək məbləğinə yuxarı hədd müəyyən edilir ki, bu da dövlət vəsaitlərinin daha səmərəli istifadəsinə şərait yaradır. Başqa sözlə, yalnız real olaraq ölkədən çıxarılan və xarici bazara göndərilən məhsullar bu mexanizmdən yararlana bilər. Sənədlərdə göstərilib, lakin faktiki ixracı həyata keçirilməyən mallar üçün heç bir ödəniş nəzərdə tutulmur. Bu yanaşma sistemin şəffaflığını artırır və dövlət vəsaitlərinin düzgün istifadəsini təmin edir.

Fərmanda sahibkarların iqtisadi maraqlarının qorunmasına yönəlmiş mühüm təminat mexanizmi də yer alıb. Belə ki, kompensasiya dəstəyinin tətbiq olunacağı 5 il ərzində qeyri-neft-qaz məhsullarının ixracı ilə bağlı gömrük nəzarəti, gömrük müşayiəti və malların saxlanması xidmətlərinə görə yığımların artırılmasına yol verilmir. Bu qayda KOB subyektləri üçün ixrac xərclərinin əvvəlcədən proqnozlaşdırıla bilməsini təmin edir, sahibkarların qeyri-müəyyən xərclərlə üzləşməsinin qarşısını alır və ümumilikdə əlavə maliyyə risklərinin azaldılmasına xidmət edir.

Nəticə etibarilə fərman Azərbaycan  iqtisadiyyatında neftdənkənar sahənin  inkişafına və ixrac potensialının gücləndirilməsinə xidmət edən mühüm sənəddir.

 Züleyxa ƏLİYEVA, 

"Azərbaycan"

Uzun illərdir Azərbaycanda fəaliyyət göstərən ABŞ şirkəti yenə bizimlədir

Son dövrlər Azərbaycan və Amerika Birləşmiş Ştatları arasında iqtisadi əməkdaşlıq bir çox sahə üzrə genişlənməkdədir. Bununla belə, iqtisadi münasibətlərin əsas dayaqlarından biri olaraq enerji sektoru qalır. ABŞ-nin bir sıra qlobal şirkətləri ölkəmizin neft-qaz sənayesində mühüm rol oynayır. O cümlədən "ExxonMobil" uzun illərdir Azərbaycandadır. 

Əvvəlcə "ExxonMobil" şirkəti haqqında qısa məlumat: bu, ABŞ-nin ən böyük neft şirkətlərindən biri sayılır. Şirkətin baş ofisi Texas ştatının Dallas şəhərinin ətrafında olan İrvinqdə yerləşir. "ExxonMobil"ın əsas neft ehtiyatları Asiya və ABŞ-də, təbii qaz ehtiyatları isə ABŞ, Avstraliya, Asiya və Avropadadır.

Hazırkı şirkət 1999-cu ildə ABŞ-nin ən böyük neft şirkətləri olan "Exxon" və "Mobil"ın birləşməsi nəticəsində yaranıb. O, ümumiyyətlə, dünyanın ən aparıcı enerji şirkətlərinin sırasında dayanır və müasir texnologiyalar sahəsində böyük təcrübəyə malikdir.

"ExxonMobil" şirkəti "Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) layihəsinə 1995-ci ildə qoşulub. Yəni 1994-cü ildə imzalanan AÇG üzrə Hasilatın Pay Bölgüsü Sazişindən  bir il sonra layihənin iştirakçıları sırasına daxil olub. 2017-ci ildə müqavilənin müddəti 2049-cu ilin sonunadək uzadılarkən də bu sırada qalıb və hazırda AÇG layihəsində 6,79 faiz payına malikdir.

"ExxonMobil" eləcə də Heydər Əliyev adına Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) əsas ixrac neft kəmərinin səhmdarlarından biridir və burada 2,5 faizlik payla iştirak edir.  Əslində, bunlar o deməkdir ki, "ExxonMobil" bir sanballı ABŞ şirkəti olaraq  Azərbaycanın yeni neft strategiyasının keçdiyi inkişaf yollarında daim bizimlə olub və bu gün də belədir.

Xatırladaq ki, cari ayın əvvəlində Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində keçirilən Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Amerika Birləşmiş Ştatları Hökuməti arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiyaya uyğun olaraq, Azərbaycan-ABŞ İqtisadi Dialoqunun ilk iclasında da "ExxonMobil"ın respublikamızdakı fəaliyyəti qeyd olunmuşdur. Onu da deyək ki, Azərbaycanın iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov və ABŞ Dövlət katibinin iqtisadi, enerji və biznes məsələləri üzrə köməkçisi Kaleb Orrun həmsədrliyi ilə keçirilən tədbirdə hər iki ölkənin dövlət qurumları, beynəlxalq maliyyə institutları və özəl sektorun nümayəndələri iştirak etmişlər. Bir daha vurğulanmışdır ki, bu tərəfdaşlıq Prezident İlham Əliyevin və Prezident Donald Trampın baxışları və liderliyinə əsaslanır. 2025-ci ilin avqustunda dövlətimizin başçısının Vaşinqtona tarixi səfəri və həmin səfər zamanı siyasi anlaşma əldə olunduğu, Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasına dair memorandumun razılaşdırıldığı xatırlanmışdır.

Ötən ilin avqustunda Prezident İlham Əliyevin ABŞ-yə işgüzar səfərini bir daha yada salaq. Bu səfər çərçivəsində avqustun 7-də dövlətimizin başçısı və ABŞ Prezidentinin xüsusi elçisi Stiv Uitkoffun iştirakı ilə SOCAR-la (Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti) "ExxonMobil" şirkəti arasında "Əməkdaşlıq haqqında Memorandum" imzalanmışdır. Həmin vaxt Prezidentimiz media nümayəndələrinə müsahibəsində "ExxonMobil" və SOCAR arasında əməkdaşlıq haqqında imzalanmış bu Anlaşma Memorandumunun əhəmiyyətli bir layihə ilə nəticələnəcəyinə əmin olduğunu bildirmişdir: "Burada xüsusi nümayəndə cənab Vitkovun, ABŞ enerji nazirinin müavininin və mənim iştirakımla keçirilən imzalanma mərasimi əslində göstərir ki, biz bu layihənin gələcəyinə inanırıq. İnanmasaydıq, Anlaşma Memorandumunun imzalanmasında iştirak etməzdik. Mən nadir hallarda Anlaşma Memorandumunun imzalanmasında iştirak edirəm. Bəzən müqavilələrin imzalanmasında iştirak edirəm, amma bu, sadəcə, bir Anlaşma Memorandumudur. Lakin bizim ixtiyarımızda çoxlu texniki amillər var ki, bunlar böyük bir karbohidrogen yatağının kəşfinə işarə edir".

"ExxonMobil" hər il keçirilən ənənəvi Bakı Enerji Həftəsinin daimi iştirakçılarındandır. Ümumiyyətlə, Azərbaycan və şirkət arasında daimi təmaslar mövcuddur. Məsələn, keçən ilin mart ayında uzunmüddətli enerji tərəfdaşlığının inkişafı üçün yeni imkanlar müzakirə olunmuşdur. Azərbaycanın energetika naziri Pərviz Şahbazovun "ExxonMobil" şirkətinin vitse-prezidenti John Ardill ilə səmərəli görüşü olmuş, tərəfdaşlığın perspektivləri dəyərləndirilmişdir. Görüşdə şirkətlə AÇG və BTC layihələri üzrə uzunmüddətli əməkdaşlıq əlaqələrindən məmnunluq ifadə edilmişdir. Yeni əməkdaşlıq imkanları, həmçinin şirkətin qlobal təcrübəsi və planları ilə bağlı məsələlər nəzərdən keçirilmişdir.

Bütün bu hadisələr də göstərir ki, Azərbaycan-ABŞ iqtisadi əlaqələrində enerji əməkdaşlığı mühüm istiqamətlərdən biri olaraq qalacaq. Enerji dedikdə neft, qaz, potensial kimi bərpaolunan mənbələr nəzərdə tutulur.

Flora SADIQLI,

"Azərbaycan"

Son günlər Milli Məclisdə müzakirəyə çıxarılan "Ümumi təhsil haqqında" qanuna təklif edilən dəyişikliklər cəmiyyətdə geniş maraq doğurub. Xüsusən  ümumi təhsil müəssisələrində çalışan müəllimlərin geyimi ilə bağlı tələblərin hüquqi əsaslarla müəyyənləşdirilməsi məsələsi müxtəlif müzakirələrə səbəb olub. Təəssüf ki, bəzi hallarda bu dəyişikliklərin mahiyyəti düzgün anlaşılmır və ictimaiyyətdə müəllimlər üçün vahid geyim formasının tətbiq ediləcəyi barədə yanlış təsəvvür yaranır.

Əslində isə qanun layihəsində söhbət müəllimlərin eyni rəngdə, biçimdə geyinməsindən getmir. Başqa sözlə desək, söhbət vahid formadan deyil, vahid qaydalardan, peşəyə və təhsil mühitinə uyğun geyim mədəniyyətindən gedir.

Yaddan çıxarmayaq ki, məktəb, sadəcə, bilik verilən məkan deyil, eləcə də  şəxsiyyəti formalaşdıran, milli-mənəvi dəyərləri yaşadan, gələcək vətəndaşı tərbiyə edən müqəddəs ocaqdır. Bu mühitdə müəllimin rolu yalnız dərs deməklə məhdudlaşmır. Müəllim həm də şagird üçün davranış nümunəsi, nitq mədəniyyətinin daşıyıcısı, həyat tərzinin və dünyagörüşünün formalaşmasına təsir göstərən şəxsdir. Şagird müəllimin dediklərini dinlədiyi kimi, onun davranışına, münasibətinə və zahiri görünüşünə də diqqətlə baxır. Məhz buna görə müəllimin geyimi şəxsi seçim çərçivəsini aşaraq ictimai məsuliyyət məsələsinə çevrilir. Heç çəkinmədən deyə bilərik ki, müəllimin səliqəli, peşəkar və məktəb mühitinə uyğun görünüşü tədris prosesinin ciddi qəbul edilməsinə, müəllim nüfuzunun qorunmasına və məktəbdə sağlam psixoloji atmosferin formalaşmasına xidmət edir.

Əslində bu yanaşma dünya təcrübəsində də geniş yayılıb. İnkişaf etmiş ölkələrin əksəriyyətində müəllimlər üçün vahid uniforma tətbiq olunmur. Lakin məktəblərdə işgüzar geyim qaydaları mövcuddur və bu qaydalara əməl olunması peşə etikasının vacib tələbi hesab edilir. 

Azərbaycan cəmiyyətində isə bu məsələnin daha dərin mənəvi kökləri var. Xalqımız əsrlər boyu geyimə təkcə zahiri görünüş kimi baxmayıb. Milli düşüncəmizdə geyim insanın daxili aləminin, tərbiyəsinin, əxlaqının və dünyagörüşünün ifadəsi kimi qəbul olunub. Azərbaycan ailəsində uşağa ilk öyrədilən dəyərlərdən biri də abır-həya, ismət və özünə hörmət hissidir. Bu dəyərlər isə insanın davranışında olduğu kimi, geyimində də öz əksini tapır.

Təsadüfi deyil ki, xalq arasında "İnsan geyiminə görə qarşılanar, ağlına görə yola salınar" kimi hikmətli ifadələr formalaşıb. Bu fikir geyimin insan haqqında ilkin təsəvvür yaratdığını göstərir. Müəllim isə cəmiyyətin ən hörmətli peşə sahiblərindən biri olduğuna görə onun zahiri görünüşü də peşəsinin nüfuzuna uyğun olmalıdır. Bu gün informasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı, sosial şəbəkələrin həyatın bütün sahələrinə nüfuz etdiyi bir dövrdə gənc nəslin müxtəlif təsirlərlə üzləşməsi təbiidir. Belə şəraitdə məktəb həm də milli-mənəvi immunitet formalaşdıran mühüm təsisatdır. Məktəbdə hökm sürən nizam-intizam, davranış mədəniyyəti və estetik mühit şagirdlərin şəxsiyyət kimi formalaşmasına ciddi təsir göstərir.

Müəllimlərin geyimi ilə bağlı müəyyən qaydaların tətbiqi də məhz bu məqsədə xidmət edir. Burada heç bir məhdudiyyət və ya eyniləşdirmə yoxdur. Əksinə, müəllimə öz fərdi seçimini qorumaq imkanı saxlanılır, sadəcə, həmin seçimin peşənin nüfuzuna, məktəb mühitinə və pedaqoji etikaya uyğun olması tələb edilir.

Məsələnin başqa bir mühüm tərəfi də sosial bərabərlik və psixoloji mühitlə bağlıdır. Təhsil müəssisəsində həddindən artıq diqqətçəkən, nümayişkaranə və ya qeyri-rəsmi geyim üslubları istər-istəməz şagirdlərin diqqətini tədrisdən yayındıra bilər. Halbuki məktəbdə əsas diqqət bilik, təlim və tərbiyə prosesinə yönəlməlidir. Peşəkar geyim standartları isə təhsil mühitində məhz bu balansın qorunmasına kömək edir.

Bu təşəbbüsə milli dəyərlər prizmasından baxdıqda da onun əhəmiyyəti aydın görünür. Azərbaycan müəllimi tarix boyu cəmiyyətin mənəvi sütunlarından biri olub. Kənd məktəbində çalışan sadə müəllimdən tutmuş böyük alimlərə qədər bütün pedaqoqlar xalqın yaddaşında ilk növbədə bilik, ləyaqət, təvazökarlıq və mənəvi saflıq nümunəsi kimi qalıblar. Bu ənənənin qorunması gələcək nəsillərin sağlam tərbiyəsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Ona görə də "Ümumi təhsil haqqında" qanuna təklif olunan dəyişikliklərə vahid forma tətbiqi kimi deyil, məktəbdə peşəkar mühitin, pedaqoji etikanın və təşkilati mədəniyyətin daha da möhkəmləndirilməsi istiqamətində atılmış addım kimi baxmaq lazımdır. Burada məqsəd müəllim nüfuzunu daha da yüksəltmək, məktəbin tərbiyə funksiyasını gücləndirmək və təhsil mühitində vahid peşəkar yanaşmanı təmin etməkdir.

Elşən QƏNİYEV,

"Azərbaycan"

İslam İnkişaf Bankının illik toplantısı keçirildi

Qlobal əhəmiyyətli siyasi, iqtisadi və humanitar forumlara, irimiqyaslı idman yarışlarına evsahibliyi edən Azərbaycanda daha bir mötəbər beynəlxalq tədbir keçirilir. Bakı bu dəfə İslam İnkişaf Bankı Qrupunun 51-ci İllik Toplantılarının iştirakçılarını bir araya toplayıb. 

İslam İnkişaf Bankı (İİB) qlobal maliyyə qurumlarından hesab olunur. 57 dövlətin üzv olduğu İİB-nin əsas funksiyası iqtisadi və sosial inkişaf üçün layihələrin maliyyələşdirilməsini, investisiya qoyuluşunu, qrantlar şəklində üzv dövlətlərə maliyyə yardımını təmin etməkdən ibarətdir. 1974-cü ildə yaradılan bank hazırda 150 milyard dollarlıq nizamnamə kapitalı və 76 milyard dollarlıq abunə kapitalına malikdir. Azərbaycan İslam İnkişaf Bankı ilə əməkdaşlığa 1992-ci ildən başlayıb. 2007-ci ildə bankın Azərbaycan üzrə yerli nümayəndəsi təyin edilib. 

Dünən Bakıda İslam İnkişaf Bankı Qrupunun İllik Toplantılarının açılış mərasimi keçirilib. Tədbirin yüksək səviyyədə təşkil olunması ölkəmizin beynəlxalq arenadakı yüksək nüfuzunun, iqtisadi dinamizminin və etibarlı tərəfdaş statusunun növbəti əyani təsdiqidir. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən dövlət rəsmilərini, maliyyə qurumlarının rəhbərlərini və aparıcı ekspertləri toplayan bu mötəbər platforma Azərbaycanın yüksəlişini, daxili sabitliyini və qlobal inkişafa verdiyi töhfələri nümayiş etdirmək baxımından da mühüm əhəmiyyət kəsb edir. 

Tədbirin rəsmi açılış hissəsində çıxış edən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ölkəmizin daxili və xarici siyasətinin fundamental sütunlarını, tarixi inkişaf yolunu və gələcəyə yönəlik qlobal hədəflərini xarakterizə edən nitq söyləyib. Azərbaycanın ikinci dəfədir ki, İllik Toplantıya evsahibliyi etdiyini bildirən dövlətimizin başçısı ölkəmizdəki ilk tədbirin 2010-cu ildə keçirildiyini xatırladıb: "Həmin İllik Toplantı Qrup ilə tərəfdaşlığımıza, eləcə də iqtisadiyyatı şaxələndirmək üçün Azərbaycanın həyata keçirdiyi islahatlara, enerji sektorundan asılılığı azaltmağa güclü təkan verdi. O vaxtdan etibarən Azərbaycanda və ətrafda çox dəyişikliklər baş verdi. Dəyişməyən yeganə məsələ Azərbaycanın sabit və uğurlu inkişafı oldu. Bu, milli maraqlara əsaslanan, qlobal səhnədə bütün iştirakçılarla yaxşı münasibətlərin qurulmasına, uğurlu inkişafımıza qəti sadiqliyimizə söykənən siyasətimizin təzahürüdür. Uğurlu inkişaf bir çox meyara əsaslanır". 

Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Azərbaycanın son onilliklərdə əldə etdiyi uğurlar xüsusi olaraq formalaşdırılmış bir modelin nəticəsidir. Burada ən mühüm amil qərarların qəbulu zamanı birbaşa dövlətin və xalqın milli mənafelərinin rəhbər tutulmasıdır. Bu siyasət özünü xüsusilə resursların idarə olunmasında, nəhəng enerji strategiyasının qurulmasında və milli təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşmasında aydın büruzə verir. Bununla yanaşı, Azərbaycanın çoxvektorlu və balanslaşdırılmış xarici siyasəti qlobal iştirakçılarla praqmatik, bərabərhüquqlu və qarşılıqlı hörmətə əsaslanan əlaqələrin qurulmasını təmin edib. İİB Qrupunun 51-ci İllik Toplantılarının Bakıda keçirilməsi də Azərbaycanın dünyaya inteqrasiyasının və qlobal maliyyə-iqtisadi institutları üçün etibarlı, proqnozlaşdırıla bilən tərəfdaş olmasının əyani sübutudur. Azərbaycanın uğurlu inkişafı təkcə daxili iqtisadi göstəricilərlə deyil, həm də ölkəmizin dünya miqyasında qəbul edilən çəkisi və strateji əhəmiyyəti ilə ölçülür.

Dövlətimizin başçısı diqqətə çatdırıb ki, siyasi, iqtisadi, sosial sabitlik Azərbaycanın bugünkü reallığıdır: "Azərbaycan cəmi 35 ildir ki, müstəqildir. Müharibə, işğal, humanitar fəlakət, vətəndaş müharibəsi və digər çətinliklərlə səciyyələnən ilk iki ili istisna etməklə, qalan dövr ölkənin sabit inkişafı ilə yadda qaldı. Bu isə hər hansı ölkənin uğuru üçün əsas ilkin şərtlərdən biridir. Sabitlik pozulduqda biz inkişaf haqqında heç danışa bilmərik. Beləliklə, sabitlik, - yəni bu gün Azərbaycanın reallığını təşkil edən siyasi, iqtisadi və sosial sabitlik, - nəinki inkişafımızın əsas meyarıdır, o cümlədən regional inkişaf göstəricisidir".

Prezident İlham Əliyevin Azərbaycanın müstəqillik tarixinin ilk illərində üzləşdiyi işğal, müharibə və humanitar fəlakətləri xatırladaraq bugünkü siyasi, iqtisadi və sosial sabitliyi ölkəmizin reallığı kimi qiymətləndirməsi qazanılan uğurların miqyasını göstərir. Bu yanaşma beynəlxalq auditoriyaya Azərbaycanın böhranlardan necə çıxdığını və daxili dayanıqlılıq potensialını hansı formada reallaşdırdığını aydın nümayiş etdirir. Həmin həqiqətsə bundan ibarətdir ki, müstəqilliyimizin ilkin mərhələsindəki xaos və Ermənistanın təcavüzü nəticəsində yaranmış ağır böhranın qarşısı Ümummilli Lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı ilə alınmışdır. Məhz Ulu Öndərin fəaliyyəti sayəsində daxili sabitliyimizin sarsılmaz təməli qoyulmuşdur. 

Bu gün Prezident İlham Əliyevin uğurlu rəhbərliyi altında Azərbaycan Ulu Öndərin qurduğu möhkəm təməllər üzərində siyasi sabitliyin, iqtisadi inkişafın və sosial rifahın vəhdətindən ibarət yüksəliş modeli təqdim edir. Enerji resurslarından gələn gəlirlərin ilk növbədə qeyri-neft sektoruna, genişmiqyaslı infrastruktur layihələrinə yönəldilməsi və işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən "Böyük qayıdış" proqramı bu modelin real göstəriciləridir. 

Digər mühüm məqam odur ki, sabitlik daxili inkişafla bərabər, xarici investisiyaların ölkəyə cəlb olunması üçün də başlıca şərtdir. İslam İnkişaf Bankı kimi nəhəng qlobal təşkilatların Azərbaycana böyük layihələr üçün vəsait ayırması məhz bu daxili sabitliyə olan böyük etibardan qaynaqlanır. 

Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın regional və qlobal səviyyədə güclü əlaqələr sayəsində bir çox aspektdə artıq mühüm iştirakçıya çevrildiyini deyib: "Müstəqil xarici siyasətimiz beynəlxalq ictimaiyyətin güclü dəstəyini qazanıb. Dostlarımızın sayı ilbəil artır. Beynəlxalq ictimaiyyətin verdiyi dəstək çox nümunəvi anlarda öz əksini tapır". Azərbaycanın regional və qlobal müstəvidə mühüm aktora çevrilməsi və müstəqil siyasəti nəticəsində dostlarının sayının ilbəil artması ölkəmizin böyük geosiyasi proseslərə birbaşa təsir edən və ayrıca gündəlik formalaşdıran aparıcı dövlət olduğunu təsdiqləyir. Azərbaycan "Şərq-Qərb" və "Şimal-Cənub" nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində yerləşməklə qlobal miqyaslı logistik qovşağa çevrilib. Ölkəmiz regionda yaratdığı yeni geosiyasi reallıqlar və Avropanın enerji təhlükəsizliyində oynadığı strateji rol sayəsində mühüm oyunçu statusunu qazanıb. 

Dünyada bir çox dövlətin müxtəlif güc mərkəzlərinin təsir dairəsində hərəkət etdiyi mürəkkəb dövrdə Azərbaycanın müstəqil daxili və xarici xətt yürütməsi beynəlxalq aləmdə böyük rəğbət və hörmətlə qarşılanır. Qoşulmama Hərəkatına uğurlu sədrlik, Türk Dövlətləri Təşkilatındakı fəal liderlik və digər beynəlxalq platformalarda yüksək nüfuz sahibi olması ölkəmizin qlobal tərəfdaşlarının coğrafiyasını davamlı olaraq genişləndirir. Rəsmi Bakının qarşılıqlı maraqlara və əməkdaşlığa əsaslanan diplomatiyası ölkəmizə böyük dəstək təmin edir. 

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan və Ermənistanın təxminən bir ilə yaxındır sülh şəraitində yaşadığını, müsbət nəticələrin olduğunu vurğulamaqla yanaşı, Ermənistanın işğalçılıq siyasətinin, xalqımıza qarşı törətdikləri vəhşiliklərin də heç vaxt unudulmayacağını bəyan edib: "Onların 65 məscidi dağıtmasını, xalqımızın dini hisslərini təhqir etmək məqsədilə məscidlərdə o cümlədən donuz saxlamalarını heç vaxt unutmayacağıq. Biz Xocalı soyqırımını da heç vaxt unutmayacağıq. Lakin gələcəyə baxmağı bacarmalıyıq. Biz qisasımızı döyüş meydanında aldıq və bu kifayətdir. Müharibə dayanmalı idi və onu dayandıran da biz olduq. Güclü tərəf olaraq biz müharibəyə son qoyduq və sülh təklif etdik. Beləliklə, bu gün sülh artıq reallıqdır".

Azərbaycan öz tarixi yaddaşını qorumaqla gələcəyə yönəlik böyük iqtisadi və logistik hədəflər arasında tarazlıq nümayiş etdirir. Bu mənada dövlətimizin başçısının Ermənistanın işğalçılıq siyasətini, xalqımıza, mədəni-dini irsimizə qarşı törədilən vəhşilikləri vurğulaması milli yaddaş siyasətimizin təməlini təşkil edir. 30 ilə yaxın davam edən işğalçılıq dövründə Azərbaycanın tarixi torpaqlarında həyata keçirilən soyqırımı, dini abidələrin sistemli şəkildə məhv edilməsi və məscidlərin təhqir olunması təkcə Azərbaycan xalqına yox, bütövlükdə islam dünyasına və bəşəriyyətə qarşı törədilmiş ağır cinayətdir. 

Dövlətimizin başçısı bu faktları mütəmadi olaraq səsləndirməklə törədilmiş vandalizm aktlarının hüquqi və mənəvi məsuliyyətinin unudulmasına imkan vermir. Bu həm də Azərbaycanın öz tarixi keçmişinə sahib çıxdığını və azad edilmiş ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işlərinin mənəvi əsasını təşkil etdiyini göstərir. 

Prezident İlham Əliyev gələcəyin prioritet istiqamətlərindən birinin bağlantı olduğunu söyləyib və vurğulayıb ki, biz Azərbaycanı daha güclü nəqliyyat-logistika mərkəzinə çevirməliyik: "Məqsədimiz Azərbaycan ərazisindən daşınan yüklərin həcmini iki dəfə artırmaqdır. Hazırda bu göstərici təxminən 14-15 milyon ton təşkil edir və biz bu rəqəmi ikiqat artırmağı hədəfləyirik". 

Azərbaycan "Şərq-Qərb" və "Şimal-Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində yerləşən unikal coğrafi mövqeyini son illər yaradılmış müasir infrastruktur - Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, müasirləşdirilmiş dəmir yolları, magistral avtomobil yolları və beynəlxalq hava limanları şəbəkəsi vasitəsilə real iqtisadi gücə çevirib. Yüklərin həcminin iki dəfə artırılması hədəfi qlobal tədarük zəncirlərinin yenidən formalaşdığı, xüsusilə Orta dəhlizə tələbatın artdığı dövrdə rəsmi Bakının beynəlxalq ticarətdəki açar rolunu daha da möhkəmləndirmək niyyətini ortaya qoyur. Bu strategiya Azərbaycanın qitələrarası ticarəti birləşdirən önəmli logistik mərkəz olmasını təmin edir. İnfrastruktur imkanlarının davamlı olaraq genişləndirilməsi və rəqəmsal logistik həllərin tətbiqi ölkəmizə milyardlarla dollar həcmində əlavə tranzit gəlirlərinin daxil olmasına, qeyri-neft sektorunun sürətli inkişafına və Azərbaycanın qlobal arenada strateji tərəfdaş kimi mövqeyinin sarsılmaz edilməsinə xidmət edir.

Beləliklə, Azərbaycan daxili sabitliyini qorumaqla, eyni zamanda gələcəyin hədəflərinə doğru qətiyyətlə irəliləməklə bənzərsiz dövlətçilik modeli nümayiş etdirir. Müstəqil xarici siyasət xətti, etibarlı tərəfdaşlıq fəlsəfəsi və qlobal layihələrdə oynadığı birləşdirici rol Azərbaycanı beynəlxalq arenada sözü imzası qədər dəyərli olan mühüm qlobal aktora çevirib. Bakıda keçirilən mötəbər forumlar və orada səslənən fikirlər bir daha təsdiqləyir ki, güclü liderlik və milli maraqlara sadiqlik fonunda Azərbaycanın qazandığı uğurlar davamlı olacaq və ölkəmizin beynəlxalq nüfuzu ilbəil daha da yüksələcək. 

İsmayıl QOCAYEV, 

"Azərbaycan"

№ 179

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 119-cu maddəsinin səkkizinci abzasını rəhbər tutaraq, “Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsində, “Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi deputatının statusu haqqında”, “Sosial sığorta haqqında”, “Hərbi qulluqçuların dövlət icbari şəxsi sığortası haqqında”, “Məhkəmə və hüquq mühafizə orqanları işçilərinin dövlət icbari şəxsi sığortası haqqında”, “Tibbi sığorta haqqında”, “Dövlət rüsumu haqqında”, “Şəkərli diabet xəstəliyinə tutulmuş şəxslərə dövlət qayğısı haqqında”, “Azərbaycan Respublikasının diplomatik nümayəndəliklərində və konsulluqlarında xidmət keçən diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının dövlət icbari şəxsi sığortası haqqında”, “Hemofiliya və talassemiya irsi qan xəstəliklərinə düçar olmuş şəxslərə dövlət qayğısı haqqında”, “Sığorta fəaliyyəti haqqında”, “İstehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığorta haqqında”, “Dağınıq skleroz xəstəliyinə tutulmuş şəxslərə dövlət qayğısı haqqında”, “Uşaqların icbari dispanserizasiyası haqqında”, “Gömrük tarifi haqqında”, “Nağdsız hesablaşmalar haqqında” və “Əlilliyi olan şəxslərin hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2025-ci il 9 dekabr tarixli 297-VIIQD nömrəli Qanununun tətbiqi və bununla əlaqədar Azərbaycan Respublikası Prezidentinin bəzi fərmanlarında və Sərəncamında dəyişiklik edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2025-ci il 29 dekabr tarixli 563 nömrəli Fərmanının 2.3.4-cü və 2.3.5-ci yarımbəndlərinin icrasını təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

1. “İdxalı və satışı əlavə dəyər vergisindən azad edilən toxumların yetişdirilməsi, quşçuluq və arıçılıq üçün avadanlıqların, o cümlədən bu sahələrdə istifadəsi nəzərdə tutulmuş laboratoriya avadanlıqlarının, toxum, taxıl və quru paxlalı bitkilərin təmizlənməsi, çeşidlənməsi və ya kalibrlənməsi üçün maşınların siyahısı” təsdiq edilsin (əlavə olunur).

2. “İdxalı əlavə dəyər vergisindən azad edilən kənd təsərrüfatı heyvanlarının və quşların profilaktikası, diaqnostikası və müalicəsi üçün istifadə olunan baytarlıq preparatlarının siyahısı” təsdiq edilsin (əlavə olunur).

Əli Əsədov

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

Bakı şəhəri, “ 12 ” “ iyun ” 2026-cı il

№ 180

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 119-cu maddəsinin səkkizinci abzasını rəhbər tutaraq, “Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsində, “Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi deputatının statusu haqqında”, “Sosial sığorta haqqında”, “Hərbi qulluqçuların dövlət icbari şəxsi sığortası haqqında”, “Məhkəmə və hüquq mühafizə orqanları işçilərinin dövlət icbari şəxsi sığortası haqqında”, “Tibbi sığorta haqqında”, “Dövlət rüsumu haqqında”, “Şəkərli diabet xəstəliyinə tutulmuş şəxslərə dövlət qayğısı haqqında”, “Azərbaycan Respublikasının diplomatik nümayəndəliklərində və konsulluqlarında xidmət keçən diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının dövlət icbari şəxsi sığortası haqqında”, “Hemofiliya və talassemiya irsi qan xəstəliklərinə düçar olmuş şəxslərə dövlət qayğısı haqqında”, “Sığorta fəaliyyəti haqqında”, “İstehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığorta haqqında”, “Dağınıq skleroz xəstəliyinə tutulmuş şəxslərə dövlət qayğısı haqqında”, “Uşaqların icbari dispanserizasiyası haqqında”, “Gömrük tarifi haqqında”, “Nağdsız hesablaşmalar haqqında” və “Əlilliyi olan şəxslərin hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2025-ci il 9 dekabr tarixli 297-VIIQD nömrəli Qanununun tətbiqi və bununla əlaqədar Azərbaycan Respublikası Prezidentinin bəzi fərmanlarında və Sərəncamında dəyişiklik edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2025-ci il 29 dekabr tarixli 563 nömrəli Fərmanının 2.3.3-cü və 2.3.7-ci yarımbəndlərinin icrasını təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

1. “Sənaye və texnologiyalar parklarının idarəedici təşkilatı və operatoru tərəfindən idxal edilən, əlavə dəyər vergisindən və gömrük rüsumlarından azad olunan texnika, texnoloji avadanlıq və qurğuların siyahısı” təsdiq edilsin (əlavə olunur).

2. “Sənaye və texnologiyalar parklarının rezidentləri tərəfindən idxal edilən, əlavə dəyər vergisindən və gömrük rüsumlarından azad olunan texnika, texnoloji avadanlıq və qurğuların siyahısı” təsdiq edilsin (əlavə olunur).

Əli Əsədov

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

Bakı şəhəri, “ 12 ” “ iyun ” 2026-cı il

№ 181

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 119-cu maddəsinin səkkizinci abzasını rəhbər tutaraq, Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2024-cü il 25 iyun tarixli 315 nömrəli Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2024, № 6 (II kitab), maddə 734; 2025, № 10, maddə 993, № 12 (II kitab), maddə 1257) ilə təsdiq edilmiş “Elektrik şəbəkəsinə dair Qaydalar”ın 159.1-ci və 160.1-ci bəndlərinin birinci cümlələrində “(elektron və ya yazılı formada)” sözləri “(məişət istehlakçıları elektron və ya yazılı, qeyri-məişət istehlakçıları elektron formada)” sözləri ilə əvəz edilsin.

Əli Əsədov

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

Bakı şəhəri, “ 16 ” “ iyun ” 2026-cı il

№ 182

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 119-cu maddəsinin səkkizinci abzasını rəhbər tutaraq, “Dövlət xidmətləri haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2025-ci il 31 oktyabr tarixli 279-VIIQ nömrəli Qanununun tətbiqi və bundan irəli gələn bir sıra məsələlərin tənzimlənməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2025-ci il 3 dekabr tarixli 543 nömrəli Fərmanının 3.3-cü bəndinin icrasını təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

1. “Dövlət Xidmətlərinin Elektron Reyestrinin aparılması Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2015-ci il 9 fevral tarixli 32 nömrəli Qərarında (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2015, № 2, maddə 222 (Cild I); 2024, № 9, maddə 1090) aşağıdakı dəyişikliklər edilsin:

1.1. adında və birinci hissədə “aparılması” sözü “formalaşdırılması, aparılması və istifadəsi” sözləri ilə əvəz edilsin;

1.2. 2-ci hissədə “Mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanlarına, dövlət mülkiyyətində olan və paylarının (səhmlərinin) nəzarət zərfi dövlətə məxsus olan hüquqi şəxslərə, dövlət adından yaradılan publik hüquqi şəxslərə, büdcə təşkilatlarına” sözləri “Dövlət xidmətini göstərən dövlət orqanlarına və yerli özünüidarəetmə orqanlarına, dövlət mülkiyyətində olan və paylarının (səhmlərinin) nəzarət zərfi dövlətə məxsus olan hüquqi şəxslərə, dövlət adından yaradılan publik hüquqi şəxslərə, digər büdcə təşkilatlarına, habelə qanuna əsasən inzibati akt, texniki sənəd və ya digər hüquqmüəyyənedici sənəd qəbul etmək səlahiyyəti verilmiş fiziki və ya hüquqi şəxslərə” sözləri ilə, “elektron imza” sözləri “təkmil sertifikatlı gücləndirilmiş elektron imza” sözləri ilə əvəz edilsin;

1.3. həmin Qərarla təsdiq edilmiş “Dövlət Xidmətlərinin Elektron Reyestrinin aparılması Qaydaları” üzrə:

1.3.1. adında “aparılması” sözü “formalaşdırılması, aparılması və istifadəsi” sözləri ilə əvəz edilsin;

1.3.2. 1.2.1-1.2.4-cü və 1.2.7-ci yarımbəndlər aşağıdakı redaksiyada verilsin:

“1.2.1. dövlət xidməti (bundan sonra – xidmət) – xidmət təminatçıları tərəfindən səlahiyyətlərinin icrası ilə əlaqədar göstərilən və müəyyən hüquqi nəticənin yaranmasına, yaxud xidmət istifadəçisinə zəruri informasiyanın verilməsinə səbəb olan hərəkətlərin məcmusu;

1.2.2. xidmət təminatçısı – dövlət xidmətini göstərən dövlət orqanı və yerli özünüidarəetmə orqanı, dövlət mülkiyyətində olan və paylarının (səhmlərinin) nəzarət zərfi dövlətə məxsus olan hüquqi şəxs, dövlət adından yaradılan publik hüquqi şəxs, digər büdcə təşkilatı, habelə qanuna əsasən inzibati akt, texniki sənəd və ya digər hüquqmüəyyənedici sənəd qəbul etmək səlahiyyəti verilmiş hər hansı fiziki və ya hüquqi şəxs;

1.2.3. xidmət istifadəçiləri – dövlət xidmətindən istifadə üçün müraciət etmiş və ya xidmət göstərilən dövlət və yerli özünüidarəetmə orqanları, fiziki və hüquqi şəxslər, o cümlədən dövlət mülkiyyətində olan, paylarının nəzarət zərfi dövlətə məxsus olan hüquqi şəxslər, dövlət adından yaradılan publik hüquqi şəxslər, digər büdcə təşkilatları və Azərbaycan Respublikasının qanunlarında və tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrdə başqa qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, əcnəbilər, vətəndaşlığı olmayan şəxslər, xarici hüquqi şəxslər, habelə Azərbaycan Respublikasında akkreditə olunmuş xarici dövlətlərin diplomatik nümayəndəlikləri və konsulluqları, beynəlxalq təşkilatların bölmələri, nümayəndəlikləri və orqanları;

1.2.4. Dövlət Xidmətlərinin Elektron Reyestri (bundan sonra – Elektron Reyestr) – dövlət xidmətləri barədə məlumatları əks etdirən vahid informasiya sistemi;

1.2.7. dövlət xidmətinin reqlamenti – Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2026-cı il 6 may tarixli 129 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Dövlət xidmətinin reqlamentinin nümunəvi forması”na uyğun olaraq xidmət təminatçısı tərəfindən təsdiq edilən, dövlət xidmətlərinin göstərilməsi ilə bağlı normativ hüquqi aktların tələblərini əks etdirən rəsmi sənəd.”;

1.3.3. 1.3.1-ci yarımbənddə “qurumların” sözü “xidmət təminatçılarının” sözləri ilə, “fiziki və hüquqi şəxslərə, qurumlara və s.” sözləri “xidmət istifadəçilərinə” sözləri ilə əvəz edilsin;

1.3.4. 1.3.10-cu yarımbənddə “vətəndaşların” sözü “xidmət istifadəçilərinin” sözləri ilə əvəz edilsin;

1.3.5. 1.3.11-ci yarımbənddə “qurumların” sözü “xidmət təminatçılarının” sözləri ilə əvəz edilsin;

1.3.6. 2.2.2-1-ci yarımbənddə və 4.1-ci bənddə “qurumlar” sözü “xidmət təminatçıları” sözləri ilə əvəz edilsin;

1.3.7. 2.2.3-cü yarımbənddə, 4.5-ci və 4.6-cı bəndlərdə “qurum” sözü “xidmət təminatçısı” sözləri ilə əvəz edilsin;

1.3.8. 2.3-cü bəndin birinci abzası aşağıdakı redaksiyada verilsin:

“2.3. Bu Qaydaların 2.2.1–2.2.2-1-ci yarımbəndlərində nəzərdə tutulmuş bölmələrə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2026-cı il 6 may tarixli 129 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Dövlət Xidmətlərinin Elektron Reyestri” informasiya sisteminə daxil ediləcək məlumatların siyahısı”nda göstərilən məlumatlar əlavə edilir.”;

1.3.9. 2.3.4-cü, 2.3.5-ci, 2.5.1-ci, 2.5.2-ci və 2.5.3-cü yarımbəndlərdə və

3.3-cü bənddə “qurumun” sözü “xidmət təminatçısının” sözləri ilə əvəz edilsin;

1.3.10. 3.2.13-cü yarımbənddə “qurumlara” sözü “xidmət təminatçılarına” sözləri ilə əvəz edilsin;

1.3.11. 4.2-ci bənddə “Qurum” sözü “Xidmət təminatçısı” sözləri ilə əvəz edilsin;

1.3.12. 4.2.2-ci yarımbənddə “qurumun” sözü “xidmət təminatçısının” sözləri ilə əvəz edilsin;

1.3.13. 4.5.2-ci, 4.5.4-cü və 4.5.5-ci yarımbəndlər aşağıdakı redaksiyada verilsin:

“4.5.2. məsul şəxs vasitəsilə bu Qaydaların 2.3-cü və 2.5-ci bəndlərinə uyğun olaraq xidmətlər barədə məlumatları elektron kabinet üzərindən təkmil sertifikatlı gücləndirilmiş elektron imza ilə təsdiq edərək Elektron Reyestrə göndərir;”;

“4.5.4. Elektron Reyestrin operatorundan bildirişi aldıqdan 7 (yeddi) iş günü müddətində aşkar edilmiş çatışmazlıqları aradan qaldırır və məlumatları yenidən Elektron Reyestrin operatoruna göndərir;

4.5.5. 7 (yeddi) iş günü müddətində Elektron Reyestrin operatoruna Elektron Reyestrdə olan məlumatlarda dəyişikliklərin edilməsi barədə bildiriş göndərir və ya onların Elektron Reyestrdən çıxarılması (Elektron Reyestrin operatorunun çıxarılma ilə bağlı bildirişi əsasında isə 3 (üç) iş günü müddətində) üçün müraciət edir;”;

1.3.14. 4.5.6-cı yarımbənddə “1 (bir) aydan gec olmayaraq Elektron Reyestrin müvafiq elektron anketləri üzrə məlumatları təqdim edir” sözləri “30 (otuz) iş günündən gec olmayaraq dövlət xidmətinin reqlamentini Elektron Reyestrə daxil edilməsi üçün təqdim edir” sözləri ilə əvəz edilsin;

1.3.15. 4.5.8-ci yarımbəndin sonunda nöqtə işarəsi nöqtəli vergül işarəsi ilə əvəz edilsin və aşağıdakı məzmunda 4.5.9-cu yarımbənd əlavə edilsin:

“4.5.9. Elektron Reyestrin operatorundan Elektron Reyestrdə qeydə alınmış dövlət xidmətləri haqqında məlumatlarda dəyişiklik edilməsi barədə bildirişi aldıqdan sonra 7 (yeddi) iş günü müddətində müvafiq dəyişiklik edərək bu barədə Elektron Reyestrin operatoruna elektron formada bildiriş göndərir.”;

1.3.16. 4.7.1-ci, 4.7.2-ci və 4.7.4-cü yarımbəndlər aşağıdakı redaksiyada verilsin:

“4.7.1. 7 (yeddi) iş günü müddətində xidmət təminatçısı tərəfindən göndərilmiş məlumatların tamlığı və düzgünlüyünü yoxlayır və bu barədə xidmət təminatçısına elektron formada bildiriş göndərir;

4.7.2. yoxlama zamanı çatışmazlıq aşkar edilmədikdə, habelə aşkar edilmiş çatışmazlıqlar aradan qaldırıldıqdan sonra məlumatların tamlığı və düzgünlüyünü təkmil sertifikatlı gücləndirilmiş elektron imza ilə təsdiq edir;”;

“4.7.4. Elektron Reyestrdə qeydə alınmış dövlət xidmətləri haqqında məlumatların dəyişiklik edilməsi zərurətini aşkar etdikdə xidmət təminatçısına bu barədə 1 (bir) iş günü müddətində elektron formada bildiriş göndərir və bu Qaydaların 4.5.5-ci və 4.5.9-cu yarımbəndlərində qeyd olunan bildirişi aldıqdan sonra Elektron Reyestrdə dəyişiklik edilməsi üçün bu Qaydaların 4.7-ci bəndinə uyğun olaraq tədbirlər görür;”;

1.3.17. 4.7.3-cü yarımbənd ləğv edilsin;

1.3.18. aşağıdakı məzmunda 4.7.5-ci, 4.7.6-cı yarımbəndlər və 4.13-cü bənd əlavə edilsin:

“4.7.5. xidmət təminatçısının Elektron Reyestrdən çıxarılması barədə müraciəti əsasında 1 (bir) iş günü müddətində xidməti Elektron Reyestrdən çıxarır;

4.7.6. xidmətin Elektron Reyestrdən çıxarılması əsaslarını aşkar etdikdə bu barədə 7 (yeddi) iş günü müddətində xidmət təminatçısına elektron bildiriş göndərir. Xidmət təminatçısı isə xidmətinin Elektron Reyestrdən çıxarılması üçün 3 (üç) iş günü müddətində Reyestrin operatoruna elektron müraciət etdikdə 3 (üç) iş günü müddətində xidməti Elektron Reyestrdən çıxarır. Xidmət təminatçısı tərəfindən xidmətin Elektron Reyestrdən çıxarılması üçün 3 (üç) iş günü müddətində Reyestrin operatoruna elektron müraciət edilmədikdə xidməti Elektron Reyestrdən çıxarır.”;

“4.13. Xidmət təminatçısı olan qurumun ləğv edilməsi halında xidmətin həyata keçirilmə səlahiyyəti digər xidmət təminatçısına verildikdə müvafiq xidmətlə bağlı hüquq və vəzifələr bu Qaydaların 4.5-ci və 4.7-ci bəndlərində nəzərdə tutulmuş qaydada həmin xidmət təminatçısı tərəfindən həyata keçirilir.”.

2. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2025-ci il 4 avqust tarixli 241 nömrəli Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2025, № 8, maddə 813) ilə təsdiq edilmiş “Elektron xidmətlərin təşkili və göstərilməsi qaydaları”nda aşağıdakı dəyişikliklər edilsin:

2.1. 2.2-ci bənddə “olunduqdan sonra EHİS vasitəsilə göstərilir” sözləri “edilməklə EHİS üzərindən və ya rəsmi internet informasiya ehtiyatında EHİS-ə keçid verildikdən sonra göstərilir” sözləri ilə əvəz edilsin;

2.2. 2.3-cü bəndə “göstərilməsi” sözündən sonra “Dövlət xidmətləri haqqında” və” sözləri əlavə edilsin və həmin bənddə “Qanununa” sözü “qanunlarına” sözü ilə əvəz edilsin;

2.3. aşağıdakı məzmunda 2.3-1-ci bənd əlavə edilsin:

“2.3-1. İstifadəçilərə göstərilən xidmətlər haqqında məlumatları, habelə barələrində sorğu edilən məlumatları əldə etmələri üçün onlara EHİS vasitəsilə elektron kabinetlərində imkan yaradılmalıdır.”;

2.4. aşağıdakı məzmunda 2.12-ci bənd əlavə edilsin:

“2.12. Dövlət Xidmətlərinin Elektron Reyestrində qeydiyyata alınan xidmətlərin elektronlaşdırılması barədə məlumatlar real vaxt rejimində “Dövlət informasiya ehtiyatlarının, sistemlərinin və elektron xidmətlərin vahid reyestri”nə ötürülür.”.

Əli Əsədov

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

Bakı şəhəri, “ 16 ” “ iyun ” 2026-cı il

№ 183

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 119-cu maddəsinin səkkizinci abzasını rəhbər tutaraq, Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

“Dəmiryol nəqliyyatında mülki müdafiənin təşkili Qaydaları” təsdiq edilsin (əlavə olunur).

Əli Əsədov

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

Bakı şəhəri, “ 16 ” “ iyun ” 2026-cı il

"ARESTP-BY-CW-01 - Biləcəri-Yalama dəmir yolu hissəsinin enerji təchizatı, işarəvermə və rabitə sistemlərinin yenidən qurulması üçün layihələndirmə və tikinti-quraşdıma işləri" üzrə tender təkliflərinin son təqdimat tarixinin uzadılması

"Azərbaycan" qəzetinin 18 aprel 2026-cı il tarixli nömrəsində "Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC tərəfindən dərc edilmiş "ARESTP-BY-CW-01 - Biləcəri-Yalama dəmir yolu hissəsinin enerji təchizatı, işarəvermə və rabitə sistemlərinin yenidən qurulması üçün layihələndirmə və tikinti-quraşdıma işləri" üzrə tender təkliflərinin son təqdimat tarixi 22 iyul 2026-cı il yerli vaxtla saat 15:00-dək uzadılmışdır. Bu, son uzadılmadır. Layihənin icrası ilə bağlı tələblər və vaxt məhdudiyyətləri səbəbindən əlavə müddət uzadılması verilməyəcək.

"Azərbaycan Dəmir Yolları QSC" 

Satinalma  komissiyası

Extension of Bid Submission deadline for "ARESTP-BY-CW-01 - Design and Build of Electrification, Signaling and Telecommunication Works of Railway Section Bilajari-Yalama"

The deadline of the Bidding for "ARESTP-BY-CW-01 - Design and Build of Electrification, Signaling and Telecommunication Works of Railway Section Bilajari-Yalama", published on Azerbaijan newspaper on April 18, 2026, by the "Azerbaijan Railways" CJSC is extended to July 22, 2026, 15:00 Baku local time. This is the final extension. Due to project implementation requirements and time constraints, no further extension will be granted.

"Azerbaijan Railways" CJSC  

Procurement Committee

Futbol üzrə dünya çempionatında ikinci turun oyunları keçirilir.

B qrupunda İsveçrə Bosniya və Herseqovina ilə qarşılaşıb.

Görüş İsveçrə yığmasının 4:1 hesablı qələbəsi ilə yekunlaşıb.

İsveçrədə Ruben Varqas, Joan Manzanbi (2 qol), Qranit Caka, Bosniyada isə Ermin Mahmiç fərqlənib.

Hazırda İsveçrə 4 xalla turnir cədvəlinə başçılıq edir. Bosniya və Herseqovina isə 1 xalla üçüncü yerdədir.

İran Hörmüz boğazında göstərilən xidmətlərə görə 60 gün müddətində heç bir ödəniş tələb etməyəcək və bununla bağlı bütün xərcləri öz üzərinə götürəcək.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə ölkənin Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası məlumat yayıb.

Bəyanatda bildirilir: “İslamabad Anlaşma Memorandumuna əsasən, müraciət edənlərdən 60 gün ərzində heç bir ödəniş alınmayacaq və bütün əlaqədar xərclər İran İslam Respublikası hökuməti tərəfindən qarşılanacaq”.

Sənəddə qeyd olunur ki, Hörmüz boğazından keçmək istəyən bütün gəmilər əvvəlki qaydada İranın Körfəz üzrə Dəniz Nəzarəti Orqanına müraciət təqdim etməlidirlər. Bununla yanaşı, bütün müraciətlərin operativ şəkildə emal ediləcəyi vurğulanır.

Şura, həmçinin bildirib ki, İran ABŞ ilə imzalanmış memorandum çərçivəsində Hörmüz boğazında minaların təmizlənməsi istiqamətində bütün zəruri tədbirləri həyata keçirəcək.

Sənəddə vurğulanır ki, Hörmüz boğazında mövcud xüsusi şərait, təhlükəsizlik riskləri, təhlükəsiz gəmiçiliyin təmin edilməsi və dəniz qəzalarının qarşısının alınması zərurəti nəzərə alınaraq, gəmilər müəyyən edilmiş vaxt qrafikinə və marşrutlara ciddi riayət etməlidirlər. Bu tədbirlərin boğazın ötürmə qabiliyyətinin mərhələli şəkildə artırılmasına imkan verəcəyi qeyd olunur.

Türkiyə Milli Təhlükəsizlik Şurası (MTŞ) Ankarada keçirilən iclasda digər məsələlərlə yanaşı, Cənubi Qafqazda sülhün, sabitliyin və əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsinə yönəlmiş son prosesləri müzakirə edib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın sədrliyi ilə keçirilən MTŞ iclasının yekunlarına dair yayılan bəyanatda bildirilib.

İki saat davam edən müzakirələr zamanı iştirakçılar regionda terror təhlükəsinin aradan qaldırılması istiqamətində görülən işləri də qiymətləndiriblər.

“Ölkənin və qonşu dövlətlərin terrorizmin ağır yükündən, o cümlədən Türkiyə üçün təhlükə yaradan PKK, İŞİD və FETÖ terror təşkilatlarından azad edilməsi istiqamətində qəti iradə bir daha təsdiqlənib”, – deyə MTŞ-nin bəyanatında vurğulanıb.

Şərqi Aralıq dənizindəki vəziyyət kontekstində Türkiyənin Kipr üzrə qarant ölkə kimi kiprli türklərin təhlükəsizliyinin və rifahının təmin olunmasına yönəlmiş siyasətə sadiqliyi bir daha ifadə edilib. İclas iştirakçıları Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin hüquq və mənafelərinə xələl gətirə biləcək cəhdlərin, eləcə də Şərqi Aralıq dənizində mövcud sülh mühitini pozmağa yönələn addımların qarşısının alınmasının vacibliyi barədə ortaq mövqe sərgiləyiblər.

İran ətrafındakı vəziyyət də müzakirələrin əsas mövzularından biri olub.

Tehran və Vaşinqton arasında əldə olunan razılaşmalardan məmnunluq ifadə olunub, dialoq prosesini pozmağa yönələn cəhdlərə qarşı qətiyyətli mövqe nümayiş etdirilməsinin vacibliyi vurğulanıb.

Bəyanatda Ankaranın regionda davamlı sülh və sabitliyin təmin olunmasına yönəlmiş səylərə fəal töhfə verməyə hazır olduğu qeyd edilib.

Ukraynadakı vəziyyətə toxunan Türkiyə Milli Təhlükəsizlik Şurası münaqişənin daha da kəskinləşməsinin və qonşu regionlara, xüsusilə də Qara dəniz hövzəsinə yayılmasının qarşısının alınması üçün bütün tərəfləri ədalətli və dayanıqlı sülhün bərqərar edilməsi istiqamətində təxirəsalınmaz addımlar atmağa çağırıb.

Amerika Birləşmiş Ştatları sülhə sadiqdir və biz Yaxın Şərq bölgəsindəki hər kəsi danışıqlarımızın gözəl şəkildə davam etməsinə təkan verəcək öhdəliklərini yerinə yetirməyə çağırırıq.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə ABŞ Prezidenti Donald Tramp “Truth” sosial mediasında yazıb.

O deyib ki, neft qiymətləri kəskin şəkildə aşağı düşüb və səhmlər kəskin şəkildə artıb və bazar baş verənlərə müsbət reaksiya verir.

“Livan, “Hizbullah” və İsrail də daxil olmaqla, bütün cəbhələrdə tam atəşkəs gözləyirik”,- deyə Tramp əlavə edib.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sosial media hesablarında Bakıda İslam İnkişaf Bankı Qrupunun 2026-cı il üzrə İllik Toplantılarının açılış mərasiminə dair videoçarx paylaşılıb.

"Azərbaycan" qəzeti paylaşımı təqdim edir.

Nigerin paytaxtı Niameydə yerləşən hava limanı və hərbi hava bazasına hücum zamanı təhlükəsizlik qüvvələrinin 11 əməkdaşı və iki mülki şəxs ölüb. Hücum edənlərdən 22-si öldürülüb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Niger hökumətinin bəyanatında bildirib. Hələlik hücumla bağlı heç bir tərəf məsuliyyəti öz üzərinə götürməyib.

Xatırladaq ki, bu gün səhər saatlarında hava limanı ərazisində partlayışlar və atışma səsləri eşidilib. Daha sonra təhlükəsizlik qüvvələri ilə silahlılar arasında atışma baş verib.

Qeyd edək ki, Niger və qonşu Mali, Burkina Faso ölkələri son illərdə terror qruplarının hücumları ilə üzləşir. Regionda bu qrupların fəaliyyəti təhlükəsizlik vəziyyətini mürəkkəbləşdirir.

İqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov İslam İnkişaf Bankı (İİB) Qrupunun İllik Toplantıları çərçivəsində İran İslam Respublikasının iqtisadi işlər və maliyyə nazirinin müavini, İranın İnvestisiya, İqtisadi və Texniki Yardım Təşkilatının (OIETAI) prezidenti Mehdi Heydəri ilə görüşüb.

İqtisadiyyat Nazirliyindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, görüşdə Azərbaycan ilə İran arasında iqtisadi münasibətlərin mövcud vəziyyəti və inkişaf perspektivləri müzakirə olunub. Tərəflər ticarət, investisiya və nəqliyyat sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi və biznes əlaqələrinin daha da gücləndirilməsi məsələləri üzrə fikir mübadiləsi aparıblar.

QMİ sədri Müqəddəs Taxt-Tacın Dinlərarası Dialoq üzrə Dikasteriyasının prefekti ilə görüşüb

İyunun 18-də Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) sədri şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin dəvəti ilə ölkəmizdə səfərdə olan Müqəddəs Taxt-Tacın Dinlərarası Dialoq üzrə Dikasteriyasının prefekti kardinal Corc Ceykob Kuvakadı və Dikasteriyanın İslam Bürosunun rəhbəri Ata Laurent Basanese ilə görüş keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, tədbirdə Milli Məclisin deputatları, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən dini konfessiyaların rəhbərləri, ictimaiyyət nümayəndələri, Özbəkistanın Azərbaycandakı səfiri və Azərbaycanın Müqəddəs Taxt-Tacındakı səfiri iştirak ediblər.

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri şeyxülislam Allahşükür Paşazadə görüşdə Azərbaycan ilə Vatikan arasında münasibətlərin tarixi inkişafına toxunub. O bildirib ki, bu əlaqələrin əsası Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulub, hazırda isə Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə uğurla davam etdirilir.

Şeyxülislam Roma Papası II İoann Pavelin Azərbaycana səfərini xatırladaraq, onun müsəlman ölkəsinə səfər edən ilk Papa olduğunu qeyd edib. Həmçinin Papa Fransiskin Azərbaycana səfərinin ölkədə mövcud olan tolerantlıq və multikultural mühitin beynəlxalq səviyyədə tanıdılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığı vurğulanıb.

Çıxışda Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyəti yüksək qiymətləndirilib. Bildirilib ki, Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevanın rəhbərliyi ilə həyata keçirilən layihələr çərçivəsində müxtəlif dini abidələrin, o cümlədən kilsələrin bərpası istiqamətində mühüm işlər görülüb. Qeyd olunub ki, Azərbaycanın həyata keçirdiyi bərpa və quruculuq siyasəti ölkənin tolerantlıq və multikulturalizm modelinin mühüm göstəricisidir.

Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə Azərbaycanın multikulturalizm siyasətinin bu gün beynəlxalq miqyasda nümunə kimi qəbul edildiyini vurğulayıb, ölkədə bütün dinlərin nümayəndələrinin sülh və qarşılıqlı hörmət şəraitində yaşadığını bildirib.

O, həmçinin Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə dinlərarası dialoqa verdiyi töhfələrdən bəhs edərək, ölkənin bu istiqamətdə bir sıra nüfuzlu tədbirlərdə model kimi təqdim olunduğunu qeyd edib.

Tədbirdə çıxış edən Milli Məclisin Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin sədri Səməd Seyidov və Milli Məclis sədrinin müavini Musa Qasımlı ölkələr arasında dini münasibətlərin möhkəmliyini və dinlərarası dialoqun inkişafının vacibliyini vurğulayıblar.

Müqəddəs Taxt-Tacın Dinlərarası Dialoq üzrə Dikasteriyasının prefekti Corc Ceykob Kuvakad Azərbaycana səfərindən məmnunluğunu ifadə edib. O bildirib ki, Azərbaycan ilə Müqəddəs Taxt-Tac arasında münasibətlər qarşılıqlı hörmət və dostluq əsasında inkişaf edir. O, Roma papaları II İoann Pavel və Fransiskin Azərbaycana səfərlərinin ikitərəfli əlaqələrin möhkəmlənməsində mühüm rol oynadığını vurğulayıb.

Kardinal qeyd edib ki, imzalanmış sənədlər və əməkdaşlıq memorandumu dinlərarası dialoqun inkişafına mühüm töhfə verir. O, müasir dövrdə dinlərarası dialoqun sülhün, qarşılıqlı anlaşmanın və qardaşlığın möhkəmlənməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıdığını bildirib.

Görüşdə Azərbaycanın tolerantlıq ənənələri yüksək qiymətləndirilib, ölkənin dinlərarası harmoniya və multikultural dəyərlərin təşviqində mühüm rol oynadığı qeyd olunub.

Kardinal çıxışının sonunda Azərbaycan xalqına sülh, rifah və əmin-amanlıq arzularını çatdırıb, Müqəddəs Taxt-Tac ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlığın gələcəkdə də uğurla davam edəcəyinə əminliyini ifadə edib.

Sonda qonağın şərəfinə ziyafət verilib. 

İyunun 18-də Azərbaycan Respublikasının xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov ilə Pakistan İslam Respublikasının Baş nazirinin müavini, xarici işlər naziri Məhəmməd İshaq Dar arasında telefon danışığı aparılıb.

Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat xidməti idarəsindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, telefon danışığı zamanı Amerika Birləşmiş Ştatları ilə İran İslam Respublikası arasında Anlaşma Memorandumu üzrə əldə olunmuş razılaşma ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

Pakistan İslam Respublikasının danışıqlar prosesində oynadığı mühüm vasitəçilik rolu ölkəmiz adından təqdir olunub, xüsusilə Pakistanın Baş naziri cənab Şahbaz Şərifin, Baş nazirin müavini və xarici işlər naziri Məhəmməd İshaq Darın, eləcə də Müdafiə Qüvvələri Rəisi feldmarşal Asim Munirin şəxsi töhfələrinin danışıqların uğurla yekunlaşmasında əhəmiyyətli rol oynadığı vurğulanıb. Həmçinin prosesə dəstək göstərən digər regional tərəfdaşların töhfələri məmnunluqla qeyd edilib.

Tərəflər əldə olunmuş razılaşmanın regionda gərginliyin azaldılmasına, qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsinə və diplomatik həll yollarının təşviqinə xidmət etdiyini qeyd ediblər.

Nazir Ceyhun Bayramov növbəti mərhələdə hərtərəfli razılaşmanın əldə olunması istiqamətində aparılacaq danışıqların davamlı sülhün, təhlükəsizliyin və sabitliyin təmin olunmasına mühüm töhfə verəcəyinə ümidvar olduğunu bildirib.

Telefon danışığı zamanı, həmçinin qarşılıqlı maraq doğuran ikitərəfli və regional məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

İyunun 18-də xarici işlər nazirinin müavini Yalçın Rəfiyev Afrika qitəsinin səkkiz ölkəsini birləşdirən Hökumətlərarası İnkişaf Təşkilatının (IGAD) icraçı direktoru Vorkneh Gebeyehu Negevo ilə görüşüb.

Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat xidməti idarəsindən bildirilib ki, görüşdə Azərbaycan ilə IGAD-a üzv olan Afrika dövlətləri arasında ikitərəfli və beynəlxalq platformalar çərçivəsində əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub, davamlı siyasi dialoqun saxlanılması üçün qarşılıqlı səfərlər və institusional mexanizmlərin əhəmiyyəti vurğulanıb.

Görüşdə, həmçinin Azərbaycan və IGAD arasında siyasi, iqtisadi, təhsil, səhiyyə, iqlim, ictimai xidmət, nəqliyyat və kommunikasiya sahələri üzrə əməkdaşlığın inkişaf perspektivləri, habelə qarşılıqlı maraq doğuran digər ikitərəfli və regional məsələlərə dair fikir mübadiləsi aparılıb.

Futbol üzrə dünya çempionatında ikinci tura start verilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, A qrupunda Çexiya Cənubi Afrika Respublikası (CAR) ilə qarşılaşıb.

Görüş 1:1 hesablı heç-heçə ilə yekunlaşıb.

Avropa təmsilçisindən Mixal Sadilek, afrikalılardan isə Teboho Mokoena fərqlənib.

Bununla da hər iki yığma qrupda ilk xallarını qazanıb.

İyunun 18-də Riqa şəhərində Azərbaycan və Latviya respublikalarının Xarici İşlər nazirlikləri arasında strateji dialoqun növbəti iclası keçirilib.

Azərbaycan nümayəndə heyətinə xarici işlər nazirinin müavini Fariz Rzayev, Latviya nümayəndə heyətinə isə Xarici İşlər Nazirliyində dövlət katibinin müavini, siyasi direktor İvars Lasis rəhbərlik edib.

Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat xidməti idarəsindən bildirilib ki, görüş zamanı Azərbaycan ilə Latviya arasında mövcud siyasi münasibətlərin cari vəziyyəti geniş şəkildə müzakirə olunub və müxtəlif səviyyələrdə qarşılıqlı səfərlərin, eləcə də müntəzəm təmasların ikitərəfli əlaqələrin inkişafına verdiyi töhfə vurğulanıb.

Dialoq çərçivəsində ticarət-iqtisadi, humanitar, elm və təhsil sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi imkanları nəzərdən keçirilib. Eyni zamanda, Azərbaycanın təşəbbüsü və iştirakı ilə reallaşdırılan strateji enerji və nəqliyyat layihələri kontekstində əməkdaşlığın gələcək perspektivləri dəyərləndirilib.

Bununla yanaşı, müqavilə-hüquq bazasının genişləndirilməsi, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlığın davam etdirilməsi və namizədliklərin qarşılıqlı dəstəklənməsi məsələlərinə diqqət yönəldilib.

Tərəflər regiondakı mövcud vəziyyət, Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşdırılması prosesi, eləcə də işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa, yenidənqurma işləri və mina təhlükəsinin aradan qaldırılması istiqamətində görülən tədbirlər barədə fikir mübadiləsi aparıblar. Bununla yanaşı, qarşılıqlı maraq doğuran digər regional və beynəlxalq məsələlər də müzakirə olunub.

Səfər çərçivəsində nazir müavini F.Rzayev, həmçinin Latviyanın digər rəsmi şəxsləri ilə işgüzar görüşlər keçirib, eləcə də elmi-tədqiqat mərkəzində dəyirmi masa müzakirələrində iştirak edib.

Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat xidməti idarəsindən verilən məlumata görə, görüş zamanı Azərbaycan ilə Rumıniya arasında strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin mövcud vəziyyəti və inkişaf perspektivləri, habelə regional təhlükəsizlik məsələləri müzakirə olunub.

Tərəflər son illər ərzində həyata keçirilən yüksəksəviyyəli qarşılıqlı səfərlərin və intensiv siyasi dialoqun ikitərəfli münasibətlərin inkişafına mühüm töhfə verdiyini vurğulayıblar. Azərbaycan Respublikası Hökuməti və Rumıniya Hökuməti arasında ticarət-iqtisadi əlaqələr və elmi-texniki əməkdaşlıq üzrə Müştərək Komissiyanın fəaliyyətinin əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyəti qeyd olunub.

Görüşdə enerji sahəsinin Azərbaycan–Rumıniya əməkdaşlığının əsas istiqamətlərindən biri olduğu bildirilib, ənənəvi enerji ilə yanaşı, yaşıl enerji və alternativ enerji mənbələri üzrə tərəfdaşlığın inkişafı imkanları nəzərdən keçirilib. Nəqliyyat-kommunikasiya, təhsil, əczaçılıq və digər sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi, qarşılıqlı sərmayələrin təşviqi istiqamətində mövcud potensial müzakirə edilib.

Nazir Ceyhun Bayramov ölkəmizin əlverişli investisiya mühiti barədə məlumat verərək, investorlar üçün yaradılmış imkanları diqqətə çatdırıb. Bu çərçivədə Ələt Azad İqtisadi Zonasının regional ticarət və logistika mərkəzi kimi artan rolundan bəhs olunub və rumıniyalı şirkətlərin burada fəaliyyət imkanları qeyd edilib.

Tərəflər beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində, o cümlədən Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlıq kontekstində qarşılıqlı fəaliyyətin əhəmiyyətini vurğulayıblar.

Görüş zamanı, həmçinin digər ikitərəfli və regional məsələlər ətrafında da fikir mübadiləsi aparılıb.

İyunun 18-də Azərbaycan Respublikasının maliyyə naziri Sahil Babayev ölkəmizdə səfərdə olan Rumıniya Prezidentinin xarici siyasət və milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri Marius Lazurkanın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşüb.

Nazirlikdən bildirilib ki, görüşdə Azərbaycan ilə Rumıniya arasında strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin inkişafı, regional əməkdaşlıq, enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi və qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlər müzakirə olunub.

Nazir Sahil Babayev iki ölkə arasında münasibətlərin strateji əməkdaşlıq, qarşılıqlı etimad və dostluq prinsiplərinə əsaslandığını bildirərək, Rumıniyanın Azərbaycanın Avropa İttifaqındakı ən yaxın tərəfdaşlarından biri olduğunu qeyd edib. Nazir, həmçinin Rumıniyanın Azərbaycanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə göstərdiyi davamlı dəstəyi yüksək qiymətləndirib.

Enerji sahəsində əməkdaşlıq məsələlərinə toxunan nazir Rumıniyanın Azərbaycan təbii qazını idxal edən ölkələr sırasında yer aldığını qeyd edərək, Avropanın enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsində və enerji mənbələrinin şaxələndirilməsində Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş kimi mühüm rol oynadığını bildirib. Xüsusilə, Xəzər–Qara dəniz–Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi layihəsinin strateji əhəmiyyəti vurğulanaraq, onun uzunmüddətli enerji əməkdaşlığının gücləndirilməsinə və yaşıl keçid hədəflərinin dəstəklənməsinə xidmət edəcəyi diqqətə çatdırılıb.

Eyni zamanda, S.Babayev ölkəmizdə dövlət maliyyəsinin idarə olunması sahəsində aparılan islahatlar barədə məlumat verib, fiskal idarəetmə, dövlət maliyyə sisteminin təkmilləşdirilməsi, dövlət xidmətlərinin rəqəmsallaşdırılması, eləcə də Avropa İttifaqının qabaqcıl islahat təcrübələrinin öyrənilməsi istiqamətində Rumıniya ilə ekspertlər səviyyəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsində maraqlı olduğunu bildirib.

Görüşdə Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində həyata keçirilən bərpa və yenidənqurma işləri də diqqət mərkəzində olub. Mina təhlükəsinin postmünaqişə dövrünün əsas humanitar çağırışlarından biri olduğu qeyd olunaraq, humanitar minatəmizləmə fəaliyyətinin təhlükəsiz qayıdışın təmin olunması, iqtisadi dirçəliş və regional bağlantı layihələrinin icrası baxımından həlledici əhəmiyyət daşıdığı vurğulanıb.

Öz növbəsində, Marius Lazurka Azərbaycan ilə Rumıniya arasında strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin yüksək səviyyədə inkişafından məmnunluğunu ifadə edib, siyasi dialoqun dərinləşdirilməsinin, iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsinin və regional bağlantıların inkişaf etdirilməsinin vacibliyini söyləyib. O, Xəzər və Qara dəniz regionları arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsində hər iki ölkənin rolunu və Orta Dəhlizin Asiya ilə Avropa arasında etibarlı nəqliyyat marşrutu kimi əhəmiyyətini yüksək qiymətləndirib.

Görüş zamanı, həmçinin logistika, infrastruktur, rəqəmsal texnologiyalar, istehsal və bərpaolunan enerji sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi ətrafında geniş fikir mübadiləsi aparılıb.

İyunun 18-də Azərbaycan Respublikası maliyyə nazirinin birinci müavini Anar Kərimov “Birinci Abu-Dabi Bankı”nın nümayəndə heyəti ilə görüşüb.

Nazirlikdən bildirilib ki, görüşdə Azərbaycan ilə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) arasında iqtisadi və maliyyə əməkdaşlığının mövcud vəziyyəti və inkişaf perspektivləri, investisiya resurslarının genişləndirilməsi, strateji infrastruktur layihələrinin maliyyələşdirilməsi, dayanıqlı inkişaf, yaşıl maliyyə, rəqəmsal transformasiya və kapital bazarları sahələrində əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub.

Anar Kərimov iki ölkə arasında əlaqələrin son illərdə dinamik şəkildə inkişaf etdiyini vurğulayaraq, BƏƏ-nin Azərbaycanın Körfəz regionunda əsas strateji tərəfdaşlarından biri olduğunu bildirib. Ölkəmizdə həyata keçirilən iqtisadi islahatlar barədə məlumat verən maliyyə nazirinin birinci müavini Azərbaycanın güclü makroiqtisadi əsaslara, dayanıqlı fiskal çərçivəyə və dövlət borcunun səmərəli idarəetmə sisteminə malik olduğunu qeyd edib. O, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, strateji infrastrukturun inkişafı, investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması və özəl sektorun təşviqi istiqamətində ardıcıl islahatların həyata keçirildiyini diqqətə çatdırıb.

Eyni zamanda, A.Kərimov Azərbaycanın beynəlxalq maliyyə institutları ilə əməkdaşlığa xüsusi önəm verdiyini bildirərək, bu əməkdaşlığın yalnız maliyyə resurslarının cəlb edilməsi ilə məhdudlaşmadığını, həm də qabaqcıl beynəlxalq təcrübənin və innovativ maliyyə həllərinin ölkəyə inteqrasiyasına xidmət etdiyini vurğulayıb.

Öz növbəsində, Bankın İdarəedici direktoru Fawaz Abusneineh Azərbaycanla əməkdaşlığın inkişafından məmnunluğunu ifadə edərək, ölkədə aparılan iqtisadi islahatların, əlverişli investisiya mühitinin və regional iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinin yeni əməkdaşlıq imkanları yaratdığını bildirib. O, strateji infrastruktur, dayanıqlı maliyyə, kapital bazarları və innovativ maliyyə həlləri istiqamətlərində Azərbaycanla əməkdaşlığın genişləndirilməsində maraqlı olduqlarını bildirib.

Görüş zamanı, həmçinin nəqliyyat və logistika infrastrukturunun inkişafı, beynəlxalq maliyyə və investisiya axınlarının təşviqi, eləcə də Azərbaycan ilə Körfəz regionu arasında maliyyə əməkdaşlığının daha da genişləndirilməsi perspektivləri ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

İranla saziş artıq özünün ilk bəhrələrini verib.

Məlumatına görə, bu barədə ABŞ-nin Vitse-prezidenti Cey. Di. Vens keçirdiyi brifinqdə deyib.

O, Hörmüz boğazından artıq 12,5 milyon barel neftin keçdiyini açıqlayıb.

Suların İstifadəsinə və Mühafizəsinə Dövlət Nəzarəti Xidməti tərəfindən bildirilib ki, vətəndaşlar su obyektlərindən sərbəst şəkildə istifadə edə bilərlər. Qeyd olunub ki, xüsusi məqsədlər üçün suyun istifadəsinə icazə yalnız hüquqi şəxslər və sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslər üçün tələb olunur. Ümumi istifadə isə hər bir vətəndaşın hüququ hesab edilir.

Məlumatda vurğulanır ki, insanlar çimərlikdən istifadə, qayıqla gəzinti, idman fəaliyyəti, həvəskar balıq ovu, mal-qaranın suvarılması və digər şəxsi ehtiyaclar üçün su obyektlərindən ödənişsiz yararlana bilərlər. Bildirilib ki, torpaq sahibləri də müəyyən hallarda şəxsi ehtiyaclarını təmin etmək üçün yeraltı sulardan istifadə edə bilirlər. Mərkəzləşdirilmiş su təchizatı olmayan ərazilərdə isə birinci təzyiqsiz sulu horizontdan quyu qazılaraq istifadə mümkündür.

Dövlət Xidməti əlavə edib ki, şəxsi təsərrüfat məqsədilə sudan istifadə üçün icazə və ödəniş tələb olunmur. Vətəndaşlar həyətlərindəki quyulardan və ya su obyektlərindən öz məişət və təsərrüfat ehtiyacları üçün sərbəst şəkildə yararlana bilərlər.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan”

Müzakirələr zamanı AİİB-in Azərbaycanda nəqliyyat və logistika sahəsində həyata keçirilən layihələrə verdiyi dəstək yüksək qiymətləndirilib və bunun ölkənin tranzit potensialının artırılmasına töhfə verdiyi vurğulanıb. Qeyd olunub ki, ADY-nin strategiyasında dayanıqlı şəhər mobilliyi və sərnişindaşıma xidmətlərinin inkişafı mühüm yer tutur. 2025-ci ildə rayonlararası və Abşeron dairəvi dəmir yolu marşrutları ilə 10 milyondan çox sərnişin daşınıb.

Görüşdə tərəflər gələcək əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə edib, regional nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi və dayanıqlı logistika həllərinin təşviqi üzrə birgə fəaliyyətin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan”

“Google” süni intellekt əsaslı yeni ağıllı ev dinamikini təqdim edib. “Google Home Speaker” şirkətin 2020-ci ildə təqdim etdiyi “Nest Audio” modelindən sonra bazara çıxardığı ilk müstəqil ağıllı dinamikdir. Yeni cihazın əsas fərqi “Gemini” ilə təchiz olunmasıdır. Bu sayədə istifadəçilər cihazla daha təbii şəkildə ünsiyyət qura, mürəkkəb və çoxmərhələli əmrlər verə biləcəklər. Məsələn, istifadəçi eyni anda işıqları tənzimləmək, musiqi səsləndirmək və taymer qurmaq kimi bir neçə əmri bir cümlədə səsləndirə bilər.

 “Gemini” istifadəçinin danışıq zamanı etdiyi düzəlişləri də anlayır. Beləliklə, əmri yenidən təkrarlamağa ehtiyac qalmır. Yeni cihaz 10 fərqli səs seçimi ilə təqdim olunur.

Ülkər XASPOLADOVA,

 “Azərbaycan”

Ölkə əhalisinin sayı ilin əvvəlindən 7 987 nəfər və ya 0,1 faiz artaraq 2026-cı il mayın 1-i vəziyyətinə 10 270 338 nəfərə çatıb. Dövlət Statistika Komitəsinin yanvar–may ayları üzrə ölkənin iqtisadi və sosial inkişafının makroiqtisadi göstəricilərinə dair nəşrində bu məlumat öz əksini tapıb.

Bildirilib ki, ölkə əhalisinin 54,3 faizi şəhər, 45,7 faizi kənd sakinləridir. Gender bölgüsünə əsasən, əhalinin 49,8 faizini kişilər, 50,2 faizini isə qadınlar təşkil edir.

Əhali artımının davam etməsi ölkədə demoqrafik sabitliyin qorunduğunu göstərir. Eyni zamanda şəhər əhalisinin üstünlük təşkil etməsi urbanizasiya prosesinin davam etdiyini təsdiqləyir.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan”

“CBC News” xəbər verir ki, sammitin yekununda yayımlanan birgə bəyanatda deyilir: “Biz Hörmüz boğazı ilə bağlı qlobal həssaslığı azaltmaq və enerji ehtiyatlarımızı artırmaq üçün tədarük marşrutlarının şaxələndirilməsini sürətləndirməyi öhdəmizə götürürük. Yaxın illərdə Kanadanın qlobal bazarlara əhəmiyyətli dərəcədə əlavə enerji gücü çatdırmaq potensialını alqışlayırıq”.

Kanada Baş naziri Mark Karni mətbuat konfransında bildirib ki, müharibədən əvvəl dünya xam neftinin təxminən 20 faizinin keçdiyi Hörmüz boğazında yaşanan böhran qlobal iqtisadiyyata daxil olan marşrutların şaxələndirilməsinin vacibliyini bir daha sübut etdi. Onun sözlərinə görə, Kanada hazırda bir neçə irimiqyaslı mayeləşdirilmiş təbii qaz layihələri icra edir və TMX neft boru kəmərinin ötürücülüyünü artırır. Qərbi Kanadadan ABŞ-yə və Sakit okean sahili istiqamətində daha iki yeni boru kəmərinin çəkilməsi planı isə həm avropalı, həm də asiyalı tərəfdaşlar üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir.

Sammit çərçivəsində Kanada, həmçinin G7 daxilində kritik mineralların istehsalı üzrə asılılığı azaltmaq üçün mühüm addımlar atıb. Baş Nazirin Ofisi 8-dən çox ölkə ilə 13 yeni tərəfdaşlıq sazişinin imzalandığını bəyan edib. Bu müqavilələr Kanadanın kritik minerallar zənciri üzrə layihələrinə 5 milyard dollardan çox investisiya cəlb edəcək. Yeni tərəfdaşlar arasında Almaniya, Yaponiya, İtaliya, Danimarka, Niderland, Fransa və Portuqaliya kimi ölkələr yer alır. Xüsusilə Almaniyanın “RCT Solutions” şirkəti ilə Manitobada günəş panelləri istehsalı mərkəzinin qurulması nəzərdə tutulur.

Təhminə VERDİYEVA,

“Azərbaycan”