Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 95-ci maddəsinin I hissəsinin 4-cü bəndini rəhbər tutaraq qərara alır:

2026-cı il yanvarın 15-də Cenevrə şəhərində imzalanmış "Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı arasında 2026-cı ildə Bakıda keçiriləcək Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun on üçüncü sessiyası ilə əlaqədar təşkilati tədbirlər və maliyyə məsələləri barədə əlavə Saziş" təsdiq edilsin.

İlham ƏLİYEV,

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 27 aprel 2026-cı il

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq qərara alıram:

1. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2011-ci il 1 iyul tarixli 463 nömrəli Fərmanı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2011, № 7, maddə 626 (Cild I); 2024, № 5 (I kitab), maddə 516) ilə təsdiq edilmiş "Hüquqi aktların Azərbaycan Respublikasının Hüquqi Aktların Dövlət Reyestrinə daxil edilməsi qaydaları haqqında Əsasnamə"nin 3.10-cu və 3.11-ci bəndlərinin birinci cümlələrində "yeddi" sözü "on beş" sözləri ilə əvəz edilsin. 

2. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2023-cü il 6 oktyabr tarixli 2328 nömrəli Fərmanı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2023, № 10, maddə 1376 (Cild I) ilə təsdiq edilmiş "İcra hakimiyyəti orqanlarının normativ hüquqi aktlarının layihələrinin hazırlanması, razılaşdırılması, qəbul edilməsi və dərc edilməsi qaydası haqqında Əsasnamə"nin 5.5-ci bəndində "7 (yeddi)" sözləri "15 (on beş)" sözləri ilə əvəz edilsin.

İlham ƏLİYEV,

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 4 may 2026-cı il

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 23-cü bəndini rəhbər tutaraq qərara alıram:

Azərbaycanda xalçaçılıq sənətinin inkişafında səmərəli fəaliyyətlərinə görə aşağıdakı şəxslər "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilsinlər:

Ağalıyeva Neva Şahpələng qızı

Babayeva Aidə Elman qızı

Babayeva Ceyhunə Zakir qızı

Eyyubova Raya Şahvələd qızı

Əbilova Nazilə Əlisəfa qızı

Əhmədova Şəfiqə Məzəddin qızı

Əkbərova İradə Xanağa qızı

Ələkbərova Vüsalə Mərifət qızı

Əsgərova Kəmalə Sərdar qızı

Həsənova Xaliqə Yelmar qızı

Hüseynova Dilşad Mahmud qızı

Qənbərova Nargilə Əliağa qızı

Qurbanova Sədaqət Əmir qızı

Nəsirova Jalə Abduləli qızı

Nuriyev Əlisafa İdris oğlu

Özbəkova Gülgəz Mətləbulla qızı

Rəhimova Nailə Allahverdi qızı

Şahmuradova Alisa Sadıq qızı.

İlham ƏLİYEV,

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 4 may 2026-cı il

№ 126

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 119-cu maddəsinin səkkizinci abzasını və “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər”in təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2021-ci il 2 fevral tarixli 2469 nömrəli Sərəncamının 2.4-cü bəndini rəhbər tutaraq və Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının təklifini nəzərə alaraq yaşıl və aşağı karbonlu iqtisadiyyata keçidin dəstəklənməsi məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

1. “Azərbaycan Respublikasının Milli Yaşıl Taksonomiyası” təsdiq edilsin (əlavə olunur).

2. Azərbaycan Respublikasının aidiyyəti dövlət orqanları (qurumları) dövlət mülkiyyətində olan və paylarının (səhmlərinin) nəzarət zərfi dövlətə məxsus olan hüquqi şəxslər, büdcə təşkilatları, publik hüquqi şəxslər bu Qərarın 1-ci hissəsi ilə təsdiq edilən “Azərbaycan Respublikasının Milli Yaşıl Taksonomiyası”nın həyata keçirilməsi istiqamətində aidiyyəti üzrə zəruri tədbirlərin görülməsini təmin etsin.

Əli Əsədov

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

Bakı şəhəri, “ 1 ” “ may ” 2026-cı il

№ 127

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 119-cu maddəsinin səkkizinci abzasını rəhbər tutaraq, Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

1. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2017-ci il 17 noyabr tarixli 500 nömrəli Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2017, № 11, maddə 2164 (Cild I); 2024, № 1, maddə 127, № 2, maddə 244, № 4, maddə 465, № 7, maddələr 891, 903, № 9, maddələr 1045, 1106, № 10, maddələr 1165, 1178, № 11, maddə 1257, № 12 (I kitab), maddələr 1319, 1324; 2025, № 2, maddə 187, № 3, maddələr 266, 268, №5, maddə 512, № 9, maddələr 845, 868, № 10, maddə 971, № 12 (II kitab), maddə 1261; 2026, №1, maddə 80, № 2, maddə 178; Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2026-cı il 27 aprel tarixli 119 nömrəli Qərarı) ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının xarici iqtisadi fəaliyyətin mal nomenklaturası, idxal gömrük rüsumlarının dərəcələri və ixrac gömrük rüsumlarının dərəcələri”ndə aşağıdakı dəyişikliklər edilsin:

1.1. 1511 90 190 0 alt yarımmövqeyinə aid sətir aşağıdakı redaksiyada verilsin:

1.2. 1511 90 990 0 alt yarımmövqeyinə aid sətir aşağıdakı redaksiyada verilsin:

1.3. 1513 29 190 0 alt yarımmövqeyinə aid sətir aşağıdakı redaksiyada verilsin:

1.4. 1513 29 900 0 alt yarımmövqeyinə aid sətir aşağıdakı redaksiyada verilsin:

2. Bu Qərar 2026-cı il mayın 1-dən qüvvəyə minir.

Əli Əsədov

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

Bakı şəhəri, “ 1 ” “ may ” 2026-cı il

№ 128

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 119-cu maddəsinin səkkizinci abzasını rəhbər tutaraq, “İstilik təchizatı haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2025-ci il 24 iyun tarixli 222-VIIQ nömrəli Qanununun tətbiqi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2025-ci il 14 iyul tarixli 442 nömrəli Fərmanının 2.1.1-ci yarımbəndinin icrasını təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

1. “İstilik enerjisindən istifadə Qaydaları” təsdiq edilsin (əlavə olunur).

2. Müəyyən edilsin ki:

2.1. “İstilik enerjisindən istifadə Qaydaları”nda Elektron Hökumət İnformasiya Sisteminin xidmət kanalı üzərindən paylayıcının informasiya sistemi vasitəsilə həyata keçirilməsi nəzərdə tutulan prosedurların təşkili təmin edilənədək həmin prosedurlar birbaşa, poçt və ya elektron poçt vasitəsilə həyata keçirilir;

2.2. “İstilik enerjisindən istifadə Qaydaları”nda həyata keçirilməsi nəzərdə tutulan prosedurlar tikintiyə icazə icraatı çərçivəsində tikinti obyektlərinin şəbəkəyə qoşulması ilə əlaqədar layihənin və texniki şərtlərin verilməsinə münasibətdə şəhərsalma və tikinti fəaliyyətinin vahid informasiya təminatı sistemi vasitəsilə elektron qaydada həyata keçirilir.

3. “İstilik enerjisindən istifadə Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2023-cü il 5 sentyabr tarixli 303 nömrəli Qərarı (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2023, № 9, maddə 1324 (Cild I); 2024, № 3, maddə 305, № 4, maddə 450; 2025, № 2, maddə 204, № 12 (II kitab), maddə 1257) ləğv edilsin.

4. “Azəristiliktəchizat” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti “İstilik enerjisindən istifadə Qaydaları”nda nəzərdə tutulan paylayıcının müvafiq informasiya sisteminin formalaşdırılmasını doqquz ay müddətində təmin etsin.

Əli Əsədov

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

Bakı şəhəri, “ 4 ” “ may ” 2026-cı il

Sənəddə təklif edilən tikinti fəaliyyətlərinin xülasəsi verilir, bu fəaliyyətlərin ətraf mühitə və sosial iqtisadi sahəyə potensial təsirləri araşdırılır və tövsiyə edilən təsirazaltma və monitorinq tədbirləri təsvir edilir. ƏMSSTQ prosesi təklif edilən işlərin nəticəsində yarana biləcək hər hansı mənfi ekoloji və sosial-iqtisadi təsirlərin müəyyənləşdirilməsini, minimuma endirilməsini və mümkün olan hallarda, aradan qaldırılmasını təmin etmək məqsədi daşıyır.

Boru dəstləri istehsalı obyekti Qarabağ layihəsi, həmçinin gələcəkdə Xəzər dənizində digər neft və qaz işlənmə layihələri üçün sualtı boru kəməri dəstlərinin ölkədə istehsalı və sınaqdan keçirilməsi məqsədi ilə Bakı şəhərindən təxminən 85 km cənub-qərbdə, Bəndovan burnunun yaxınlığında inşa ediləcək. Layihə istehsal zonasının, boru dəstləri üçün rels əsaslı hərəkət zolağının, yedəkləmə əməliyyatları üçün dənizə buraxma yolunun, boru anbarlarının, köməkçi avadanlıqların, əməliyyatlar mərhələsi üçün yaşayış düşərgəsinin, ofislərin və çınqıl döşənmiş giriş yolunun tikintisini əhatə edir. Tikinti fəaliyyətlərinin 2026-cı ilin üçüncü rübündə başlanması və 2028-ci ilin birinci rübündə tamamlanması gözlənilir. Obyektin istismarı və layihənin dənizdə işlənmə mərhələsi ilə bağlı təsirin qiymətləndirilməsi ayrı bir müvafiq sənəddə əhatə olunacaq. 

Maraqlı tərəflərlə məsləhətləşmələrin aparılması ƏMSSTQ prosesinin mühüm hissəsidir. Maraqlı tərəflərin dinlənməsi və fikirlərinin sənədləşdirilməsi, əsas maraqlı tərəflərin birgə fikirlərinin layihələndirmə işlərində və ƏMSSTQ sənədində əksini tapmasını təmin edir. 

ƏMSSTQ sənədinin və qeyri-texniki xülasənin layihə variantları bütöv olaraq Azərbaycan və ingilis dillərində hazırlanıb və sənədlə aşağıdakı keçid və QR kodu vasitəsilə bp-nin veb-səhifəsində tanış ola bilərsiniz:

Bu günə qədər Rusiya sosial mediasında yayıldığı kimi, hərbi əməliyyatların dayandırılması ilə bağlı Ukraynaya rəsmi sorğu daxil olmayıb. Biz hesab edirik ki, insan həyatı istənilən ildönümünün “qeyd edilməsindən” müqayisəolunmaz dərəcədə daha dəyərlidir. Buna görə də, mayın 5-dən 6-na keçən gecə 00:00-dan atəşkəs elan edirik.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski “Telegram” səhifəsində bildirib.

Zelenski qeyd edib ki, atəşkəsin həmin müddət ərzində təmin olunması realdır. “Biz də həmin andan etibarən eyni şəkildə hərəkət edəcəyik. Əgər Rusiya Müdafiə Nazirliyi Ukraynanın xoşməramlı addımı olmadan Moskvada parad keçirə bilməyəcəyinə inanırsa, bu, Rusiya rəhbərliyinin müharibəyə son qoymaq üçün real addımlar atmasının vaxtının çatdığını göstərir”, - deyə Zelenski əlavə edib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, sərgidə layihənin fotoqraf və videoqrafı Saleh Baxşiyev tərəfindən Azərbaycanın müxtəlif milli parklarında lentə alınan 30 fauna növünə aid fotoşəkillər nümayiş olunur. Təqdim edilən fauna növlərinin böyük hissəsi Azərbaycanın “Qırmızı Kitabı”na daxil edilib.

Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə təşkil olunan sərgi IDEA İctimai Birliyi, Dənizkənarı Bulvar İdarəsi və Bakı Zooloji Parkının tərəfdaşlığı ilə keçirilir. Bir ay davam edəcək sərgi çərçivəsində şəhər sakinləri və paytaxtın qonaqları Azərbaycanın zəngin biomüxtəlifliyini əks etdirən fotoşəkillərlə yaxından tanış olmaq imkanı əldə edəcəklər.

Qeyd edək ki, Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə 2025-ci ildə fəaliyyətə başlayan “Explore Azerbaijan with IDEA” layihəsinin əsas məqsədi Azərbaycanın canlı aləminin təkrarolunmaz gözəlliklərini yerli və beynəlxalq auditoriyaya tanıtmaq, həmçinin ölkəmizin təbiətinin özünəməxsus zənginliyini əks etdirən multimedia bazası formalaşdırmaqdır.

“Explore Azerbaijan with IDEA” təkcə maarifləndirici layihə deyil, həm də təbiətin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi üçün çağırışdır.

Azərbaycan təbiətinə məxsus eksklüziv foto və videoməzmunları layihənin rəsmi sosial media səhifələrindən izləmək mümkündür.

● Instagram: https://www.instagram.com/explore.aze

● Facebook: https://www.facebook.com/explore.aze

● YouTube: https://www.youtube.com/@exploreazerbaijan.withidea

Rusiya Müdafiə Nazirliyi İkinci Dünya müharibəsində qələbənin 81-ci ildönümünün qeyd edilməsi münasibətilə 8 və 9 may tarixlərində atəşkəs elan olunduğunu bildirib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Rusiya Silahlı Qüvvələri bayram tədbirlərinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün bütün zəruri tədbirləri görəcəyini bəyan edib.

Rusiya tərəfi Ukraynanın da qeyd olunan müddət ərzində hərbi əməliyyatlardan çəkinəcəyinə ümid bəslədiyini vurğulayıb, bayramın qeyd edilməsinə mane olmaq üçün hər hansı cəhd göstərilərsə, Kiyevin mərkəzinə cavab zərbəsi endiriləcəyini bildirib.

Rusiya Müdafiə Nazirliyi Kiyevin mülki əhalisini və xarici diplomatik nümayəndəliklərin əməkdaşlarını paytaxtı vaxtında tərk etməyə çağırıb.

İranlılar "Azadlıq Layihəsi" çərçivəsində Hörmüz boğazından keçən ABŞ gəmilərinə hücum etsələr, yer üzündən silinəcəklər.

AZƏRTAC-ın məlumatına görə, bu barədə ABŞ Prezidenti Donald Tramp “Fox News”a verdiyi açıqlamada deyib. O bildirib ki, İran danışıqlarda daha yumşaq hala gəlib. Tramp ABŞ blokadasını indiyə qədər edilən ən böyük hərbi manevrlərdən biri adlandırıb.

Ölkə ictimaiyyətinin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun On Üçüncü Sessiyası (WUF13) haqqında məlumatlandırılması məqsədilə Qəbələ şəhərində WUF13 Festivalı keçirilib.

AZƏRTAC-ın bölgə müxbiri xəbər verir ki, festivalın axşam proqramı Qəbələ şəhərindəki Heydər Əliyev adına Mədəniyyət və İstirahət parkında davam etdirilib.

“WUF13 Azərbaycan” Əməliyyat Şirkətinin kommunikasiya üzrə meneceri Emin Hüseynzadə Qəbələ sakinlərini və şəhərin qonaqlarını salamlayaraq festivalın əhəmiyyəti barədə ətraflı məlumat verib, gecələrini mənalı keçirmələri üçün müxtəlif proqramların təşkil olunduğunu diqqətə çatdırıb.

Axşam proqramı çərçivəsində interaktiv fəaliyyətlər, maarifləndirici oyunlar, təqdimatlar və ictimai müzakirələr vasitəsilə dayanıqlı şəhər inkişafı, inklüziv şəhər mühiti, innovativ şəhər həlləri və gələcəyin şəhərləri kimi mövzular geniş auditoriyaya çatdırılıb.

Qeyd edək ki, günün birinci yarısında Qəbələ Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzində Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyasına (WUF13) həsr olunmuş məlumatlandırma sessiyası keçirilib.

İtaliya Nazirlər Şurasının sədri Ciorcia Meloninin Azərbaycan Respublikasına işgüzar səfəri mayın 4-də başa çatıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, hər iki ölkənin Dövlət bayraqlarının dalğalandığı Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunda ali qonağın şərəfinə fəxri qarovul dəstəsi düzülmüşdü.

İtaliyanın Nazirlər Şurasının sədri Ciorcia Melonini Azərbaycanın Baş nazirinin müavini Samir Şərifov, xarici işlər nazirinin müavini Fariz Rzayev və digər rəsmi şəxslər yola saldılar.

Mayın 4-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin adından İtaliya Respublikası Nazirlər Şurasının sədri Ciorcia Meloninin şərəfinə işçi şam yeməyi verilib.

Futbol üzrə Azərbaycan Premyer Liqasında XXX turun mərkəzi oyunu keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, ikinci yer uğrunda mübarizə aparan 2 komanda – “Qarabağ” və “Turan Tovuz” Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionunda üz-üzə gəlib. Matçı Ağdam klubunun 2:1 hesablı qələbəsi ilə yekunlaşıb.

Turnir cədvəlində "Qarabağ" klubu 62 xalla 2-ci, Tovuz təmsilçisi isə 56 xalla 3-cüdür.

XXX turun əvvəlki oyunlarında “Kəpəz” “Sumqayıt”a 2:1, “İmişli” “Araz-Naxçıvan”a, “Zirə” “Qəbələ”yə 1:0, “Sabah” isə “Şamaxı”ya 3:0 hesabı ilə qalib gəlib.

Tura mayın 5-də keçiriləcək “Karvan-Yevlax” – “Neftçi” görüşü ilə yekun vurulacaq.

Sosial mediadan tanış olan "mavi gənə" konsepsiyası “Spotify” ilə musiqi dünyasına gəlir. “Spotify” insanları süni intellektdən ayırd etməyə kömək etmək üçün təsdiqlənmiş sənətçi nişanlarını təqdim edir.

Süni intellekt tərəfindən yaradılan sənətçilər və treklər musiqi yayım platformalarında getdikcə daha çox göründükcə, “Spotify” dinləyicilərə əsl insan sənətçilərini daha asan tanımağa kömək etmək üçün yeni bir "Spotify tərəfindən təsdiqlənmiş" nişanını təqdim edir.

Xüsusilə də generativ süni intellekt musiqi sənayesini dəyişdirdiyi bu dövrdə dinləyicilərin qarşılaşdıqları profilin həqiqətən həmin sənətçiyə məxsus olub-olmadığını bilməsi çox vacibdir. Şirkətin məlumatına görə, istifadəçilərin aktiv şəkildə axtardıqları sənətçilərin 99 faizindən çoxu buraxılış mərhələsində bu yaşıl nişana sahib idi.

Yeni sistemlə sənətçi adlarının yanında görünən yaşıl işarələr sayəsində dinləyicilər daha təhlükəsiz təcrübəyə sahib olacaqlar. Bununla belə, sistemin çox açıq bir məhdudiyyəti var; süni intellekt tərəfindən yaradılan uydurma sənətçi profillərinin bu doğrulama proqramına daxil edilməsinə icazə verilmir.

Sənətçinin keçmiş konsertlərindən və musiqi irsindən tutmuş sosial media hesablarındakı fəaliyyətinə, dinləmə və axtarış qrafiklərinə qədər bir çox fərqli meyar fərdi olaraq nəzərdən keçirilir. Şirkət bu proses vasitəsilə platformada etimadı gücləndirməyi hədəfləyir.

“Spotify” təsdiq nişanlarından əlavə, sənətçilərin karyeraları haqqında vacib detalları özündə əks etdirən yeni bir bölməni sınaqdan keçirməyə başlayıb. "Sənətçi Təfərrüatları" adlanan bu bölmədə turlar, əhəmiyyətli albom buraxılışları və ya karyera mərhələləri kimi qısa məlumatlar yer alacaq. Xoş xəbər odur ki, sənətçinin bu məlumata daxil olmaq üçün mütləq sertifikatlı nişana ehtiyacı yoxdur. Bundan əlavə, "SongDNA" və "Sənətçi Profilinin Qorunması" aləti (hazırda sınaqdan keçirilir) sistemin şəffaflığını artırmaq üçün hazırlanmış digər əsas komponentlərdir.

Ülkər XASPOLADOVA,

 “Azərbaycan”

Gürcüstanın aparıcı informasiya portalları, radio və televiziyaları İrəvanda keçirilən “Avropa Siyasi Birliyi”nin 8-ci Zirvə toplantısında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin onlayn formatda çıxışından materiallar yayıblar.

AZƏRTAC xəbər verir ki, “interpressnews.ge” portalının dövlətimizin başçısının çıxışından gətirdiyi sitatda deyilir: “Prezident Koştanın Azərbaycana iki aydan az vaxt əvvəl etdiyi səfəri zamanı biz Zirvə görüşündə iştirakımı müzakirə etdik və razılaşdıq ki, mən tədbirə videobağlantı formatında qoşulacağam. Mən, həmçinin auditoriyanı məlumatlandırmaq istərdim ki, bir il öncə Tiranaya səfərim zamanı Prezident Koşta və Prezident Fon der Lyayen Zirvə görüşünün 2026-cı ilin mayında Ermənistanda təşkil olunması ideyasına rəyimi soruşdular. Mən dəstəklədim. Öz növbəmdə mən tarazlı yanaşmanın saxlanılması üçün növbəti Zirvə görüşlərindən birinin Azərbaycanda keçirilməsi təklifi ilə çıxış etdim. Təklif qəbul olundu. Beləliklə, mən “Avropa Siyasi Birliyi”nin üzvlərini 2028-ci ilin mayında Azərbaycanda keçiriləcək Zirvə görüşünə dəvət edirəm”.

“1tv.ge” portalının və Birinci kanalın yaydığı materialda Azərbaycan ilə Ermənistan arasındakı sülh reallığı barədə məlumat verilir və növbəti Zirvə görüşlərindən birinin Azərbaycanda keçirilməsi təklifinin dəstəkləndiyi bildirilir. “Ermənistan, həmçinin namizədliyimizi dəstəklədi. Bu, Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülhün real olmasının aydın göstəricisidir. Biz cəmi doqquz aydır ki, sülh şəraitindəyik və sülhdə yaşamağı öyrənirik”, – deyə, Prezident İlham Əliyevin çıxışından gətirilən sitatda bildirilir.

Portalın yaydığı digər materialda deyilir: “Sülh sahəsində digər nailiyyət bağlantılardır. “Trampın Beynəlxalq Sülh və Rifah Marşrutu” Azərbaycanı öz eksklavı Naxçıvanla birləşdirəcək və bununla yanaşı, o, Orta Dəhlizin bir hissəsinə çevriləcək. Həm Ermənistan, həm Azərbaycan sülhün əyani nəticələrini artıq görürlər”.

“Imedinews.ge” portalında Azərbaycan Prezidentinin Avropa Şurası Parlament Assambleyası ilə bağlı fikirlərinə diqqət yetirilir: “Lakin əfsuslar olsun ki, heç də bütün Avropa təsisatları eyni yanaşmanı sərgiləmir. Onlardan biri Avropa Parlamenti, digəri isə Avropa Şurası Parlament Assambleyasıdır (AŞPA). Azərbaycan 2001-ci ilin yanvarından Avropa Şurasının üzvüdür. Yeri gəlmişkən, mən o vaxt parlament üzvü və Azərbaycanın nümayəndə heyətinin rəhbəri kimi AŞPA-nın fəal üzvlərindən biri idim. Nümayəndə heyətimizə 2024-cü ilin yanvarına qədər Avropa Şurasında heç zaman məhdudiyyətlər tətbiq edilməmişdi. 2023-cü ilin sentyabrında Azərbaycan Qarabağda separatçılığa son qoydu. Biz BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi və 30 il kağız üzərində qalan 4 qətnaməsini özümüz icra etdik. Dörd ay sonra AŞPA nümayəndə heyətimizə sanksiyalar tətbiq etdi. Əfsuslar olsun ki, ikili standartlar bu gün sanki AŞPA-nın iş təlimatıdır. Azərbaycanın ərazi bütövlüyü istənilən digər ölkənin ərazi bütövlüyü qədər eyni dəyərə malikdir. Bu məsələdə ikili standartlar qəbuledilməzdir”.

Qeyd edək ki, “radiotavisupleba.ge”, “24news.ge”, “qafqazturk.com”, “apsny.ge”, “actual.ge” və daha bir neçə portal Azərbaycan Prezidentinin çıxışından oxşar materiallar yayıblar.

ABŞ astronomu və "Project Pluto" proqram təminatının tərtibatçısı Bill Qrey raket parçasının Ayın görünən və görünməyən üzləri arasındakı sərhəddə, Eynşteyn kraterinin yaxınlığındakı Ay səthinə saatda təxminən 8700 kilometr (saniyədə 2,43 km) sürətlə dəyəcəyini proqnozlaşdırır. Toqquşmanın Yerdən birbaşa müşahidə olunmayacağı bildirilir.

Sözügedən raket 2025-ci ilin yanvarında iki ayrı Aya eniş aparatı ilə ("Firefly Aerospace" şirkətinin "Blue Ghost" və Yaponiyanın "iSpace" şirkətinin "Resilience" aparatları) orbitə buraxılmışdı. Faydalı yükü mənzil başına çatdırdıqdan sonra raketin yuxarı pilləsi Yer-Ay sistemində nəzarətsiz hərəkət etməyə davam edib.Mütəxəssislər bu toqquşmanın hazırda Aya və ya aktiv kosmik gəmilərə heç bir təhlükə yaratmadığını vurğulayırlar. Lakin hadisə kosmik tullantıların idarə olunmasına laqeyd yanaşmanı yenidən ön plana çıxarıb. Qrey qeyd edir ki, bu cür raket hissələri Yer-Ay orbitində başlı-başına buraxılmaq əvəzinə, Günəş orbitinə yönəldilməlidir.

Həm ABŞ, həm də Çin qarşıdakı illərdə Aya missiyalarını kəskin artırmağı planlaşdırır. ABŞ "Artemis" proqramı çərçivəsində 2028-ci ildən etibarən müntəzəm Aya missiyalar həyata keçirməyi hədəfləyir, Çin isə 2030-cu ilə qədər Aya insan göndərməyi planlaşdırır. Hər iki ölkə həmçinin Ayın cənub qütbü yaxınlığında daimi bazalar yaratmağı hədəfləyir. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, artan trafiklə kosmik tullantılar gələcəkdə ciddi risklər yarada bilər.

Ülkər XASPOLADOVA,

 “Azərbaycan”

Azərbaycanın Gürcüstandakı səfirliyində 5–7 iyun 2026-cı il tarixlərində vətəndaşlarımız üçün səyyar ASAN xidmət təşkil ediləcək. Bu təşəbbüs sayəsində Gürcüstanda yaşayan Azərbaycan vətəndaşları bir sıra dövlət xidmətlərini birbaşa Tbilisidə ala biləcəklər.

Səyyar xidmət çərçivəsində vətəndaşlara aşağıdakı imkanlar təqdim olunacaq: səxsiyyət vəsiqələrinin verilməsi və dəyişdirilməsi, sürücülük vəsiqələrinin dəyişdirilməsi və məhkumluq barədə arayışların verilməsi. 

ASAN xidmətin səyyar forması vətəndaşların vaxtına qənaət etməyə, uzun səfərlərə ehtiyac olmadan vacib sənədləri əldə etməyə imkan yaradır. Bu xidmət eyni zamanda Gürcüstanda yaşayan soydaşlarımızın dövlət xidmətlərinə çıxışını asanlaşdırmaq, onların gündəlik işlərini rahatlaşdırmaq məqsədini daşıyır.

Vətəndaşlar Xidmətin göstəriləcəyi gün və saatlara uyğun olaraq əvvəlcədən müraciət edə və zəruri sənədləri hazırlaya bilərlər.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan

Tehran və Vaşinqtonun danışıqları yalnız silahlı münaqişəyə son qoyulması ilə bağlı məsələlərə yönəlib və  İranın nüvə proqramı müzakirə olunmur. Bunu mayın 4-də İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Esmail Bəqai bildirib.

"Uranın zənginləşdirilməsi və ya nüvə materiallarının gələcəyi ilə bağlı müzakirələr barədə məlumatlar sadəcə fərziyyədir. Bu mərhələdə müharibəyə tam son qoyulmasından başqa heç nəyi müzakirə etmirik və gələcəkdə necə hərəkət edəcəyimizə sonralar qərar verəcəyik", - deyə IRNA agentliyi Bəqainin sözlərini sitat gətirib.

Xarici İşlər Nazirliyinin nümayəndəsi qeyd edib ki, hələ danışıqların təfərrüatlarını bölüşməyə hazır deyil.

Lakin o, Tehranın fikrincə, ABŞ-nin  həddindən artıq tələblərini nəzərə alaraq, Vaşinqtonun İranın təkliflərinə cavabını hazırlayacağının asan olmadığını vurğulayıb.

Əvvəlki gün İran Xarici İşlər Nazirliyi Tehranın münaqişənin Pakistan vasitəsilə həlli təkliflərinə ABŞ-nin cavabını aldığını açıqlayıb. Daha sonra ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın təkliflərini qəbuledilməz adlandırıb. Qətərin "Əl-Cəzirə" telekanalının məlumatına görə, İranın təklifləri 14 bənddən ibarətdir və sənəddə münaqişəyə 30 gün ərzində son qoyulması tələb olunur. 

Digər məsələlərlə yanaşı, təkliflərdə ABŞ-dən İranın dəniz blokadasını aradan qaldırmağı, ölkəyə qarşı bütün sanksiyaları ləğv etməyi, İran aktivlərinin qaytarılmasını və təzminat ödəməyi tələb edilir.

Eyni zamanda Tehranın təklifləri İranın nüvə proqramı məsələsini əhatə etmir.

 Rizvan CƏFƏROV,

“Azərbaycan”

Asiya İnkişaf Bankı (AİB) 2026–2031-ci illər üzrə Azərbaycanın iştirakı ilə ticarətin inkişafı və “yaşıl artım” layihəsini təsdiqləyib. Layihə regional xarakter daşıyır,  sənaye və ticarət sahələrində həyata keçiriləcək.

AİB-nin məlumatına görə, layihə Azərbaycan, Ermənistan, Əfqanıstan, Banqladeş, Butan, Bruney-Darüssalam, Kamboca, Kuk adaları, Fici, Mikroneziya Federativ Ştatları, Gürcüstan, Hindistan, İndoneziya, Qazaxıstan, Qırğız Respublikası və digər ölkələri əhatə edir.

Maliyyələşdirmə üçün Texniki Yardım üzrə Xüsusi Fond hesabına 603 133 dollar, həmçinin Avstraliya hökuməti tərəfindən 146 867 dollar ayrılacaq. Layihə sənaye və ticarət sahələrinin davamlı inkişafına və regionda yaşıl iqtisadi artımın dəstəklənməsinə yönəlib.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan

AZƏRTAC xəbər verir ki, dərc olunan xəbərlərdə Prezidentin çıxışı həm Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesində praktik əməkdaşlığın formalaşması, həm də Avropa institutları ilə siyasi gərginliklər fonunda davam edən diplomatik qarşıdurma kimi iki paralel xətt üzrə təqdim olunur.

İtaliyanın “Agenzia Nova” informasiya agentliyindəki xəbər əsasən Prezident İlham Əliyevin çıxışı üzərindən Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində faktiki sülh mühitinin formalaşdığını vurğulayır, bunu iqtisadi və nəqliyyat əməkdaşlığı ilə əsaslandırır. Məqalədə, həmçinin Avropa institutlarının, xüsusilə Avropa Parlamenti və Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞPA) Azərbaycana münasibətdə ikili standartlar tətbiq etməsi Prezident İlham Əliyevin əsas tənqid xətti kimi təqdim olunur. Xəbərdə Azərbaycanın öz mövqeyini daha sərt və prinsipial şəkildə beynəlxalq auditoriyaya çatdırdığı vurğulanır. Qeyd olunur ki, Prezident İlham Əliyev Avropa Parlamentinin və AŞPA-nın Azərbaycana qarşı qəbul etdiyi qətnamələri “təhqir və yalanlarla dolu” adlandıraraq onları açıq şəkildə tənqid edib. O, həmçinin vurğulayıb ki, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə münasibətdə fərqli yanaşmaların sərgilənməsi qəbuledilməz hesab olunur.

İsveçrənin “Swissinfo” portalında dərc olunan məqalə də Azərbaycan Prezidentinin çıxışını ön plana çıxararaq onun Avropa institutlarını qərəzli münasibətdə ittiham etdiyini və bunu Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə münasibətdə fərqli yanaşmalarla əlaqələndirdiyini bildirir. Məqalədə, eyni zamanda, Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşması istiqamətində müəyyən irəliləyişlərin, xüsusilə iqtisadi və nəqliyyat sahəsində əməkdaşlığın baş verdiyi vurğulanır. “Swissinfo”nun yanaşmasında diqqət çəkən məqam odur ki, həm tənqidi ritorika, həm də sülh prosesindəki müsbət dinamika paralel şəkildə təqdim olunur və bu, regionda vəziyyətin hələ də mürəkkəb, çoxşaxəli olduğunu göstərir. Ümumilikdə material Prezident İlham Əliyevin mövqeyini çatdırmaqla yanaşı, prosesin həm siyasi gərginlik, həm də əməkdaşlıq elementlərini eyni vaxtda ehtiva etdiyini göstərir. Qeyd olunub ki, Azərbaycan Prezidenti Ermənistanla sülh prosesinin davam etdirilməsinə sadiqliyini bir daha təsdiqləyib və iki tərəf arasında dialoqun vacibliyini vurğulayıb.

Argentinanın “Infobae” saytında yayımlanan məqalə də əsas diqqəti Prezident İlham Əliyevin çıxışına yönəldərək onun Avropa institutlarını ikili standartlarda ittiham etdiyini ön plana çıxarır. Yazıda qeyd olunur ki, Prezident Azərbaycanla Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşması istiqamətində irəliləyişlərin olduğunu vurğulayır və bunu konkret iqtisadi və nəqliyyat addımları ilə əsaslandırır. Məqalə, həmçinin Azərbaycan Prezidentinin Avropa Parlamenti və digər qurumların qəbul etdiyi qətnamələri kəskin tənqid etdiyini və bu yanaşmanı ədalətsiz hesab etdiyini oxucuya çatdırır. Ümumilikdə yazıda həm sülh prosesində müsbət dinamika, həm də siyasi ritorikadakı gərginlik paralel şəkildə göstərilərək regiondakı vəziyyətin hələ də mürəkkəb olduğu vurğulanır.

Rusiyanın “Kommersant” nəşrində “Əliyev Avropa Parlamentini Ermənistanla sülh prosesini sabotaj etməkdə günahlandırdı” sərlövhəsi ilə dərc olunan məqalə Azərbaycan Prezidentinin çıxışını daha çox siyasi kontekstdə təqdim edərək onun həm sülh prosesi ilə bağlı nikbin mesajlar verdiyini, həm də Qərb institutlarını kəskin tənqid etdiyini vurğulayır. Məqalədə qeyd olunur ki, Azərbaycan Prezidenti ölkəsi ilə Ermənistan arasında faktiki olaraq sabitlik yarandığını və iqtisadi əlaqələrin artıq başladığını bildirir. Eyni zamanda, Avropa strukturlarına yönələn “ikili standartlar” ittihamı və qəbul edilən qətnamələrə qarşı sərt ritorika xüsusi olaraq qabardılır. Nəşr bu çıxışı həm regional sülh prosesində irəliləyişin göstəricisi, həm də Qərblə münasibətlərdə artan siyasi gərginliyin əlaməti kimi təqdim edir.

Rusiya mətbuatında (KP, “Российская газета”, “İzvestiya”, “Interfaks”, TASS, RBC, “Vesti” və digər media qurumlarında) yayılan materiallarda da ümumilikdə eyni xətt izlənilir. Prezident İlham Əliyevin çıxışı əsas götürülərək onun Avropa institutlarını, xüsusilə Avropa Parlamentini və Avropa Şurası Parlament Assambleyasını sülh prosesinə mane olmaqda və ya sabotajda ittiham etdiyi vurğulanır. Bu materiallarda, həmçinin qeyd olunur ki, rəsmi Bakı Avropa Komissiyasından fərqli olaraq bu qurumların mövqeyini daha qərəzli hesab edir və qəbul edilən qətnamələri Azərbaycan-Ermənistan normallaşma prosesinə zidd addım kimi qiymətləndirir.

Ümumi olaraq Rusiya mediası xəbəri iki əsas xətt üzrə təqdim edir. Bir tərəfdən Cənubi Qafqazda sülh prosesinin irəliləməsi, digər tərəfdən isə Qərb institutları ilə siyasi ziddiyyətlərin dərinləşməsi. Bu yanaşma regiondakı diplomatik prosesin həm pozitiv dinamika, həm də geosiyasi gərginliklə paralel getdiyini göstərir.

Mərakeşin A5R5BR adlı xəbər platforması da əsasən Prezident İlham Əliyevin Avropa institutlarına yönəltdiyi tənqidlərə fokuslanır və xüsusilə Avropa Parlamentini sülh prosesinə müdaxilə etməkdə və onu zəiflətməkdə ittiham etməsini ön plana çıxarır. Məqalədə qeyd olunur ki, Avropa institutlarının bu ittihamları Azərbaycan-Ermənistan normallaşmasının artıq həssas mərhələyə keçdiyi bir vaxtda səsləndirilib və siyasi gərginliyi artıran amildir. Eyni zamanda, materialda Avropa tərəfinin sülh prosesinə təsir edən aktor kimi göstərilməsi və Bakı ilə Brüssel arasında münasibətlərdə soyuqluğun artması vurğulanır. Ümumilikdə Mərakeş mediasının təqdimatı prosesi həm irəliləyiş, həm də siyasi qarşıdurma elementləri olan mürəkkəb geosiyasi vəziyyət kimi təsvir edir.

Livan Milli Xəbər Agentliyinin (NNA Lebanon) yayımladığı material da əsasən Prezident İlham Əliyevin Avropa Siyasi Birliyi sammitindəki çıxışını çatdırır və onun Avropa Parlamentini Ermənistan-Azərbaycan sülh prosesinə mənfi təsir göstərməkdə ittiham etdiyini ön plana çıxarır. Məqalədə qeyd olunur ki, Azərbaycan Prezidenti bu qurumun qəbul etdiyi qətnamələri və ümumi yanaşmasını regiondakı normallaşma prosesinə zidd addım hesab edir. Eyni zamanda, materialda Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhün artıq müəyyən mərhələyə çatdığı və praktiki əməkdaşlıq elementlərinin formalaşdığı da vurğulanır.

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin “Voice of Emirates” nəşri tərəfindən yayımlanan xəbərdə əsas vurğu ondan ibarətdir ki, Prezident İlham Əliyev Avropa Parlamenti ilə münasibətlərin dayandırıldığını elan edib və bu addımı qurumun Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesinə mane olması ilə əsaslandırıb. Məqalədə bildirilir ki, Bakı Avropa Parlamentini son illərdə qəbul etdiyi qətnamələr və siyasi mövqelərlə qərəzli yanaşmada ittiham edir və bunu ikitərəfli münasibətlərin kəskinləşməsi kimi təqdim edir. Eyni zamanda, materialda Azərbaycanın artıq əvvəlcədən əlaqələri faktiki olaraq məhdudlaşdırdığı və indi bu prosesi rəsmi siyasi qərara çevirdiyi qeyd olunur. Ümumilikdə xəbər hadisəni həm diplomatik münasibətlərin donması, həm də regionda sülh prosesinin davam etdiyi bir vaxtda Qərb institutları ilə siyasi qarşıdurmanın güclənməsi kimi təqdim edir.

Gürcüstan mətbuatında da (1TV, IPRESS, On.ge, Netgazeti, NewsHub və digər media qurumları) yayılan materiallar ümumilikdə Prezident İlham Əliyevin çıxışını eyni əsas xətt üzrə təqdim edir. Belə ki, Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində artıq faktiki sülh mühitinin formalaşdığı və tərəflər arasında müəyyən sabitliyin yarandığı vurğulanır. Xüsusilə iqtisadi əlaqələr, tranzit layihələri və regional kommunikasiya xətləri bu irəliləyişin praktiki göstəriciləri kimi təqdim olunur.

Eyni zamanda, məqalələrdə Prezident İlham Əliyevin Avropa institutlarını, xüsusilə Avropa Parlamentini və AŞPA-nı ikili standartlarda və sülh prosesinə mənfi təsir göstərməkdə ittiham etməsi geniş yer alır. Gürcüstan mediası bu ritorikanı regional diplomatik gərginliyin bir hissəsi kimi göstərir, lakin eyni vaxtda sülh gündəliyinin uğurla davam etdiyini də vurğulayır. Ümumilikdə bu nəşrlər hadisəni iki paralel proses kimi təqdim edir: Bir tərəfdən Cənubi Qafqazda normallaşma və əməkdaşlıq, digər tərəfdən isə Qərb institutları ilə siyasi fikir ayrılıqlarının davam etməsi.

“Politico” xəbər verir ki, tənqidçilər Brüsselin planlaşdırdığı bu nəhəng hesablama mərkəzlərinə Avropada real tələbatın olmadığını iddia edirlər.

Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen tərəfindən irəli sürülən bu layihə, hər biri 100 min qrafik prosessorla təchiz edilmiş 4-5 nəhəng mərkəzin tikilməsini nəzərdə tutur. “Giga-fabriklər” adlanan bu mərkəzlər güclü süni intellekt modellərini yetişdirmək üçün nəzərdə tutulub və ABŞ-nin “OpenAI” kimi nəhəngləri ilə rəqabət aparmaq məqsədi daşıyır.

Ekspertlər bu layihənin uğursuz olacağından və pulların boşa gedəcəyindən narahatdırlar. Belə ki, hazırda Avropada bu miqyasda mərkəzlərdən istifadə edə biləcək cəmi bir böyük şirkət var, o da Fransanın “Mistral” şirkətidir. Lakin o da Brüsseli gözləmir və artıq öz infrastrukturuna milyardlarla investisiya qoyur. ABŞ-də “OpenAI” 500 milyard dollarlıq “Stargate” layihəsi üzərində işlədiyi halda, Aİ-nin 20 milyard avroluq planı “okeanda damla” kimi görünür. Digər bir problem isə Avropanın ABŞ-dən texnoloji asılılığının artmasıdır. Bu mərkəzlər qurulsa belə, onlarda istifadə olunacaq çiplər yenə də ABŞ-nin “Nvidia” şirkətindən alınmalıdır. 

Təhminə VERDİYEVA,  

“Azərbaycan”

Malidə hakimiyyətin nəzarəti zəifləyə bilər. “Əl-Cəzirə” telekanalının yaydığı məlumata görə, ölkədə silahlı qruplar və üsyançıların yaratdığı koalisiya hakimiyyətə ciddi təzyiq göstərir.

Mali 1960-cı ildə Fransadan müstəqillik qazandıqdan sonra xüsusilə şimal bölgələrində tez-tez qiyamlarla üzləşib. İndiyədək dörd böyük qiyam baş verib və sonuncu ən təhlükəlisi hesab olunur. Məlumata görə, Əl-Qaidə ilə əlaqəli döyüşçülər Tuareq üsyançıları ilə birləşərək bir neçə şəhəri nəzarətə götürüblər.

2020-ci ildə baş verən hərbi çevrilişdən sonra ölkədə hakimiyyət ordunun əlindədir. Hərbi hökumət təhlükəsizlik vəziyyətini yaxşılaşdırmaq üçün Rusiyadan dəstək istəyib.

Son olaraq isə Mali rəhbərliyi Fransanı ölkədəki hücumları dəstəkləməkdə ittiham edib.

Təhminə VERDİYEVA,

“Azərbaycan”

Norveçdə illik maksimum qar örtüyünün sürətlə azalması Avropanın enerji bazarında ciddi narahatlıq yaradıb. Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, bu tendensiya hidroelektrik istehsalında 20 teravat-saatlıq kəsirə və nəticədə elektrik enerjisinin qiymətinin artmasına səbəb ola bilər.

Anadolu Agentliyi xəbər verir ki, Norveç İqlim Xidmətləri Mərkəzinin hesabatına görə, ölkədə xizəkçilik dövrü artıq 4-7 həftə qısalıb. Norveç Avropanın hidroelektrik anbar tutumunun yarısına sahibdir. Yazda əriyən qar suları ilboyu və qış aylarında elektrik istehsalı üçün əsas mənbə rolunu oynayır. Qar az olduqda, su anbarları kifayət qədər dolmur, bu da istehsalçıları su ehtiyatına qənaət etməyə və istehsalı azaltmağa məcbur edir.

Norveç Su Resursları və Enerji Mərkəzinin tədqiqatçısı Tuomo Saloranta bildirib ki, hazırda qar ehtiyatındakı çatışmazlıq son 20 ilin ən aşağı səviyyələrindən birindədir. Bu kəsir normal vəziyyətlə müqayisədə 20 teravat-saatlıq enerji itkisi deməkdir. Dağlıq ərazilərdə hələ qar yağsa da, dəniz səviyyəsindən 1000 metr aşağı olan bölgələrdə kəskin azalma müşahidə olunur.

Norveç Avropanın ən böyük enerji ixracatçılarından biridir. Mütəxəssis Lars Eirik Eilifsenin fikrincə, digər faktorlar sabit qalsa, Norveçdən enerji ixracının azalması birbaşa Avropada qiymətlərin yüksəlməsinə təkan verəcək. Norveç sistemi bu cür dalğalanmaları idarə etmək üçün minlərlə su anbarına sahib olsa da, qlobal istiləşmənin təsirləri qonşu ölkələrdən enerji idxalını zəruri edə bilər.

Enerji qiymətlərinə, həmçinin təbii qazın qiyməti, bərpa olunan enerjinin payı və siyasi vəziyyət kimi digər amillər təsir göstərsə də, “ağ qızıl” sayılan qarın azalması risk olaraq qalır.

Təhminə VERDİYEVA,  

“Azərbaycan”

Əminəm ki, İtaliya ilə Azərbaycan arasında olan dostluq əlaqələri bundan sonra daha da inkişaf edəcək və daha yüksək səviyyələrə qalxacaq.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu sözləri İtaliya Nazirlər Şurasının sədri Ciorcia Meloni Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə mətbuata bəyanatında deyib.

Çox geniş formada aparılan müzakirələrə görə dərin təşəkkürünü bildirən C.Meloni vurğulayıb: “Biz bir daha təsdiq etdik ki, əməkdaşlığımızı daha da genişləndirməliyik”.

“Əl-Cəzirə” telekanalının məlumatına görə, Avstraliya Baş naziri Entoni Albanese Kanberrada yaponiyalı həmkarı Sanae Takaiçi ilə görüşdən sonra bildirib ki, iki ölkə gələcək iqtisadi risklərə qarşı daha hazırlıqlı olmaq üçün birgə addımlar atır. Takaiçi isə deyib ki, Hörmüz boğazının bağlı qalması Hind-Sakit okean regionuna ciddi təsir göstərir və ölkələr bu vəziyyətə təcili reaksiya vermək üçün sıx əlaqədə olacaq.

Qeyd edək ki, Avstraliya Yaponiyanın ən böyük mayeləşdirilmiş təbii qaz təchizatçısıdır. Yaponiya isə Avstraliyanın dizel ehtiyacının təxminən 7 faizini təmin edir. Tərəflər enerji təminatında sabitlik və müstəqilliyi artırmağı hədəfləyir.

Təhminə VERDİYEVA,

“Azərbaycan”

İşğaldan azad edilmiş Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda İtaliya şirkətləri 23 layihə həyata keçirib və keçirir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev İtaliya Nazirlər Şurasının sədri Ciorcia Meloni ilə mətbuata bəyanatında bildirib.

Dövlətimizin başçısı vurğulayıb ki, xarici ölkələrin şirkətlərinə baxdıqda bu layihələrin icrasında İtaliya yenə qabaqcıl yerlərdədir.

Bizim üçün İtaliya bazarı həm neft, həm qaz üçün birinci dərəcəli əhəmiyyət daşıyır. Keçən il Azərbaycan 25 milyard kubmetr təbii qaz ixrac edib, onun 9,5 milyardı İtaliya bazarına ixrac edilmişdir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikirləri Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev İtaliya Nazirlər Şurasının sədri Ciorcia Meloni ilə mətbuata bəyanatında söyləyib.

Bu gün bu həcmin artırılması üçün müzakirələrin aparıldığını bildirən dövlətimizin başçısı qeyd edib: “Bunun üçün təbii ki, Cənub Qaz Dəhlizinin tərkib hissəsi olan TAP layihəsinin genişləndirilməsi lazımdır. Artıq müəyyən dərəcədə genişləndirilib, amma bu proses davam edir”.

Biz xatirələrimizə güvənirik, çünki onlar təbii hiss olunur. Zamanın isə sadəcə bir istiqamətdə irəlilədiyinə inanırıq. Lakin müasir fizika bu intuisiyamızı alt-üst edə biləcək qəribə ehtimalları ortaya qoyur. 

“Science Daily” portalının məlumatına görə, yeni bir elmi araşdırma göstərir ki, keçmişimiz və reallıq hissimiz tamamilə təsadüfi bir illüziya ola bilər. Bu hipotezə görə, bizim yaddaşımız, qavrayışımız və müşahidələrimiz real bir keçmişi əks etdirməyə bilər. Əksinə, bunlar kainatdakı xaotik enerji dalğalanmaları nəticəsində təsadüfən yaranmış bir “illüziya” ola bilər. Yəni, əslində heç vaxt baş verməmiş hadisələrin xatirəsi beynimizdə bir anda, sanki mövcud imiş kimi formalaşa bilər.

Fizikanın əsas qanunlarından biri olan termodinamikanın ikinci qanunu izah edir ki, kainatda nizamsızlıq zamanla artır. Bu bizə keçmiş və gələcək hissini verir. Lakin statistik fizika baxımından maraqlı bir ziddiyyət var. Belə ki, xatirələrimizin real hadisələr zənciri ilə yaranmasındansa, təsadüfi bir enerji dalğalanması nəticəsində bir anda formalaşması ehtimalı daha yüksəkdir.

Alimlərin apardığı yeni araşdırma göstərir ki, fiziklər bu mövzuda bəzən “dairəvi məntiq”dən istifadə edirlər. Biz keçmişin real olduğunu sübut etmək üçün xatirələrimizə əsaslanırıq, xatirələrimizin doğruluğunu isə keçmişin real olduğu fərziyyəsi ilə əsaslandırırıq. Tədqiqatçılar bu mübahisəni tamamilə həll etməsələr də, çox mühüm bir məqamı üzə çıxarıblar. Fizika qanunları bizim xatirələrimizin 100 faiz real olduğunu sübut etmir. Bu araşdırma zamanın, nizamsızlığın və yaddaşın mahiyyəti haqqında bildiyimiz hər şeyə yenidən baxmağa məcbur edir. Bəlkə də keçmişimiz dediyimiz şey, kainatın sonsuz xaosunda bir anlıq parlayan təsadüfi bir parıltıdır.

Təhminə VERDİYEVA,  

“Azərbaycan”

Alimlər qəhvənin insan orqanizminə təsirini araşdırarkən gözlənilməz kəşfə imza atıblar. Araşdırmada məlum olub ki, qəhvə insanı gümrahlaşdırmaqla yanaşı, həm də bağırsaq bakteriyalarını dəyişərək birbaşa beyin fəaliyyətinə və əhvala təsir edir.

“Science Daily” portalı xəbər verir ki, İrlandiyanın “APC Microbiome” mərkəzinin tədqiqatçıları ilk dəfə olaraq qəhvənin “bağırsaq-beyin oxu” üzərindəki sirrini açıblar. 

Tədqiqat göstərib ki, qəhvənin faydası sadəcə onun tərkibindəki kafeinlə bağlı deyil. Hər iki növ qəhvə bağırsaq mikrobiomasını elə formalaşdırır ki, bu da stresin azalmasına və əhvalın yüksəlməsinə səbəb olur. Maraqlıdır ki, öyrənmə qabiliyyəti və yaddaşın yaxşılaşması məhz kafeinsiz qəhvə içənlərdə müşahidə olunub. Bu, qəhvənin tərkibindəki polifenol kimi digər faydalı maddələrlə izah olunur. Kafeinli qəhvə isə diqqəti artırır, gümrahlıq verir və hətta narahatlıq hissini azaldır. Həmçinin bədəndəki iltihab riskini aşağı salır.

Araşdırma zamanı məlum olub ki, müntəzəm qəhvə içənlərin bağırsaqlarında bəzi faydalı bakteriyaların səviyyəsi daha yüksəkdir. Bu bakteriyalar həzm sistemini zərərli infeksiyalardan qorumaqla yanaşı, müsbət emosiyaların yaranmasına da kömək edir. Alimlər müntəzəm qəhvə içən şəxslərdən bu vərdişi iki həftə müddətinə dayandırmağı xahiş ediblər. Bu müddətdə onların bağırsaq bakteriyalarında kəskin dəyişikliklər qeydə alınıb. Daha sonra qəhvə yenidən rasiona daxil edildikdə, iştirakçıların stres və depressiya səviyyəsinin azaldığı, özlərini daha yaxşı hiss etdikləri məlum olub.

Professor Con Krayan bildirib ki, ümumiyyətlə, qəhvə metabolizmimiz və sağlamlığımızla qarşılıqlı əlaqədə olan mürəkkəb bir pəhriz faktorudur. Gündə 3-5 fincan norma daxilində qəhvə içmək sağlam balansın bir hissəsi kimi bağırsaq və beyin sağlamlığını qoruya bilər.

Təhminə VERDİYEVA,

“Azərbaycan”

Bizim siyasi əlaqələrimiz ən yüksək səviyyədədir. Eyni zamanda, ticarət əlaqələrimiz də çox yaxşı vəziyyətdədir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikirləri Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev İtaliya Nazirlər Şurasının sədri Ciorcia Meloni ilə mətbuata bəyanatında səsləndirib.

Dövlətimizin başçısı qeyd edib ki, İtaliya Azərbaycanın bir nömrəli ticarət tərəfdaşıdır.

Ötən ayın 19-da ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri tərəfindən saxlanılan İrana məxsus "Touska" yük gəmisinin heyətinin təxliyəsi başa çatıb. 

Pakistan Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Tahir Hüseyn Əndrabi Amerika şirkəti X-in sosial media paylaşımında 22 heyət üzvünün ölkəyə gəldiyini açıqlayıb.

O, heyət üzvlərinin İran hakimiyyət orqanlarına təhvil veriləcəyini və gəminin özünün zəruri təmir işləri başa çatana və gəmi qanuni sahibinə qaytarılana qədər müvəqqəti olaraq Pakistanın ərazi sularında qalacağını qeyd edib.

Əndrabi prosesin həm İran, həm də Amerika tərəflərinin birgə dəstəyi ilə əlaqələndirildiyini vurğulayıb. Bəyanatda deyilir: "Pakistan bu cür etimad quruculuq tədbirlərini alqışlayır və regional sülh və təhlükəsizlik üçün vasitəçilik səylərini dəstəkləyərkən dialoq və diplomatiyanı təşviq etməyə davam edəcək".

ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) sözçüsü Tim Hokins ABC News telekanalına 22 heyət üzvünün sonradan İrana qaytarılması üçün Pakistana köçürülməsinin başa çatdığını təsdiqləyib.

O, həmçinin gəminin sahibinə qaytarılacağını bildirib.

İran xəbər agentliyi “Tasnim”in məlumatına görə, adı açıqlanmayan bir iranlı məmur  28  heyət üzvündən altısının artıq azad edilərək İrana qaytarıldığını və qalan ekipaj üzvlərinin azad edilməsi üçün səylərin davam etdiyini bildirib.

Daha əvvəl ABŞ Prezidenti Donald Tramp Oman körfəzindən gələn və Hörmüz boğazından keçməyə cəhd edən İran yük gəmisi “Touska”nın  aprelin 19-da saxlanıldığını açıqlamışdı.

Rizvan CƏFƏROV,

“Azərbaycan”

Mayın 4-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin İtaliya Respublikası Nazirlər Şurasının sədri Ciorcia Meloni ilə geniş tərkibdə görüşü olub.

Mayın 4-də Mərakeşdə İslam Dünyası Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatının (ICESCO) baş qərargahında keçirilən “İslam dünyasında münaqişə və münaqişədən sonrakı dövrdə mədəni irsin idarə edilməsi” mövzusunda beynəlxalq konfrans çərçivəsində Heydər Əliyev Fondunun və ICESCO-nun birgə təsis etdiyi “Natəvan Mədəni İrs Mükafatı”nın (“Natavan Heritage Excellence Award”) ilk təqdimat mərasimi olub.

2025-ci ildə təsis olunan və Azərbaycanın görkəmli şairəsi, Qarabağ xanının qızı Xurşidbanu Natəvanın şərəfinə adlandırılan mükafat maddi irsin qorunması və idarə edilməsi sahəsində qabaqcıl təcrübəni bölüşmək, təşviq etmək baxımından əhəmiyyət daşıyır. “Natəvan Mədəni İrs Mükafatı” ölkəmizin milli dəyərlərinin qorunmasını, humanizm prinsiplərinə sadiqliyini nümayiş etdirməklə yanaşı, Azərbaycanın ədəbi-mədəni irsinin təbliğində də xüsusi rol oynayır. Heydər Əliyev Fondu və ICESCO tərəfindən təqdim edilən bu mükafat, həmçinin azərbaycanlı şairənin xatirəsinə ehtiram olmaqla, Qarabağın zəngin mədəni irsini yaşadır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, təqdimat mərasimində ICESCO-nun Baş direktoru Salim bin Məhəmməd əl-Malik, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi, Heydər Əliyev Fondunun icraçı direktoru Anar Ələkbərov, İordaniya şahzadəsi, Petra Milli İnam Fondunun prezidenti, Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Şurasının vitse-prezidenti Dana Firas iştirak ediblər.

İki ildən bir təqdim ediləcək “Natəvan Mədəni İrs Mükafatı” iki kateqoriyada - fərdi və layihə kateqoriyalarında qaliblərə verilir. Şərtlərə görə, layihə ICESCO-ya üzv ölkələrdən birində reallaşmalı, maddi-mədəni irsin qorunmasına və bərpasına yönəlməlidir.

Bu dəfə mükafata ICESCO-ya üzv ölkələrdən çoxsaylı müraciətlər daxil olmuş və onlardan 54-ü baxılmaq üçün qəbul edilmişdi. Beynəlxalq münsiflər heyətinin qərarı ilə “Layihə kateqoriyası” üzrə “Hebron/Əl-Xəlil Köhnə Şəhər Dükanlarının Bərpası: irsin qorunması və yerli iqtisadiyyatın canlandırılması üçün inteqrə olunmuş model” layihəsi üzrə Hebron Reabilitasiya Komitəsi (Fələstin) seçilib. Hebron/Əl-Xəlil köhnə şəhəri, o cümlədən İbrahim məscidi 2017-ci ildə UNESCO-nun Təhlükə Altında Olan Dünya İrs Siyahısına daxil edilib. Həmçinin 2020-ci ildə ICESCO-nun İslam Dünyası İrs Siyahısına salınıb və 2027-ci il üçün İslam mədəniyyətinin paytaxtı elan olunub.

“Fərdi müraciət” üzrə isə İraq vətəndaşı Əyyub Thanun Yunis Əl-Faris qalib olub. Mosul İrs Fondunun təsisçisi və prezidenti olan Əyyub Thanun Yunis Əl-Faris İslam dünyasında ən çox zərər görmüş şəhər irsi mühitlərindən birində “irsin davamlılığı”nın nümunəsini göstərir. O, “Böhran dövründə mədəni irs üçün ilkin yardım” və “Dünya İrsi Gənc Peşəkarlar Proqramı” üzrə ixtisaslaşmış təlimlər keçib, UNESCO-nun Mosul təşəbbüsü üzrə səfiridir. Gənc mütəxəssis kimi onun bütün səyləri münaqişədən sonrakı çoxmillətli mühitdə kimliyin və sosial birliyin bərpasına yönəlib.

“İslam dünyasında münaqişə və münaqişədən sonrakı dövrdə mədəni irsin idarə edilməsi” mövzusunda beynəlxalq konfransda çıxış edən Heydər Əliyev Fondunun icraçı direktoru Anar Ələkbərov Azərbaycan ilə ICESCO arasında əlaqələr, o cümlədən 2024-cü ildə Şuşada Heydər Əliyev Fondu ilə ICESCO arasında imzalanan Anlaşma Memorandumu çərçivəsində əməkdaşlıq layihələri barədə danışıb. O, multikulturalizm və tolerantlıq modeli ilə dünyada tanınan ölkəmizin mədəniyyət beşiyi olan Şuşa şəhərinin 2024-cü il üzrə ICESCO-nun “İslam dünyasının mədəniyyət paytaxtı” seçildiyini, bunun ardından isə 2025-ci ildə ICESCO çərçivəsində “Natəvan Mədəni İrs Mükafatı”nın təsis olunmasının xüsusi əhəmiyyətini qeyd edib. ICESCO ilə səmərəli əməkdaşlıqda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və ICESCO-nun xoşməramlı səfiri qismində Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban Əliyevanın səylərinin bilavasitə rol oynadığı qeyd olunub.

Çıxış zamanı müasir dünyada baş verən çoxsaylı münaqişələr fövqündə İslam aləmində mədəni irsin qorunmasının və gələcək nəsillərə ötürülməsinin vacibliyinə toxunulub, bu istiqamətdə Heydər Əliyev Fondunun Azərbaycanda və digər ölkələrdə həyata keçirdiyi layihələr barədə iştirakçılara məlumat verilib. Erməni işğalından azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur regionlarında dağıdılmış mədəni irs nümunələrinin bərpası istiqamətində Azərbaycan dövləti, o cümlədən Heydər Əliyev Fondu tərəfindən bərpa edilən tarixi abidələr, məscidlər barədə məlumat verilib.

Qeyd edilib ki, həyata keçirilən layihələr yalnız ölkə daxilini əhatə etmir. Fond beynəlxalq miqyasda, eləcə də Afrika qitəsində fəal iştirak edir. Xüsusilə ICESCO ilə əməkdaşlıq çərçivəsində Burkina-Fasoda və digər ölkələrdə təhsil sahəsində müxtəlif layihələr uğurla icra olunub.

Vurğulanıb ki, Azərbaycanın görkəmli şəxsiyyətlərindən olan Xurşidbanu Natəvanın adını daşıyan mükafat mədəni irsin qorunmasında seçilən şəxslərə verilir. Xurşidbanu Natəvan öz həyatını Qarabağın çiçəklənməsinə həsr edib. O, yalnız poeziya və ədəbiyyat sahələrində deyil, həm də cəmiyyətin inkişafında mühüm rol oynayıb, xeyriyyəçilik fəaliyyəti ilə yadda qalıb.

Tədbir zamanı Heydər Əliyev Fondu tərəfindən şairə Xurşidbanu Natəvana həsr olunan Azərbaycan xalçası ICESCO qərargahına hədiyyə edilib.

“Natəvan Mədəni İrs Mükafatı”nın münsiflər heyətində təmsil olunan İordaniya şahzadəsi Dana Firas mükafatın, xüsusilə münaqişələr zamanı mədəni irs abidələrinin dağılma təhlükəsi ilə üzləşdiyi dövrdə əhəmiyyətini vurğulayıb. O, bir sıra məkanlarda, o cümlədən Hələb, Mosul, Tumbuktuda mədəni və tarixi irsin qorunmasında bir sıra uğurlu layihələrin və təşəbbüslərin həyata keçirildiyini diqqətə çatdırıb. Bu kontekstdə “Natəvan Mədəni İrs Mükafatı”nın təcrübə mübadiləsi, savadlılığın artırılması, İslam dünyasında uğurlu təşəbbüslərin təbliği baxımdan vaxtında irəli sürülmüş təşəbbüs olduğu qeyd edilib.

ICESCO-nun Baş direktoru Salim bin Məhəmməd əl-Malik çıxışında bildirib ki, İslam dünyasının müxtəlif bölgələrində baş verən münaqişələr nəticəsində yüzlərlə milli irs nümunəsi ya zərər görüb, ya da tamamilə məhv edilib. O qeyd edib ki, Dünya İrs Siyahısına daxil olan 27-dən çox abidə hazırda ciddi təhlükə altındadır.

ICESCO-nun mədəni irsin qorunması və bərpası istiqamətində həyata keçirdiyi tədbirlərdən danışan Baş direktor vurğulayıb ki, işğal dövründə Azərbaycanın Qarabağ bölgəsinə, o cümlədən Şuşa şəhərinə dəymiş ziyanın qiymətləndirilməsi məqsədilə xüsusi missiya göndərilib. Missiya çərçivəsində 120-dən çox tarixi və mədəni irs abidəsinə baxış keçirilib, onların qorunması və bərpası üçün hərtərəfli fəaliyyət planı hazırlanıb.

Bildirilib ki, təşkilat tərəfindən Suriya ərazisində də mədəni irs nümunələrinin mövcud vəziyyətini müəyyənləşdirmək məqsədilə yaxın vaxtlarda analoji missiyanın həyata keçirilməsi planlaşdırılır.

Sonda Salim əl-Malik qeyd edib ki, ICESCO Azərbaycanla, eləcə də Heydər Əliyev Fondu ilə əməkdaşlığa böyük önəm verir. O, Heydər Əliyev Fondunun Azərbaycanda mədəniyyət sahəsində mühüm və genişmiqyaslı layihələr həyata keçirməsinə də toxunub.

Konfransda çıxış edən Fələstin Dövlətinin turizm naziri Hani Al-Hayik Hebron şəhərinin bərpası üzrə layihənin qalib seçilməsi və bununla da bu layihəyə dəstək göstərilməsinə görə təşəkkürünü bildirib.

“Natəvan Mədəni İrs Mükafatı”nin ilk mükafatçıları təqdim olunan layihələrə göstərilən diqqətə və belə bir beynəlxalq mükafata layiq görülmələrinə görə ICESCO-ya və Heydər Əliyev Fonduna təşəkkür ediblər.

Daha sonra qonaqlar ICESCO nəzdində təşkil edilmiş Sultan Qabus Kitabxanası və münaqişə zonalarında bərpa layihələri üzrə ən yaxşı təcrübələrə həsr olunmuş fotosərgi ilə tanış olub. Sərgidə 30 ilə yaxın erməni işğalı altında olan ərazilərimizdə dağıdılmış tarixi-mədəni, dini abidələrin bərpası üzrə görülmüş işlər, bu istiqamətdə Heydər Əliyev Fondunun Qarabağda həyata keçirdiyi layihələrə dair fotolar yer alıb.

Konfrans çərçivəsində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi, Heydər Əliyev Fondunun icraçı direktoru Anar Ələkbərov və ICESCO-nun Baş direktoru Salim bin Məhəmməd əl-Malikin görüşü keçirilib. Görüş zamanı Azərbaycan və digər ölkələrdə gələcək birgə layihələr müzakirə olunub.

Əvvəllər bu tədbir yalnız qrant alanlara və çətin vəziyyətdə olan tələbələrə şamil edilirdi, lakin bazar ertəsi – mayın 4-ündən etibarən ali təhsil müəssisələrində təhsil alanlara da şamil edilib. 2026-cı il büdcəsində aşağı gəlirli tələbələrə kömək etmək üçün təxminən 50 milyon avro ayrılıb.

Bu bazar ertəsindən, 4 may tarixindən etibarən, gəlirlərindən asılı olmayaraq, bütün tələbələr Fransadakı universitet kafeteriyalarında 1 avroya yemək yeyə biləcəklər.

Əvvəllər təqaüd alan və ya çətin vəziyyətdə olan tələbələr üçün ayrılmış bu sxemin genişləndirilməsi, Baş nazir Sebastyan Lekornu tərəfindən yanvar ayında elan edilən alıcılıq qabiliyyətini dəstəkləməyə yönəlmiş bir sıra islahatların tərkib hissəsidir. 

Qeyd edək ki, tələbə təşkilatları tərəfindən uzun müddətdir belə bir qərarın qəbul edilməsi tələb olunurdu.

Hökumət elan edib ki, hər kəs üçün 1 avroluq yemək "bütün Crous restoranlarında və mümkün olduqda digər iaşə məntəqələrində (kafeteriyalar və s.)" tətbiq olunacaq.

1 avroluq yemək artıq tələbə kartı və ya peşəkar tələbə kartı sahiblərinin hamısı ("sendviç" sistemində təhsil alan təcrübəçilər və tələbələr), doktorantlar və dövlət qulluğu işçiləri üçün əlçatandır. Statuslarını sübut etmək üçün onların Crous tərəfindən idarə olunan ödəniş sistemi olan aktiv Izly hesabı  olmalıdır.

Crous rəhbərliyinin bildirdiyinə görə, 1 avroluq yemək "əsas yeməkdən və maksimum iki əlavə yeməkdən (qəlyanaltı, pendir, desert, meyvə və s.)" ibarət olacaq və qeyd olunduğu kimi, "istəyən tələbələr əlavə yemək sifariş edə bilərlər, bunun dəyəri isə hər bir Crous-un direktorlar şurası tərəfindən müəyyən ediləcək".

Bu sxem hər tələbə üçün bir dəfə nahar zamanı təklif olunacaq və axşam saatlarında açıq olan universitet restoranlarında şam yeməyi üçün də mövcud olacaq.

Hökumət bu sxemin tətbiqini dəstəkləmək və tələbə yoxsulluğunun aradan qaldırılması üçün 2026-cı il büdcəsində təxminən 50 milyon avro ayırıb və Crous bu proqramdan istifadə edən tələbələrin sayında gözlənilən artımın öhdəsindən gəlmək üçün əlavə 200 işçi işə götürməyi planlaşdırır.

Rəsmi məlumatlara görə, ötən il Crous tərəfindən idarə olunan müəssisələrdə 44 milyondan çox yemək verilib ki, bu da 2024-cü illə müqayisədə cüzi artım (+1,4 faiz) deməkdir. Bu yeməklərin yarısı təqaüd alan tələbələr və aztəminatlı qruplar tərəfindən istifadə olunub.

Rizvan CƏFƏROV,

“Azərbaycan”

İqtisadiyyat nazirinin müavini Səməd Bəşirli “Azərbaycan Əczaçılıq Sənayesi: dünən, bu gün və sabah” II Beynəlxalq Konfransda çıxışı zamanı ölkəmizdə dərman bazarının hələ də idxaldan asılı olduğunu bildirib. Statistikaya görə, yerli istehsal ümumi istehlakın cəmi 2–3 faizini təşkil edir, illik artım isə təxminən 2,7 faizdir.

S.Bəşirli vurğulayıb ki, Pirallahı Sənaye Parkında həyata keçirilən layihələrin ümumi dəyəri 150 milyon dollara çatıb, park və ətraf ərazilərdə isə layihələrin dəyəri 300 milyon dollardır. Dövlət təşəbbüsləri və investisiyalar sayəsində yerli istehsalın həcmi artacaq və dərman təminatında onun payı tədricən yüksələcək.

O, həmçinin qeyd edib ki, Azərbaycan istehsalı olan məhsulların ixracı üçün region ölkələrində əlverişli imkanlar mövcuddur və sektorun inkişafı üçün şirkətlər vahid platformada əməkdaşlıq edərək dialoq mühiti formalaşdırırlar.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan

Dünyanın nüfuzlu “Global Finance” jurnalı ölkə üzrə “İlin ən yaxşı bankı” mükafatının qaliblərini açıqlayıb. Azərbaycan Beynəlxalq Bankı (ABB) son 6 ildə 4-cü dəfə bu titula layiq görülüb.

ABB mükafata mənfəətliliyi, son illərdə əldə etdiyi inkişaf göstəriciləri, məhsul və xidmətlərində tətbiq etdiyi innovasiyalar, xüsusilə süni intellekt sahəsindəki nailiyyətlərinə görə layiq görülüb. Qiymətləndirmə zamanı bankın fəaliyyəti haqqında səhm və kredit reytinqi analitiklərinin, həmçinin digər bank ekspertlərinin rəyləri nəzərə alınıb.

Məlumat üçün bildirək ki, “Global Finance” jurnalı 1987-ci ildən fəaliyyət göstərir, 193 ölkədə 50 mindən çox oxucuya malikdir və maliyyə dünyasında etibarlılıq və üstünlük standartı kimi qəbul olunan mükafatlar təqdim edir. Qaliblərin arasında Raiffeisen Bank, OTP Bank, UniCredit Bank və Garanti BBVA kimi tanınmış maliyyə qurumları da yer alıb.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) Atlantik okeanında hərəkət edən kruiz gəmisində şübhəli hantavirus hadisələri ilə bağlı araşdırmaların davam etdiyini açıqlayıb. 

BBC” xəbər verir ki, hadisə Argentinadan Kabo-Verdeyə gedən “MV Hondius” gəmisində baş verib. İlkin məlumatlara əsasən, üç nəfər həyatını itirib. Bir nəfərdə hantavirus infeksiyası rəsmi şəkildə təsdiqlənib, daha beş şübhəli hal isə laborator müayinələrdən keçirilir.

Qeyd edək ki, hantavirus əsasən gəmiricilər vasitəsilə yayılır. Nadir hallarda dişləmə yoluxmaya səbəb ola bilər. Virus iki ciddi xəstəlik yarada bilər. Hantavirus Ağciyər Sindromu qızdırma, yorğunluq və ağrılar ilə başlayır, ağır tənəffüs problemlərinə səbəb olur. Böyrək Sindromu ilə Hemorragik Qızdırma isə böyrəklərə zərər verir, daxili qanaxma və kəskin böyrək çatışmazlığı yarada bilər. Hazırda hantavirus üçün xüsusi müalicə yoxdur. Həkimlər əsasən simptomlara uyğun müalicə tətbiq edirlər.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, virusdan qorunmağın ən sadə yolu gəmiricilərlə təmasdan qaçmaq, yaşayış yerlərində onların giriş yollarını bağlamaq və təmizlik zamanı qoruyucu vasitələrdən istifadə etməkdir.

ÜST hadisə ilə bağlı əlavə laborator testlərin və araşdırmaların davam etdiyini bildirib.

Təhminə VERDİYEVA,

“Azərbaycan”

Bizim ölkələrimiz strateji tərədaşlardır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu sözləri Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev İtaliya Nazirlər Şurasının sədri Ciorcia Meloni ilə mətbuata bəyanatında söyləyib.

“Sizin bu gün Azərbaycanda olmağınız bir daha Azərbaycan-İtaliya əlaqələrinin nə qədər dərin məzmunlu olmasından xəbər verir”, - deyə dövlətimizin başçısı vurğulayıb.

Lənkəran Dövlət Universitetinin (LDU) İqtisadiyyat və idarəetmə fakültəsində tələbələrin maliyyə savadlılığını artırmaq və maliyyə bazarları ilə tanışlığı məqsədilə “Müasir yatırım imkanları” mövzusunda genişmiqyaslı ustad dərsi təşkil olunub. Tədbiri Maliyyə idarəetməsi və audit kafedrasının müdiri dos. Ə.Bədəlov açaraq, sənaye nümayəndələri ilə görüşlərin tələbələrdə praktik bilik formalaşdırdığını qeyd edib.

Dərs çərçivəsində  “InvestAZ İnvestisiya Şirkəti” QSC-nin mütəxəssisləri çıxış edərək birja əməliyyatları, risklərin idarə olunması, müasir investisiya strategiyaları və rəqəmsal aktivlər, blokçeyn texnologiyası və kriptovalyutanın iqtisadi əsasları barədə ətraflı məlumat veriblər. Təqdimatlar başa çatdıqdan sonra tələbələrin sualları cavablandırılıb.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan

“BBC” xəbər verir ki, qadağa reklam lövhələri, tramvay dayanacaqları və metro stansiyalarını əhatə edir.

Artıq dayanacaqlarda və metro stansiyalarında burger, benzinli avtomobil və ya təyyarə biletləri ilə bağlı reklamlar yığışdırılıb. Zərərli hesab olunan bu reklamların yerini mədəniyyət və incəsənət tədbirləri alıb. İndi şəhər sakinləri reklam lövhələrində daha çox muzeylərin, konsertlərin və ətraf mühitə zərər verməyən fəaliyyətlərin tanıtımını görürlər.

Şəhər rəhbərliyi bu addımı iki əsas hədəflə izah edir. Belə ki, əsas məqsəd 2050-ci ilə qədər şəhəri tam ekoloji təmiz (karbon neytral) etmək, insanların ət istehlakını və zərərli yanacaqlardan istifadə vərdişlərini dəyişməkdən ibarətdir. 

Ekoloji fəallar bu qərarı alqışlasa da, buna qarşı etirazlar da var. Ət və turizm şirkətləri hesab edirlər ki, bu qadağa insanların seçim azadlığına müdaxilədir. 

Qeyd edək ki, Amsterdam həm əti, həm də yanacağı eyni vaxtda qadağan edən ilk paytaxt kimi tarixə düşüb. Bu qərarın insanların gündəlik vərdişlərinə necə təsir edəcəyi zamanla bəlli olacaq.

Təhminə VERDİYEVA, 

“Azərbaycan”

Parkinson xəstəliyi hələ ki, tam müalicəsi olmayan bir xəstəlik olsa da, son araşdırmalar fiziki aktivliyin bu xəstəliyin gedişatını yavaşlatmaq üçün ən təsirli vasitə olduğunu göstərir. Las-Veqas Universitetinin mütəxəssisi Meril Landersin sözlərinə görə, idman beyindəki iltihabı azaldaraq xəstəliyin kökünə təsir etmək baxımından vacibdir.

“MedicalXpress” portalının məlumatına görə, adətən 55-65 yaş arası diaqnoz qoyulan bu xəstəlik hərəkət, yuxu və idrak qabiliyyətinə təsir edir. Maraqlıdır ki, əllərdəki titrəmə və hərəkət azlığı kimi görünən əlamətlərdən daha əvvəl iybilmə qabiliyyətinin itməsi kimi ilkin simptom özünü büruzə verir. Statistikaya görə, yeni diaqnoz qoyulan insanların 96 faizində iybilmə hissi dəyişmiş olur.

M.Landers idmanı “beyin gübrəsi” adlandırır. Fiziki aktivlik zamanı beyində “BDNF” adlı xüsusi zülal artır. Bu zülal neyronların (beyin hüceyrələrinin) sağ qalmasını və böyüməsini təmin edir. Eyni zamanda, idman bədəndəki iltihab siqnallarını zəiflədir. Çünki həddindən artıq iltihab neyronların ölümünü sürətləndirir, aerobik hərəkətlər isə bu prosesin qarşısını alır.

Mütəxəssislər ürək döyüntüsünü sürətləndirən hər hansı bir aktivliyi (qaçış aparatı, velosiped, rəqs) tövsiyə edirlər. Ən ideal intensivlik zonası maksimum ürək döyüntüsünün 60-75 faizi arasıdır. Bu, elə bir səviyyədir ki, insan hərəkət edərkən tam cümlələrlə danışmaqda bir az çətinlik çəksin, amma nəfəsi də tam kəsilməsin. Bundan əlavə, boks kimi kompleks hərəkətlər tələb edən idman növləri də çox faydalıdır. Boks həm aerobik yük verir, həm də insanın balansını qorumasına kömək edir.

ABŞ-da hər il 1,1 milyon insan bu xəstəlikdən əziyyət çəkir. 60 yaşdan yuxarı insanların yalnız 1 faizində rast gəlinsə də, Parkinson ən sürətlə artan neyrodegenerativ pozuntudur. Xəstələr görünən hərəkət problemləri (titrəmə və s.) yaranana qədər artıq dopamin istehsal edən neyronlarının 70 faizini itirmiş olurlar.

Tanınmış aktyor Maykl Cey Foksun təcrübəsi də bu xəstəliyə diqqəti artırıb. O, 29 yaşında bu diaqnozu alsa da, hazırda 64 yaşında hələ də mübarizəsini davam etdirir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, belə nümunələr və araşdırmalar gələcəkdə xəstəliyi tamamilə dayandıran müalicə üsullarının tapılmasına kömək edəcək.

Təhminə VERDİYEVA,

“Azərbaycan”

Almaniya və Azərbaycan arasında iqtisadi-ticari münasibətlər fəal şəkildə inkişaf etməkdə davam edir, əməkdaşlığın istiqamətlərinin diversifikasiyası ilə yanaşı, davamlı artım nümayiş etdirir.

Bu fikri AZƏRTAC-ın saytında yayımlanan “Azərbaycan və dünya” proqramının növbəti buraxılışında alman politoloq və beynəlxalq münasibətlər üzrə ekspert Klemens Fişer səsləndirib.

Onun sözlərinə görə, son illərdə ikitərəfli ticarət dövriyyəsi əhəmiyyətli göstəricilərə çataraq 1,7 milyard avroya yaxınlaşıb. Ekspert qeyd edib ki, Almaniya Azərbaycana sənaye avadanlıqları, avtomobillər, kimya və elektrotexnika məhsulları da daxil olmaqla geniş çeşiddə məhsullar ixrac edir.

Azərbaycan isə öz növbəsində, xüsusilə də Avropa ölkələri üçün də maraq doğuran Orta Dəhliz çərçivəsində mühüm logistika potensialına malikdir. Klemens Fişerin qiymətləndirməsinə görə, nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı və biznes institutlarının dəstəyi investisiyaların genişləndirilməsi və iqtisadi əlaqələrin dərinləşdirilməsi üçün əlverişli şərait yaradır.

Sülh prosesinin və regional əməkdaşlığın inkişafı kontekstində “Avropa Siyasi Birliyi”nin 8-ci Zirvə toplantısında Azərbaycan Prezidentinin videobağlantı formatında iştirakı və Türkiyə Vitse-prezidentinin iştirakı çox böyük əhəmiyyət kəsb edir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Zirvə toplantısının nəticələrinə dair bəyanatında bildirib.

Onun sözlərinə görə, bugünkü müzakirələr artan qlobal çətinliklər qarşısında regionlarda sülh və sabitliyi gücləndirmək üçün dürüst dialoqa və praktik həllərə ehtiyac olduğunu bir daha təsdiqlədi.

“Biz təhlükəsizlik və sabitlik, nəqliyyat infrastrukturu, regional əməkdaşlıq, iqtisadi dayanıqlıq, enerji və yaşıl keçid məsələlərinə diqqət yetirdik. Əlbəttə ki, əlaqə qitədə iqtisadi təhlükəsizlik, uzunmüddətli dayanıqlılıq üçün əsasdır. İqlim və enerji məqsədlərinin irəliləməsi ilə yanaşı, əlaqələrin gücləndirilməsi ortaq prioritet kimi qəbul edildi. Müzakirələrdə, həmçinin regional əməkdaşlığın əhəmiyyəti və əlaqələri daha da inkişaf etdirmək üçün açıq, inteqrasiya olunmuş və bir-biri ilə əlaqəli bölgələrin potensialı vurğulandı”, - deyə o vurğulayıb.

Paşinyan, həmçinin qeyd edib ki, bu kontekstdə Cənubi Qafqazda sülhün və sabitliyin təşviq edilməsinin vacibliyi də qeyd edilib. Davamlı sülh, münasibətlərin normallaşması və sərhədlərin açılması təkcə regiona fayda verməyəcək, həm də daha geniş Avropa məkanında və ondan kənarda əlaqələri və əməkdaşlığı gücləndirəcək.

Mayın 4-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin İtaliya Respublikası Nazirlər Şurasının sədri Ciorcia Meloni ilə təkbətək görüşü keçirilib.

Özbəkistanın Səmərqənd şəhərində Asiya İnkişaf Bankının (AİB) Rəhbərlər Şurasının 59-cu İllik Toplantısının rəsmi açılış mərasimi keçirilib.

Maliyyə Nazirliyindən AZƏRTAC-a verilən məlumata görə, “Tərəqqinin kəsişmə nöqtələri: regionun əlaqəli gələcəyinin formalaşdırılması” mövzusunda keçirilən toplantının rəsmi açılış mərasimində çıxış edən Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev son illərdə Özbəkistanda əldə olunan mühüm sosial-iqtisadi nailiyyətləri diqqətə çatdıraraq, bu uğurların təmin olunmasında beynəlxalq maliyyə institutlarının, o cümlədən AİB-nin rolunu xüsusi vurğulayıb və həyata keçirilən inkişaf layihələrinə göstərilən davamlı dəstəyi yüksək qiymətləndirib.

AİB-nin Prezidenti Masato Kanda isə çıxışında bankla Özbəkistan arasında əməkdaşlığı yüksək qiymətləndirib, 2030-cu ilədək bərpaolunan enerji üzrə hədəflərin icrasında bankın ən etibarlı tərəfdaşlardan biri olduğunu vurğulayıb. O, ötən dövrdə əməkdaşlıq çərçivəsində əhalinin rifahının yüksəldilməsi, yeni iş yerlərinin yaradılması və infrastrukturun yenidən qurulması istiqamətində mühüm nəticələrin əldə olunduğunu qeyd edərək, növbəti illərdə bu sahələr üzrə AİB-nin dəstəyinin davam etdirilməsinin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını diqqətə çatdırıb.

İllik toplantı çərçivəsində keçirilən Biznes Sessiyada AİB-nin 2025-ci il üzrə fəaliyyətinə dair hesabatı müzakirə edilib, maliyyə və əməliyyat göstəricilərinin icra vəziyyəti dəyərləndirilib. Eyni zamanda, Rəhbərlər Şurası tərəfindən bankın 2026-cı il üzrə büdcəsi təsdiqlənərək, institusional idarəetmə çərçivəsinin gücləndirilməsi və strateji prioritetlərin effektiv icrası ilə bağlı bir sıra qərarlar qəbul edilib.

Biznes Sessiyada çıxış edən maliyyə naziri Sahil Babayev toplantının yüksək səviyyədə təşkilinə görə AİB-yə və Özbəkistan Hökumətinə minnətdarlığını bildirib. Qeyd olunub ki, AİB 2025-ci ildə mühüm nəticələr əldə edərək, kreditlər, qrantlar, səhmdar investisiyaları, zəmanətlər və texniki yardım daxil olmaqla müxtəlif maliyyə alətləri üzrə ümumilikdə 29,3 milyard dollar həcmində öhdəlik götürüb. Bu rəqəm 2024-cü illə müqayisədə 20 faiz artım olmaqla, bankın əməliyyat fəaliyyətinin genişləndiyini göstərir.

S.Babayev AİB-nin maliyyə sektoruna yönəltdiyi vəsaitin 7,3 milyard dollara çatdığını qeyd edərək, bu çərçivədə maliyyə sistemlərinin dayanıqlığının gücləndirilməsi, kapital bazarlarının inkişafı və xüsusilə mikro, kiçik və orta sahibkarlıq subyektləri üçün maliyyə əlçatanlığının artırılmasının əsas prioritetlərdən olduğunu vurğulayıb.

Nazir AİB-nin keyfiyyətli infrastruktur, rəqəmsal transformasiya və regional bağlantının gücləndirilməsi istiqamətində fəaliyyətini yüksək qiymətləndirərək, bankın ərzaq təhlükəsizliyi, enerji dayanıqlığı və fiskal sabitliyin təmin olunmasına yönəlmiş təşəbbüslərinin xüsusi əhəmiyyət kəsb etdiyini bildirib.

Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş ərazilərində həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işlərindən bəhs edən S.Babayev Azərbaycan ilə Ermənistan arasında normallaşma prosesində əldə olunan irəliləyişlərin regionda uzunmüddətli sülhün və sabitliyin möhkəmlənməsinə töhfə verə biləcəyini qeyd edib.

İllik Toplantının ikinci günündə Azərbaycanın maliyyə naziri bir sıra ikitərəfli görüşlər keçirib. Yaponiyanın maliyyə naziri, AİB-nin Yaponiya üzrə rəhbəri Satsuki Katayama ilə görüşdə iki ölkə arasında uzunmüddətli tərəfdaşlıq, Yaponiyanın regional və qlobal inkişaf istiqamətində konstruktiv mövqeyi, eləcə də AİB daxilində çoxtərəfli inkişaf çərçivələrinə liderlik etməsi yüksək qiymətləndirilib.

Nazir Azərbaycanın AİB-nin maliyyələşdirdiyi infrastruktur və bağlantı layihələrinin genişləndirilməsində maraqlı olduğunu qeyd edərək, bilik və təcrübə üzrə də əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinin əhəmiyyətini vurğulayıb.

Görüşdə iqtisadi əməkdaşlığın karbohidrogen sektorundan kənar sahələr üzrə şaxələndirilməsi üçün mövcud potensial müzakirə olunub. Yapon şirkətlərinin sənaye zonaları, yaşıl enerji, dekarbonizasiya, yüksək texnologiyalar və innovasiya sahələrinə investisiya imkanları diqqətə çatdırılıb. Eyni zamanda, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən yenidənqurma layihələri, eləcə də infrastruktur və dayanıqlı şəhər inkişafı istiqamətində əməkdaşlıq perspektivləri müzakirə olunub, bir sıra yapon şirkətlərinin bu sahələrə artıq maraq göstərdiyi qeyd edilib.

Özbəkistan Baş nazirinin müavini, iqtisadiyyat və maliyyə naziri Cəmşid Kuçkarov ilə keçirilən görüşdə isə Azərbaycan və Özbəkistan Maliyyə nazirlikləri arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi məsələləri müzakirə olunub və tərəflər arasında yaxın günlərdə əməkdaşlığa dair memorandumun hazırlanaraq imzalanması barədə razılıq əldə olunub.

Paylaşımı təqdim edirik.

Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsində növbəti kollegiya iclası keçirilib.

Dövlət Komitəsindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmizin hərtərəfli inkişaf yolunda olduğunu, bölgəmizdə sülh və əmin-amanlıq üçün zəruri addımlar atıldığını qeyd edən Komitə sədri Rövşən Rzayev işğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpa-quruculuq işlərinin sürətlə aparıldığını, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurd yerlərinə böyük həvəslə qayıtdıqlarını bildirib.

Kollegiya iclasında "Qaynar xətt" xidmətinin fəaliyyəti, proqram təminatının təkmilləşdirilməsi və peşəkarlığın artırılması, 2026-cı ilin dövlət büdcəsindən Komitəyə ayrılmış vəsaitlərin təyinatı üzrə səmərəli və şəffaf istifadəsi və digər məsələlər müzakirəyə çıxarılıb. Müvafiq struktur bölmələrinin rəhbərlərinin məruzələri dinlənilib, rəy və təkliflər səsləndirilib.

Dövlət Komitəsinin sədri Rövşən Rzayev ölkə rəhbərinin tapşırıqlarının və qarşıya qoyulmuş vəzifələrin yerinə yetirilməsi üçün daha böyük məsuliyyətlə çalışmağın vacibliyini vurğulayaraq bildirib ki, məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına könüllü, təhlükəsiz və ləyaqətlə qayıdışının təşkili üzrə müəyyənləşdirilən kompleks tədbirlərin ardıcıllıqla və vaxtında icra edilməsi təmin olunmalıdır.

Kollegiyada müzakirə edilən məsələlər üzrə müvafiq qərarlar qəbul olunub və tapşırıqlar verilib.