İqtisadiyyat və Sülh İnstitutunun hazırladığı son “Qlobal Sülh İndeksi” hesabatına görə, dünyada ümumi sülh və sabitlik səviyyəsi son bir ildə daha da pisləşib.
“BBC”nin məlumatına görə, münaqişələrin sayının İkinci Dünya Müharibəsindən bəri ən yüksək həddə çatdığı və 99 ölkədə vəziyyətin pisləşdiyi bir dövrdə müəyyən dövlətlər yüksək təhlükəsizlik mühiti ilə fərqlənməyə davam edir.
Hesabatda ölkələr hərbi xərclər, daxili münaqişələr, qətl hadisələrinin sayı və sosial etimad kimi 23 fərqli göstərici üzrə sıralanır. Qlobal Sülh İndeksinə görə İslandiya 2008-ci ildən bəri siyahıya liderlik edir və ardıcıl 19-cu ildir ki, dünyanın ən təhlükəsiz ölkəsi seçilir. Ölkədə zorakı nümayişlərin kəskin azalması sülh indeksini daha 2 faiz yaxşılaşdırıb. İslandiyanın bu uğuru gender bərabərliyinə sadiqlik, güclü ictimai xidmətlər, coğrafi təcrid olunma və bərpa olunan enerji resurslarının geniş tətbiqi ilə əlaqələndirilir.
Asiya-Sakit okean regionunun ən təhlükəsiz ölkəsi olan Yeni Zelandiya isə reytinqdə bir pillə yüksələrək ikinci yerdə qərarlaşıb. Ölkənin silah idxalını azaltması və qlobal geosiyasi gərginliklərdən uzaq coğrafi mövqeyi sabitliyin əsas amilləridir. Eyni zamanda, cəmiyyətdə silahdan istifadənin gündəlik həyatın bir parçası olmaması və sıx sosial bağlılıq təhlükəsizliyi təbii hala gətirib.
Ötən illə müqayisədə iki pillə irəliləyərək üçüncü yerə yüksələn İsveçrə, aşağı cinayətkarlıq səviyyəsi və çoxillik hərbi neytrallıq siyasəti ilə seçilir. Ölkədəki yüksək sosial etimad və fərqli regional kimliklərə rəğmən kompromis mədəniyyətinin mövcudluğu daxili sabitliyin əsas sütunudur.
Sloveniya isə tarixində ilk dəfə olaraq dünyanın ən təhlükəsiz 5 ölkəsi sırasına daxil olub. Aşağı hərbi xərclər, yüksək daxili təhlükəsizlik və iş-həyat balansı sloveniyalıların dinc şəraitdə yaşamasını təmin edir.
Zorakılığın aşağı səviyyəsi və beynəlxalq münaqişələrdə iştirak etməməsi İrlandiyanı 5-ci yerdə qərarlaşdırıb. Tarixi sınaqlardan keçmiş İrlandiya xalqı üçün qonaqpərvərlik və sülh mühiti vacib hesab olunur. Ölkənin hərbi ittifaqlara qoşulmamaq və neytrallıq ənənəsi qlobal qeyri-sabitlik dövründə onun təhlükəsizliyini qoruyur.
Təhminə VERDİYEVA,
“Azərbaycan”
