Prezident İlham Əliyevin milli maraqlara əsaslanan strategiyası dünyada böyük maraq yaradıb
"Biz milli maraqlar üzərində dayanan çox praqmatik siyasət həyata keçirtdik... ...Biz hər bir işi strategiyamız əsasında etdik. Bütün taktiki gedişlərimiz həmin strategiyaya əsaslanırdı... ...Beləliklə, Azərbaycanın inkişafı, - istər sosial, iqtisadi, hərbi, istərsə də xarici siyasət olsun, - bütün bunlar onu nümayiş etdirir ki, təbii sərvətlərdən düzgün istifadə olunan zaman onlar bir çox üstünlüklərə yol aça bilər".
Prezident İlham Əliyevin iyunun 1-də "Bakı Enerji Həftəsi"nin açılış mərasimində etdiyi tarixi və dərinməzmunlu çıxışı müasir Azərbaycanın keçdiyi inkişaf yolunun, onun qlobal enerji təhlükəsizliyindəki rolunun və gələcəyə yönəlmiş strateji baxışının mükəmməl xülasəsi idi. Prezidentin bu nitqi həm də Azərbaycanın unikal inkişaf modelinin bir daha dünyaya dolğun təqdimatı oldu.
Təbii sərvətlərdən düzgün istifadə
Azərbaycanın müstəqilliyinin ilk illərində üzləşdiyi ağır iqtisadi böhran, torpaqlarımızın işğalı və humanitar fəlakət şəraitində xilas yolu məhz təbii sərvətlərdən düzgün istifadə edilməsindən keçirdi. Ulu Öndər Heydər Əliyevin sayəsində 1994-cü ildə "Əsrin müqaviləsi"nin timsalında əsası qoyulan müdrik neft siyasəti ölkəmizin müstəqil dövlət kimi yaşamasının və qlobal gücə çevrilməsinin bünövrəsi oldu. Bu gün "Şahdəniz", Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC), "Cənub qaz dəhlizi" kimi nəhəng layihələr qlobal enerji təhlükəsizliyini təmin edir. Digər tərəfdən, milli maraqlara əsaslanan enerji siyasəti ölkəmizi gücləndirir, dünyada nüfuzumuzu artırır. Bu da xarici təsirlərin qarşısını almağa imkan yaradır.
Azərbaycanın ən böyük uğuru təbii sərvətlərdən əldə olunan gəlirlərin effektiv idarə edilməsidir. Enerji resurslarından gələn qazanc rifaha, inkişafa, sosial infrastruktura, təhsilə, səhiyyəyə və güclü ordunun qurulmasına yönəldilib. Məhz neft və qaz kapitalının insan və hərbi kapitala çevrilməsi strategiyası 44 günlük Vətən müharibəsində tarixi Qələbəmizi təmin edən ən mühüm amillərdən biri oldu.
Uğurlu enerji siyasəti həyata keçirən Azərbaycanın inkişaf yolunu "Bakı Enerji Həftəsi"nin açılış mərasimində diqqətə çatdıran Prezident İlham Əliyev söylədi ki, 30 il ərzində işğal altında qalmış torpaqlarımızı azad edən güclü ordu qurduq və cəmi 44 gün ərzində Ermənistanı tamamilə məğlub edərək kapitulyasiya aktını imzalamağa məcbur etdik: "Əlbəttə ki, müharibədə qələbə dedikdə, sadəcə, pul və hətta silahlar nəzərdə tutulmur. Söhbət döyüş ruhundan gedir. Lakin gəlin etiraf edək, ordunu qurmaq üçün pulumuz olmasaydı, yəqin ki, bu gün hələ də torpaqlarımız işğal altında olardı. Beləliklə, Azərbaycanın inkişafı, - istər sosial, iqtisadi, hərbi, istərsə də xarici siyasət olsun, - bütün bunlar onu nümayiş etdirir ki, təbii sərvətlərdən düzgün istifadə olunan zaman onlar bir çox üstünlüklərə yol aça bilər".
Xüsusilə son illərdə qlobal geosiyasi böhranlar fonunda Avropanın alternativ və etibarlı qaz mənbələrinə ehtiyacı pik həddə çatıb. Ölkəmiz bu kritik məqamda qitənin enerji təhlükəsizliyinin sütununa çevrilib. Azərbaycan qazını idxal edən ölkələrin sayının qısa müddətdə 12-dən 16-ya yüksəlməsi və onların 10-nun Avropa İttifaqı üzvü olması, Bakının vəd etdiyi strateji tərəfdaşlığının Avropa üçün əvəzolunmaz olduğunu nümayiş etdirir.
Onu da vurğulayaq ki, dövlətimizin rəhbərinin "Bu gün Avropa enerji bazarının "Cənub qaz dəhlizi" olmadan necə olacağını təsəvvür etmək çətindir" fikri reallığa əsaslanan ən obyektiv qənaətdir.
Resursların alternativ enerjiyə yönəldilməsi
Prezident İlham Əliyev öz nitqində qlobal müstəvidə neft və qaz hasil edən ölkələrə qarşı aparılan qarayaxma kampaniyalarına və əsassız təzyiqlərə qarşı kəskin, praqmatik mövqe nümayiş etdirdi və haqlı olaraq vurğuladı ki, ölkələr torpaqlarında neft və qazın olmasına görə günahlandırılmamalıdır: "...Ölkələr neftin olub-olmaması ilə deyil, gəlir-lərdən necə istifadə etdiklərinə görə mühakimə edilməlidir. Diqqət yetirilməlidir ki, öz ölkəsinin inkişafı, xalqının daha yaxşı yaşayış şəraitinin təminatı, "yaşıl gündəlik" məsələlərinə enerjinin istehsalından əldə edilən vəsaitləri onlar necə sərmayə kimi yatırırlar. Düşünürəm ki, Azərbaycan çox bariz nümunədir".
Azərbaycanın yüksək imici onun ənənəvi enerjidən qazandığı vəsaitləri "yaşıl enerji" yatırmasından da aydın görünür. Ölkəmizin növbəti yüz il üçün həm öz, həm də tərəfdaşlarının tələbatını ödəməyə kifayət edəcək qaz ehtiyatı olsa da, dövlət daxili və xarici investorlarla birlikdə bərpaolunan enerji mənbələrini sürətlə inkişaf etdirir.
Gələn ilin sonunadək günəş və külək enerjisi gücünün 2 qiqavata, 2032-ci ilə qədər isə 8 qiqavata çatdırılması hədəflənir. İşğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda artıq 300 meqavatdan çox hidroenerji potensialı işə salınıb.
"Qara dəniz Enerji Kabeli" və Mərkəzi Asiyadan uzanacaq "yaşıl enerji" dəhlizləri ilə Azərbaycan gələcəkdə həm də "yaşıl enerji" ixracatçısına çevrilir.
Yeri gəlmişkən, bildirək ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp "Bakı Enerji Həftəsi"nə ünvanladığı məktubunda, "31-ci "Bakı Enerji Həftəsi"ni keçirdiyiniz vaxtda Sizə və Azərbaycan xalqına öz təbriklərimi çatdırıram. Bu nailiyyət Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyi sahəsində göstərdiyi liderlik keyfiyyətlərinin sübutudur", - deyə xüsusi vurğulayıb.
ABŞ kimi dünyanın siyasi və iqtisadi nəhəngi olan bir ölkənin liderinin sözügedən məktubunda ifadə olunan yüksək qiymət bir daha sübut edir ki, Azərbaycanın tətbiq etdiyi enerji modeli təkcə regional deyil, qlobal miqyasda nümunəvi xarakter daşıyır.
Resursların idarə edilməsində şəffaflıq, xarici investisiyalara açıqlıq, daxili sabitlik və qonşularla qurulan düzgün diplomatik münasibətlər, dənizə birbaşa çıxışı olmayan ölkə üçün unikal nailiyyətdir. Bu mənada Azərbaycanın inkişaf modelini xüsusilə post-münaqişə və keçid dövrü yaşayan digər dövlətlər üçün ən real və uğurlu örnək saymaq olar.
Vurğulandığı kimi, Azərbaycan təbii resurslarını düzgün və səmərəli idarə edən və bütöv bir qitənin enerji təhlükəsizliyində xüsusi rol oynayan qlobal oyunçudur. Otuz il əvvəl xarici kapital və investor asılılığında olan Azərbaycan bu gün artıq qlobal kapital bazarlarında özü şərtləri diktə edən gücə çevrilib.
Yasəmən MUSAYEVA,
"Azərbaycan"
