“NASA” “Artemis” proqramının növbəti mərhələsində iştirak edəcək dörd astronavtı təqdim edib. Əvvəlki planlardan fərqli olaraq, “Artemis III” missiyası Ay səthinə insan endirməyi deyil, gələcək Ay ekspedisiyaları üçün vacib hesab olunan texnologiyaların və orbital əməliyyatların sınağını həyata keçirməyi qarşıya məqsəd qoyur. Heyətə amerikalı astronavtlar Randy Bresnik (missiya komandiri), Andre Douglas və Frank Rubio, həmçinin Avropa Kosmik Agentliyini təmsil edən pilot Luca Parmitano daxil edilib. Missiyanın 2027-ci ilin ortalarında ABŞ-nin Florida ştatındakı Keyp Kanaveral kosmodromundan start götürməsi nəzərdə tutulur.
“NASA” bu ilin əvvəlində “Artemis” proqramında əhəmiyyətli dəyişikliklər edərək missiyanın strukturunu yenidən formalaşdırıb. Yenilənmiş plana əsasən, “Artemis III” Yer orbitində keçiriləcək genişmiqyaslı texniki sınaq missiyası olacaq. Əsas məqsəd isə “Orion” kosmik gəmisinin “SpaceX” və “Blue Origin” şirkətlərinin hazırladığı Ay eniş sistemləri ilə təhlükəsiz şəkildə birləşdirilməsini nümayiş etdirməkdir.
Təxminən iki həftə davam etməsi planlaşdırılan missiya çərçivəsində üç raket buraxılışı, orbitdə iki dokinq əməliyyatı və yüksək sürətli okeana eniş həyata keçiriləcək. Bu əməliyyat “NASA” tarixində eyni vaxtda müxtəlif kosmik aparatların koordinasiyalı idarə olunacağı ən mürəkkəb missiyalardan biri hesab edilir. Agentliyin administratoru Jared Isaacmanın fikrincə, gələcəkdə “Dragon”, “Starship”, “Blue Origin” eniş modulları, “Soyuz”, “Şençjou” və digər kosmik vasitələrin paralel şəkildə orbitdə fəaliyyət göstərməsi kosmik sənayenin yeni inkişaf mərhələsinə keçidi simvolizə edir.
Bundan əvvəl baş tutmuş “Artemis II” missiyası zamanı “Orion” gəmisinin həyat təminatı sistemləri, naviqasiya avadanlıqları və istilik qalxanı Ay ətrafında uğurla yoxlanılmışdı. “Artemis III” isə əsas diqqəti Ay səthinə enişdən çox, müxtəlif kosmik platformaların Yer orbitində birgə işləmə imkanlarının sınaqdan keçirilməsinə yönəldəcək. Sınaqlar uğurlu olarsa, gələcək “Artemis” missiyalarında “SpaceX” və “Blue Origin” tərəfindən hazırlanan eniş aparatları “Orion” gəmisindən ayrılaraq astronavtların Ay səthinə çatdırılmasında istifadə ediləcək.
Ülkər XASPOLADOVA,
“Azərbaycan”
jpg_1781091676.jpg)
