Sentyabrın 25-26-da Bakıda keçirilən 2-ci Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu insan kapitalı, texnologiya, qabaqcıl təcrübə və beynəlxalq əməkdaşlığın vahid iqtisadi strategiyada birləşdiyini nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyev çıxışında peşəkar kadrlar, rəqəmsal transformasiya, enerji potensialı və əlverişli investisiya mühitinin yeni iqtisadi imkanların reallaşdırılmasındakı rolu xüsusi vurğuladı.
Dövlət başçısı forumda peşəkar və ixtisaslı kadrların iqtisadi məqsədlərə çatmaq üçün əsas amillərdən biri olduğunu diqqətə çatdırıb. Texnologiyaların əldə edilməsinin mümkün olduğunu, lakin təcrübə və insan kapitalının xüsusi əhəmiyyət daşıdığını qeyd edən İlham Əliyev Azərbaycanda neft-qaz sənayesinin keçdiyi yolu nümunə göstərib. 1994-cü ildə "Əsrin müqaviləsi" imzalanarkən Qərbin enerji şirkətlərində çalışanların böyük əksəriyyətini əcnəbilər təşkil etdiyi halda, hazırda bu nisbətin kəskin dəyişməsi ölkədə yerli kadr potensialının formalaşdırılmasının nəticəsi kimi təqdim edilib. Proses yalnız milli kadrların hazırlanmasına deyil, Azərbaycan vətəndaşlarının qlobal şirkətlərdə müxtəlif vəzifələrdə fəaliyyət göstərməsinə də imkan yaradıb.
Yeri gəlmişkən, beynəlxalq investisiya forumları yeni əməkdaşlıq imkanlarının müəyyənləşdirilməsi, perspektiv layihələrin təqdim olunması və investisiya təşəbbüslərinin reallaşdırılması baxımından mühüm platformadır. Belə tədbirlər ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf hədəflərinin reallaşdırılması üçün investisiya resurslarının səfərbər olunmasına xidmət edən mexanizmlərdəndir. 2025-ci ilin sentyabrında keçirilmiş 1-ci Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunda ümumi dəyəri
10 milyard dollardan çox olan investisiya sazişlərinin imzalanması və bunun 7 milyard dollardan çox hissəsinin neftdənkənar sahəni əhatə etməsi, bu baxımdan, diqqətəlayiqdir. 2-ci forumda isə ümumilikdə 23 sənəd imzalanıb. Bu sənədlərin əhatə etdiyi investisiya layihələrinin ümumi dəyəri 10,8 milyard dollar təşkil edir.
Forumun gündəliyində Orta dəhliz, enerji və "yaşıl keçid", süni intellekt və rəqəmsal transformasiya, sənaye və azad iqtisadi zonalar, maliyyə əməkdaşlığı, aqrobiznes, turizm, daşınmaz əmlak və insan kapitalına investisiya qoyuluşu kimi geniş istiqamətlər yer alıb. Məhz bu sadalananlar Azərbaycanın iqtisadi və coğrafi üstünlüklərindən daha səmərəli istifadə etməklə yanaşı, yeni texnoloji və innovativ sahələrdə investisiya imkanlarının genişləndirilməsinə şərait yaradır.
İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin icraçı direktorunun müşaviri Bağış Əhmədovun sözlərinə görə, Azərbaycanın nəqliyyat və logistika infrastrukturuna yönəldilən investisiyalar ölkənin tranzit imkanlarının genişləndirilməsi ilə məhdudlaşmır. Bu layihələr yeni istehsal və xidmət sahələrinin yaranmasına, regionlarda iqtisadi fəallığın artmasına və Azərbaycanın beynəlxalq dəyər zəncirlərinə daha sıx inteqrasiyasına yol açır. Məsələn Orta dəhlizə yönələn investisiyalar nəqliyyat sektorundan kənara çıxaraq sənaye və xidmət sahələrinin inkişafına geniş imkanlar yarada bilər: "Sənaye və azad iqtisadi zonalar iqtisadi diversifikasiyanı, Orta dəhliz və logistika beynəlxalq iqtisadi inteqrasiyanı, "yaşıl enerji" ekoloji dayanıqlı inkişafı, süni intellekt və rəqəmsallaşma innovasiya və məhsuldarlığın artırılmasını, aqrobiznes regional inkişafı, insan kapitalı isə uzunmüddətli rəqabətqabiliyyətliliyi dəstəkləyən investisiya istiqamətləri kimi çıxış edir".
Forum çərçivəsində əldə olunan razılaşmaların sentyabrın 26-da Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə sənədlər üzərində rəsmiləşdirilməsi investisiya gündəliyinin artıq praktiki müstəviyə keçdiyini göstərən mühüm addımdır. İqtisadiyyatın müxtəlif sahələrini əhatə edən bu sənədlər Azərbaycanın müxtəlif istiqamətlər üzrə beynəlxalq əməkdaşlığını daha çox genişləndirmək niyyətini ortaya qoyur. SOCAR, "TotalEnergies", XRG, "Comstock Resources", "Apollo", SEFE, "Eni", "ExxonMobil", "Oracle", VNG, "UFlex Group", "Carlsberg Group" və "Hong Kong Renteng International Trade Co. Limited" kimi şirkətlərlə imzalanan razılaşmalar həmin əməkdaşlığın coğrafiyasını və çoxşaxəli xarakterini nümayiş etdirir.
Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycanın investisiya gündəliyi yalnız ölkəyə yeni kapitalın cəlb olunması ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda regional iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsini və qarşılıqlı investisiya imkanlarının artırılmasını da nəzərdə tutur. Bu baxımdan, Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi Azərbaycanın regional iqtisadi inteqrasiyasının mühüm istiqamətlərindən biri kimi diqqət çəkir. Məsələ ilə bağlı Bakıda fəaliyyət göstərən Özbəkistan Ticarət Evinin direktoru Ramin Şərifovun fikirləri maraqlıdır: "İnvestisiya əməkdaşlığının perspektivli istiqamətlərindən biri də bərpaolunan enerjidir. Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistan 2025-ci ildə "Yaşıl Dəhliz Birliyi" adlı birgə müəssisə yaradıblar. Məqsəd Mərkəzi Asiyada istehsal olunan enerjinin Azərbaycan üzərindən ixracı və gələcəkdə Xəzər dənizinin dibi ilə enerji ötürülməsi imkanlarının inkişaf etdirilməsidir. Bu layihə reallaşarsa, Azərbaycan yalnız neft-qaz ixracatçısı deyil, həm də regionlararası "yaşıl enerji" tranzit mərkəzi kimi mövqeyini gücləndirə bilər. 2-ci Azər-baycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu qeyd olunan sahələrlə maraqlanan biznes qurumlarına ətraflı məlumat almağa şərait yaratdı. Forum çərçivəsində ümumi dəyəri 10 milyard dollardan artıq həcmdə investisiya sənədlərinin imzalanması da təsadüfi deyildi. Bunlar Azərbaycana investisiya axınını təmin edən sənədlərdir".
Göründüyü kimi, 2-ci Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunun gündəliyində yer alan əsas istiqamətlər ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf proqramlarında müəyyən edilmiş prioritetlərlə qarşılıqlı şəkildə əlaqələndirilib.
Züleyxa ƏLİYEVA,
"Azərbaycan"
