Zəngəzur dəhlizi bölgədə davamlı sabitliyin əsas təminatçılarından biri olacaq
Zəngəzur dəhlizi regional əhəmiyyətli bir layihə olmaqla yanaşı, Avrasiyanın nəqliyyat və logistika memarlığını kökündən dəyişən strateji bir körpü funksiyasını yerinə yetirəcək. Azərbaycanın qərb rayonlarını Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə birbaşa birləşdirən bu kommunikasiya xətti ölkəmizin beynəlxalq tranzit potensialını və qlobal ticarət yollarındakı mövqeyini yeni səviyyəyə qaldıracaq. Layihə Orta dəhlizin strateji imkanlarını genişləndirməklə yanaşı, türk dünyasının coğrafi bütövlüyünü təmin edir və regionda dayanıqlı sülhün, davamlı sabitliyin əsas təminatçılarından biri kimi çıxış edir. Uzun illərdir gözlənilən bu strateji hədəf artıq tarixi bir reallığa çevrilməkdədir.
Bu dəhlizin istifadəyə verilməsi iqtisadi artım tempini sürətləndirəcək, yükdaşımaların coğrafiyasını genişləndirəcək və tərəfdaş ölkələr üçün genişmiqyaslı iqtisadi dividendlər vəd edəcək. Sərhədlərin iqtisadi inteqrasiya məqsədilə açılması ticarət əməliyyatlarını əhəmiyyətli dərəcədə asanlaşdıraraq, işgüzar dairələr üçün yeni mühit və geniş imkanlar yaradacaq. Bundan əlavə, logistika sahəsi inkişaf edəcək. Yeni yollar və körpülər tikiləcək. Nəqliyyat xərcləri aşağı düşəcək. Bu isə istehlakçıya müsbət təsir edən əsas amillərdən olacaq. Həmçinin malların daşınması daha ucuz başa gələcək. Burada zaman amili də çox vacibdir. Çünki qısa yollar vaxta qənaət edir.
Azərbaycan Avrasiyanın mərkəzində yerləşir. Bu əlverişli coğrafi mövqe bizim əsas üstünlüyümüzdür. Zəngəzur dəhlizi isə bu üstünlüyü daha da artırır. Bununla da Şərq ilə Qərbi birləşdirən möhkəm bir körpü yaranır. Orta Asiya ölkələri də məhz bu yoldan fəal şəkildə istifadə edəcək. Nəticədə onların dünya bazarlarına çıxışı xeyli asanlaşacaq. Bu prosesdə Xəzər dənizinin rolu daha da artacaq. Limanlarımız yeni və həcmli yüklərlə dolacaq. Əlbəttə ki, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu ilə yeni birləşmə də yaranacaq. Bütün bunlar vahid bir nəqliyyat şəbəkəsinin formalaşması deməkdir. Bu şəbəkə vasitəsilə Avropa ölkələrilə əlaqələr qurulur və Türkiyə bazarlarına çıxış daha da genişlənir.
Bir daha xatırladaq ki, Azərbaycan və Türkiyə arasında mövcud olan strateji əməkdaşlıq sarsılmazdır. Bu dəhliz qardaşlıq münasibətlərimizi daha da möhkəmləndirir. Türk dünyası üçün bu, böyük bir strateji əhəmiyyət daşıyan hadisədir. Orta Asiya ilə Türkiyə arasında birbaşa yolun açılması siyasi və iqtisadi birliyi daha da gücləndirəcək. Layihənin uğuru bölgədə sülhün və əmin-amanlığın təbliğinə xidmət edir. Nəzərə alınmalıdır ki, qarşılıqlı iqtisadi maraqlar münaqişə risklərini nəzərəçarpacaq dərəcədə azaldır. Bu məntiqlə yanaşsaq, qonşu dövlətlərin bir-birinə ehtiyac duyması uzunmüddətli sabitliyin əsas açarı olacaq. Bundan başqa, insanlar arasında gediş-gəlişin artması mədəni əlaqələrimizi daha da sıx və dayanıqlı edəcək.
İran və Basra körfəzi ilə əlaqələr də çox önəmlidir. Xüsusilə Culfa üzərindən açılan yeni yollar buna şərait yaradır. Bu, cənub istiqamətində də böyük imkanlar açır. Bütün bunların sayəsində Azərbaycan mühüm bir tranzit mərkəzinə çevrilir.
Zəngəzur dəhlizi bu gün ilə yanaşı, sonrakı onilliklərdə inkişafı müəyyən edən strateji bir layihədir. Bu, gələcək nəsillərə ötürüləcək ən qiymətli iqtisadi və siyasi miraslardan biridir. Dəhlizin reallaşması ilə ölkəmizin iqtisadiyyatı daha da şaxələnəcək, qeyri-neft sektorunun inkişafı sürətlənəcək və Azərbaycan dünya ticarət sistemindəki mövqeyini əhəmiyyətli dərəcədə möhkəmləndirəcək. Reallaşdırılan bütün bu irimiqyaslı addımlar ölkəmizin tərəqqisinə, xalqımızın rifahının yüksəlməsinə və dövlət müstəqilliyimizin iqtisadi təməllərinin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Layihə artıq praktiki icra mərhələsinə daxil olub. İnfrastruktur işlərinin geniş vüsət alması onu deməyə əsas verir ki, yaxın zamanlarda dəmir yolu və avtomobil magistralları vasitəsi ilə ilk yüklərin beynəlxalq tranziti həyata keçiriləcək. Artıq bir çox beynəlxalq şirkətlər də bu marşrutun yaratdığı üstünlükləri dəyərləndirməyə başlayıblar. Bu, ölkəmizə yeni sərmayələrin axınını təmin edəcək və yerli istehsalçıların qlobal bazarlara çıxışını asanlaşdıracaq.
Beləliklə, Zəngəzur dəhlizi Azərbaycanı Şərq ilə Qərb, Şimal ilə Cənub arasında təkrarolunmaz bir logistik mərkəzə çevirərək, ölkəmizin geoiqtisadi əhəmiyyətini dünya miqyasında daha da artıracaq.
Təhminə VERDİYEVA,
"Azərbaycan"
