Kainatdakı ən güclü partlayışları öyrənmək məqsədilə orbitə buraxılmasından təxminən 22 il sonra NASA-nın "Neil Gehrels Swift" rəsədxanasının yanaraq məhv olacağı gözlənilir. Təxminən 1450 kiloqram ağırlığında olan kosmik aparatın böyük hissəsinin Yer atmosferinin qalın təbəqəsindən keçərkən yanıb kül olacağı gözlənilsə də, NASA onun bəzi hissələrinin yerə düşə biləcəyini proqnozlaşdırır.
NASA bazar ertəsi yaydığı bəyanatda bildirib: "Yerdəki hər hansı bir insana zərər dəyməsi ehtimalı çox aşağıdır – təxminən 2100-də 1 nisbətindədir".
Agentlik, həmçinin ehtimal edir ki, "Swift"in qalıqları ekvatordan təxminən 1420 mil (2285 kilometr) cənubda və ya şimalda yerə düşə bilər. Bu zolaq Mərkəzi və Cənubi Amerikanın böyük hissəsini, Mərkəzi Afrikanı, Hindistanın cənubunu, Cənub-Şərqi Asiyanı və Avstraliyanın şimalını, eləcə də okeanların geniş ərazilərini əhatə edir.
"Swift"in Yerə tam enişinin dəqiq nə vaxt baş verəcəyi hələlik məlum deyil. Proqnoz modellərində ən azı bir neçə saatlıq xəta payı olur. Qeyri-kommersiya təşkilatı olan "Aerospace Corporation"ın hesablamalarına görə, atmosferə giriş Şərq vaxtı ilə səhər saat 05:19-da, iki saatlıq gec və ya tez ehtimalla baş verə bilər. ABŞ Kosmik Qüvvələrinin yeni proqnozunda isə atmosferə girişin Şərq vaxtı ilə səhər saat 07:42-də baş verəcəyi, eyni xəta payı ilə birlikdə təxmin edilir.
"The Aerospace Corporation" şirkətinin sözçüsü Parker Vişik bildirib ki, 2019-cu ildə yenilənmiş, orbitdəki tullantıların azaldılmasına dair mövcud standartlara əsasən, idarə olunmayan şəkildə atmosferə qayıtma halları zamanı insan itkisi ehtimalı 10000-də 1-dən az olmalıdır. O qeyd edib ki, bu kontekstdə "insan itkisi" ifadəsi "ağır xəsarət və ya ölüm" mənasını daşıyır.
NASA-nın apardığı təhlil göstərir ki, 2032-ci ilə qədər "Hubble" teleskopunun orbitdən çıxma ehtimalı 10%, 2033-cü ilə qədər isə orbitdən çıxma ehtimalı 50%-dir. 1990-cı ildə kosmosa buraxılan bu sevilən teleskop astronomiya sahəsində ən çox tanınan görüntülərdən bəzilərini təqdim etmiş və alimlərin kainat haqqındakı təsəvvürlərini kökündən dəyişmişdir. Sənəddə qeyd olunur ki, 2040-cı illərə qədər "Hubble"ın yerini tutacaq başqa bir cihazın olması gözlənilmir.
Əsmər QARDAŞXANOVA,
“Azərbaycan”
