"Azərbaycanın öz hərbi-siyasi gücü hesabına ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etməsi ölkəmizi regional çərçivələri aşan, beynəlxalq münasibətlər sistemində söz sahibi olan güclü və nüfuzlu dövlətə çevirib. Bu gün rəsmi Bakı Cənubi Qafqazın lideri olmaqla yanaşı, Avrasiya məkanında yeni geosiyasi və geoiqtisadi reallıqlar formalaşdırır. Bu kontekstdə Azərbaycanın Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə münasibətlərini keyfiyyətcə yeni, strateji müttəfiqlik müstəvisinə qaldırması da xüsusi diqqət çəkir".
Bunu qəzetimizə açıqlamasında Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədr müavini Arzu ABDULLAYEV deyib. O bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri və yüksəksəviyyəli təmaslar iki ölkə arasında əlaqələrin inkişafında dönüş nöqtəsi olmaqla bərabər, Cənubi Qafqaz-Mərkəzi Asiya əlaqələrinin strateji mahiyyətini daha da gücləndirir: "Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana səfəri çərçivəsində keçirilən mühüm görüşlər, Azərbaycan-Qırğızıstan Dövlətlərarası Şurasının 3-cü iclası, eləcə də imzalanan önəmli sənədlər ikitərəfli əlaqələrin institusional əsaslarını möhkəmləndirir. Səfərin mühüm siyasi yekunu kimi iki ölkə arasında münasibətlərin müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldilməsini qeyd etmək olar. Vurğulandığı kimi, Bakı və Bişkek beynəlxalq platformalarda, iqtisadi və təhlükəsizlik sahələrində bundan sonra da bir-birinə tərəddüdsüz dəstək verəcəklər. Səfər zamanı dövlətimizin başçısının ali dövlət mükafatları ilə təltif olunması yüksək siyasi etimadın və mənəvi-siyasi həmrəyliyin bariz təcəssümüdür".
Arzu Abdullayev qeyd edib ki, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya regionu ilə əməkdaşlığı ikitərəfli formatla məhdudlaşmır: "Ölkəmizin Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət Görüşləri platformasında fəal iştirakı rəsmi Bakının bu coğrafiyada artan rolunu təsdiqləyir. Azərbaycan özünün nəqliyyat-logistika imkanları, tarixi-mədəni bağları və uzaqgörən xarici siyasəti sayəsində Mərkəzi Asiyanın ayrılmaz strateji tərəfdaşına çevrilib. Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) çərçivəsində dərinləşən inteqrasiya və Çolpon-Atada imzalanan müttəfiqlik sazişləri Avrasiya məkanında yeni təhlükəsizlik və əməkdaşlıq arxitekturasını formalaşdırır".
Həmsöhbətimiz vurğulayıb ki, bu strateji müttəfiqlik yalnız nəqliyyat və siyasi dialoqla məhdudlaşmır, həm də iqtisadi-investisiya və humanitar sahələri əhatə edir: "Nizamnamə kapitalı 200 milyon dollara çatdırılan Azərbaycan-Qırğız İnvestisiya Fondu birgə layihələrin reallaşmasına güclü təkan verir. Eyni zamanda Bişkekdə Azərbaycan-Qırğızıstan Dostluq parkının salınması, Ağdamda "Manas" adına məktəbin tikintisi və Bakıda Çingiz Aytmatovun abidəsinin ucaldılması kimi addımlar xalqlarımız arasındakı dərin mənəvi-mədəni bağların və sarsılmaz qardaşlığın bariz təzahürüdür".
Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədr müavini onu da diqqətə çatdırıb ki, Bakı ilə Bişkek arasında dərinləşən münasibətlər bütövlükdə türk dünyasının coğrafi və iqtisadi inteqrasiyasına xidmət edir: "İki ölkənin liderlərinin qarşılıqlı etimadı və siyasi iradəsi Cənubi Qafqaz ilə Mərkəzi Asiya arasında strateji bağlılıq yaradır ki, bu da Avrasiya regionunda güc balansını sülhün və dayanıqlı inkişafın lehinə dəyişir".
Müsahibimiz qeyd edib ki, Bakı və Bişkek arasında mövcud olan strateji həmrəylik qlobal müstəvidə də özünü aydın göstərir: "BMT, Türk Dövlətləri Təşkilatı, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və Qoşulmama Hərəkatı kimi nüfuzlu platformalarda ölkələrimizin bir-birinin suverenliyi, ərazi bütövlüyü və milli maraqlarına verdiyi qətiyyətli dəstək xarici siyasətimizin dəyişməz prinsipidir. Dünyada ziddiyyətlərin və geosiyasi risklərin artdığı bir dövrdə Azərbaycan və Qırğızıstanın vahid mövqedən çıxış etməsi Avrasiya regionunda sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin olunmasına mühüm töhfə verir".
Tərəfdaşlığın önəmli məqamlarından birinin də enerji təhlükəsizliyi və "yaşıl keçid" sahəsində birgə layihələr olduğunu deyən A.Abdullayev qeyd edib ki, Azərbaycan və Mərkəzi Asiya dövlətləri bərpaolunan enerji potensialının birləşdirilməsi istiqamətində tarixi addımlar atırlar: "Mərkəzi Asiyadan Avropaya uzanacaq "yaşıl dəhliz" qlobal enerji xəritəsində yeni pəncərə açır".
Arzu Abdullayev bildirib ki, Azərbaycan və Mərkəzi Asiya dövlətlərinin inteqrasiyasını sıxlaşdıran mühüm amillərdən biri də Avrasiyanın nəqliyyat xəritəsini yenidən cızan Orta dəhliz (Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) layihəsidir. Müasir geosiyasi şəraitdə Çindən və Mərkəzi Asiyadan Avropaya yüklərin daşınmasında ən təhlükəsiz, qısa və səmərəli marşrut hesab olunan Orta dəhlizin ötürücülük qabiliyyətinin artırılması həm Bakının, həm də digər türk ölkələrinin prioritetidir".
Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədr müavini deyib ki, bu nəqliyyat arteriyasının ən strateji halqasını Zəngəzur dəhlizi (TRIPP) təşkil edir: "Orta dəhliz və Zəngəzur dəhlizi (TRIPP) layihələri yalnız nəqliyyat infrastrukturu kimi qiymətləndirilməməlidir. 15 milyon ton ötürmə potensialı olacaq Zəngəzur dəhlizi (TRIPP) yaxın gələcəkdə Orta dəhlizin mühüm seqmentinə çevrilərək Azərbaycanın geosiyasi mövqeyinin daha da möhkəmlənməsinə xidmət etməklə yanaşı, region dövlətlərinin gəlirlərinin artmasına da imkan yaradacaq. Zəngəzur dəhlizinin (TRIPP) açılması Orta dəhlizin gücünü artırmaqla bərabər, Mərkəzi Asiya ölkələrinin Azərbaycan vasitəsilə Türkiyə və Avropa bazarlarına birbaşa çıxışını təmin edəcək. Eyni zamanda Zəngəzur dəhlizi (TRIPP) Naxçıvan Muxtar Respublikasını ölkənin əsas ərazisi ilə birbaşa quru və dəmir yolu vasitəsilə bağlayacaq. Bu, Naxçıvanı regionun mühüm nəqliyyat-logistika qovşağına çevirəcək. Bu isə öz növbəsində turizm və ticarət əlaqələrinin şaxələnməsinə, yerli sənayenin ixrac imkanlarının genişlənməsinə zəmin yaradacaq. Dəhliz Naxçıvanda istehsal edilən məhsulların dünya bazarlarına çıxışını da asanlaşdıracaq. Bölgənin zəngin təbii ehtiyatlarının səmərəli istismarı və onların xarici ölkələrə ixracı məhz Zəngəzur dəhlizinin (TRIPP) işə düşməsi ilə birbaşa bağlıdır".
Arzu Abdullayev əlavə edib ki, Mərkəzi Asiya ilə qurulan bu möhkəm tərəfdaşlıq platforması, Orta dəhliz və onun aparıcı xətti olan Zəngəzur dəhlizi (TRIPP) kimi nəhəng infrastrukturlar Avrasiya məkanında uzunmüddətli sülhə, sabitliyə və iqtisadi tərəqqiyə xidmət edir: "Azərbaycan özünün milli maraqlarını qorumaqla yanaşı, gələcək onilliklərin regional inteqrasiya modelini uğurla formalaşdırmağa davam edir".
İsmayıl QOCAYEV,
"Azərbaycan"
