ADSEA: Kənd təsərrüfatının inkişafında müasir və dayanıqlı suvarma sistemləri əsas amillərdən biridir  

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə müəyyən edilmiş sosial-iqtisadi inkişaf strategiyasına uyğun olaraq kənd təsərrüfatının rəqabət qabiliyyətinin artırılması ilə aqrar sahənin tərəqqisi, ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunması, su ehtiyatlarının səmərəli idarə edilməsi və iqlim dəyişikliklərinin təsirlərinin minimallaşdırılması dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir. Bu baxımdan Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyi tərəfindən aqrar sektorun dayanıqlı inkişafının dəstəklənməsi, suvarma infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi, su itkilərinin minimuma endirilməsi və su təminatının etibarlılığının artırılması istiqamətində sistemli tədbirlər həyata keçirilməkdədir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin (ADSEA) sədr müavini İlham Bayramov "Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı” çərçivəsində İsmayıllıda keçirilən Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonu üzrə regional müşavirədə çıxışı zamanı deyib.

O qeyd edib ki, Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonu ölkəmizin aqrar inkişafında mühüm potensiala malik olan, üzümçülük, taxılçılıq, heyvandarlıq, çoxillik əkinlər və həyətyanı təsərrüfatlar üzrə istehsal imkanları ilə seçilən regionlardan biridir.

"Bu potensialın tam reallaşdırılması isə ilk növbədə etibarlı və dayanıqlı su təminatından asılıdır. Hazırda agentliyin xidmət göstərdiyi ərazilərdə Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonu üzrə 53 min 523 hektar suvarılan sahə mövcuddur. Cari il ərzində həmin sahələrin suvarılması üçün ümumilikdə 146 min 587 milyon kubmetr həcmində suvarma suyunun təmin edilməsi planlaşdırılıb. Bunun 91 min 35 milyon kubmetri, yəni 62 faizi dənli və yem bitkilərinin, 55 min 552 milyon kubmetri, yəni 38 faizi isə əsasən bostançılıq, tərəvəzçilik, çoxillik əkinlər və həyətyanı sahələrin su təminatı üçün nəzərdə tutulmuşdur. Ağsu, İsmayıllı, Qobustan və Şamaxı rayonları üzrə ümumilikdə 1 414,3 kilometr suvarma infrastrukturu mövcuddur ki, bunun 1 273,3 kilometri açıq, 141 kilometri isə qapalı və borulu suvarma şəbəkəsidir. Açıq şəbəkə daxilində 134,4 kilometr beton örtüklü kanal, 9,6 kilometr nov kanal və 1 129 kilometr torpaq kanal mövcuddur. Suvarma xidmətlərinin yerində təşkili baxımından qeyd edilən rayonlar üzrə 7 Su İstifadəçiləri Birliyi fəaliyyət göstərir, bu birliklər 53 min 523 hektar xidməti ərazini əhatə edir və 104 kənd üzrə 13 min 749 su istifadəçisinə xidmət göstərir", - deyə İlham Bayramov əlavə edib.

İ.Bayramov bildirib ki, Ağsu, İsmayıllı, Qobustan və Şamaxı rayonları üzrə suvarma infrastrukturu barədə məlumatların Coğrafi İnformasiya Sistemlərinə və elektron idarəetmə platformalarına inteqrasiyası hər bir rayon üzrə real su balansının müəyyənləşdirilməsinə, suvarma planlamasının optimallaşdırılmasına və meliorativ vəziyyətin operativ idarə olunmasına imkan verir: "Məhz bu göstəricilər bir daha sübut edir ki, kənd təsərrüfatının inkişafında müasir və dayanıqlı suvarma sistemləri əsas amillərdən biridir. Qlobal iqlim dəyişiklikləri, yağıntıların qeyri-sabit xarakter alması və mövcud su ehtiyatlarına artan tələbat su resurslarının idarə olunmasına yeni yanaşmaların tətbiqini zəruri edir. Bu çağırışları nəzərə alaraq agentlik tərəfindən regionda su təminatının etibarlılığının yüksəldilməsi, infrastrukturun modernləşdirilməsi və su itkilərinin azaldılması istiqamətində ardıcıl tədbirlər həyata keçirilir..

"Hazırda icra olunan ən mühüm strateji layihələrdən biri Şirvan suvarma kanalının tikintisidir və layihə tamamlandıqdan sonra Ağsu (36 min ha), İsmayıllı (2 min ha) və Şamaxı (17,5 min ha) (3 rayon üzrə 56,3 min ha) rayonları da daxil olmaqla geniş ərazilərdə dayanıqlı su təminatı olan suvarma sahələrinin formalaşmasına mühüm imkan yaranacaqdır. Layihə çərçivəsində magistral kanalın uzunluğu 204 kilometr, suburaxma qabiliyyəti 180 kubmetr/saniyə, ümumi suvarma sahəsi isə 228 min hektar təşkil edəcəkdir. Respublikanın 9 rayonu üzrə 112 min hektar mövcud suvarma sahəsinin su təminatının yaxşılaşdırılması və 116 min hektar yeni torpaq sahəsinin əkin dövriyyəsinə cəlb edilməsi nəzərdə tutulur. Tikintiyə 2024-cü ildə başlanılıb, işlərin 2027-ci ildə tamamlanması planlaşdırılıb. Bu layihə Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonunun aqrar potensialının daha səmərəli reallaşdırılması baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dövlət investisiyaları ilə yanaşı, daxili imkanlar hesabına, 2025-ci il ərzində su təsərrüfatı obyektlərində aparılmış əsaslı təmir işləri çərçivəsində Ağsu rayonu üzrə kanalların beton üzlüyə alınması 2,1 kilometr təşkil edib. Cari il üçün isə Ağsu, İsmayıllı və Şamaxı rayonları üzrə kanalların beton üzlüyə alınması 3,9 kilometr, subartezian quyularının təmiri isə 3 ədəd həcmində nəzərdə tutulur. Həyata keçirilən və planlaşdırılan bu tədbirlər suvarma sistemlərinin dayanıqlığını artırmaqla yanaşı, su itkilərinin azaldılmasına və kənd təsərrüfatı istehsalının davamlı inkişafına xidmət edir".