Amerikanın aparıcı tibb təşkilatları tibb tarixində ilk dəfə olaraq “Ürək-Böyrək-Metabolik Sindromu” üzrə qaydalar hazırlayıblar. Bu qaydalar bir-biri ilə dərindən bağlı olan bu üç orqan sisteminin xəstəliklərini vaxtında aşkar etmək və qorumaq üçün nəzərdə tutulub.
Statistikaya görə, ABŞ-də yetkin insanların demək olar ki, 90 faizi bu sindromun ən azı bir risk faktorunu (artıq çəki, yüksək qan təzyiqi, yüksək şəkər və ya böyrək funksiyasının zəifləməsi) daşıyır. Ürək, böyrək və metabolik problemlər təkbaşına yaranmır, onlar bir-biri ilə sıx bağlıdır. Yeni qaydalara əsasən, xəstəliyin inkişafı dörd mərhələyə bölünür və hər mərhələ üçün xüsusi qorunma üsulları təklif olunur: 1-ci mərhələ - artıq çəkisi, piylənməsi və ya prediabeti (şəkər xəstəliyi riski) olan, lakin hələ digər ciddi problemləri olmayanlar. 2-ci mərhələ - yüksək qan təzyiqi, diabet və ya böyrək xəstəliyi olanlar. 3-cü mərhələ - hələ heç bir simptom verməyən (gizli) ürək xəstəliyi olanlar və ya növbəti 10 ildə ürək xəstəliyi riski çox yüksək olan şəxslər. 4-cü mərhələ - artıq rəsmi ürək xəstəliyi (infarkt, insult, ürək çatışmazlığı) diaqnozu qoyulmuş və eyni zamanda, piylənmə və ya böyrək problemi olanlar.
Xəstəliyin qarşısını almaq üçün həkimlər ilk növbədə həyat tərzini dəyişməyi tövsiyə edirlər. Buraya “Life's Essential 8” adlanan qaydalar daxildir: aktiv hərəkət, sağlam qidalanma, normal çəki, siqaretdən uzaq durmaq, keyfiyyətli yuxu, təzyiq, şəkər və xolesterola nəzarət.
İlk dəfə olaraq, piylənmə və diabetdən əziyyət çəkən bəzi xəstələrdə infarkt və insult riskini azaltmaq üçün “GLP-1 əsaslı dərmanların” (məsələn, son illərdə populyarlaşan arıqlama iynələrinin) istifadəsi rəsmi olaraq tövsiyə edilib. Bu addımlar xəstəliyi hələ ağır fəsadlar vermədən, ilkin mərhələdə dayandırmağa və hətta geriyə qaytarmağa kömək edəcək.
Təhminə VERDİYEVA,
“Azərbaycan”
