Qlobal liderlik, səmimi dostluq, yeni diplomatik səhifə

Milli həmrəylikdən böyük Zəfərə

Bizi hədələyən özlərindən xəbərsizlər

Müstəqilliyin Qarabağ zirvəsi

Azərbaycan bu gün qlobal proseslərdə söz sahibi kimi qəbul olunur

Müstəqilliyimiz etibarlı əllərdədir

Cümhuriyyət ideallarından qüdrətli Azərbaycana

Prezident İlham Əliyevin liderliyinin daha bir nümunəsi

Qətiyyətin zəfəri

02 İyun 2026 17:49

320

DÜNYA

A- A+

Süni intellekt sayəsində 80 illik tapmaca həll olundu

Süni intellekt (Sİ) riyaziyyat elmində seysmik dəyişikliyə səbəb olub: “OpenAI”ın hazırladığı model təxminən 80 ildir həllini gözləyən tarixi problemi heç bir insan müdaxiləsi olmadan, müstəqil şəkildə həll edib. Söhbət riyaziyyatın ən məşhur tapmacalarından biri olan “Vahid məsafə problemi”dən (“Unit Distance Problem”) gedir. “OpenAI”ın daxili Sİ modeli verilən tapşırıqdan sonra akademik səviyyədə sübut hazırlayaraq elmi ictimaiyyətdə böyük ajiotaj yaradıb. "Wall Street Journal"ın məlumatına görə, “OpenAI” bu tapıntıları mütəxəssis olmayan oxucular üçün 19 səhifəlik icmal hesabatı ilə birlikdə dərc edib. Hesabat nüfuzlu riyaziyyatçılar tərəfindən hazırlanıb.

Adətən sənaye populyarlığından uzaq duran və akademik ciddiliyi qoruyan tanınmış alimlər bu uğuru yüksək qiymətləndiriblər. “Fields” mükafatı laureatı, professor Timoti Qouers bildirib: “Süni intellekt çoxsaylı təcrübəli tədqiqatçıların onilliklər ərzində uğursuzluğa düçar olduğu nəticəni əldə edib. Bu, sadəcə gələcəyin proqnozu deyil, süni intellektin müstəqil şəkildə yaratdığı ilk real elmi kəşfdir”. Qouers əlavə edib ki, əgər bu məqaləni bir insan yazıb “Annals of Mathematics” jurnalına təqdim etsəydi, o, heç bir tərəddüd etmədən işin qəbulunu tövsiyə edərdi. Onun fikrincə, bəşəriyyət yeni bir dövrə qədəm qoyur və gələcəkdə insanların riyazi problemlərin həllində Sİ ilə rəqabət aparması getdikcə çətinləşəcək.

Bu tarixi problem ilk dəfə 1946-cı ildə XX əsrin ən məhsuldar riyaziyyatçısı sayılan Paul Erdos tərəfindən irəli sürülüb. Erdos çətinlik dərəcəsinə görə problemlərə pul mükafatları təyin edirdi. “Vahid məsafə problemi” onun ən çox əhəmiyyət verdiyi məsələlərdən idi və buna görə vəd etdiyi mükafatı sonradan 500 dollara qədər artırmışdı.Erdos tapmacaları iki kateqoriyaya bölürdü: tez həll olunan “zefir” tapmacaları və dərindən araşdırma tələb edən, yeni elmi budaqların yaranmasına səbəb olan “palıd qozası” tapmacaları. Alimlər yekdilliklə qəbul edirlər ki, bu problem məhz nəhəng bir “palıd qozası” idi.

Erdos 1946-cı ildə müəyyən nöqtələrin şəbəkə üzərində düzülüşünün konkret limit yaratdığını nümayiş etdirmiş və heç bir həndəsi düzülüşün bu səmərəliliyi keçə bilməyəcəyini iddia etmişdi (Erdos fərziyyəsi). Lakin “OpenAI”ın modeli bu nəzəri limitdən daha çox vahid məsafə cütü yaradan alternativ bir həndəsi düzülüş kəşf edib. Başqa sözlə, süni intellekt tarixi fərziyyəni təkzib edərək (counter-example) yeni bir həll təqdim edib. Ən heyrətamiz məqam isə budur: “OpenAI” bu problemi cəmi 32 saat ərzində və təxminən 1000 dollar xərcləyərək həll edib.

Ülkər XASPOLADOVA,

“Azərbaycan”

Digər Xəbərlər

02 İyun 2026 Ərdoğanla Paşinyan arasında telefon danışığı olub

02 İyun 2026 Tramp: İran və ABŞ-nin bir neçə gün əvvəl danışıqları dayandırdığı barədə xəbərlər yalandır

02 İyun 2026 Avropalı astronomlar saatda 25 min kilometri aşan küləyin sürətini ölçüblər

02 İyun 2026 Rəcəb Tayyib Ərdoğan Türk Dövlətlərinin Ali Audit Qurumları Birliyinin missiyasını salamlayıb

02 İyun 2026 Yunanıstanda yeni canlı növü kəşf edilib

02 İyun 2026 Yaponiyada ayı 4 nəfəri yaralayıb

02 İyun 2026 İrakli Kobaxidze: Bakı-Tbilis-Qars dəmir yolunun tam istifadəyə verilməsi strateji tərəfdaşlığın növbəti bariz nümunəsidir ...

02 İyun 2026 Almaniyada rekord sayda - 13,3 milyon insan yoxsulluq həddindən aşağı yaşayır

PDF kimi oxu

Qəzet kimi vərəqlə

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Nadir Ebola ştamı yayılır

08:55
03 İyun

Ermənistan növbəti siyasi sınaq qarşısındadır

08:50
03 İyun

Qarabağ və Şərqi Zəngəzur "yaşıl enerji" mərkəzinə çevrilir

08:47
03 İyun

WUF13 Azərbaycanın uğurlu iqtisadi inkişafını beynəlxalq aləmə təqdim etdi

08:45
03 İyun

Görüş yeri dəyişmədi

08:40
03 İyun

Ölkəmizin təcrübəsi digər dövlətlər üçün də faydalıdır

08:35
03 İyun

Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü: "Türk Dövlətləri Təşkilatı qlobal geosiyasi gücə çevrilməlidir"

08:30
03 İyun

Dünyanın enerji strategiyası bu dəfə də Bakıda formalaşır

08:25
03 İyun

907-ci düzəlişin ləğvi zərurətdir

08:20
03 İyun

Qlobal liderlik, səmimi dostluq, yeni diplomatik səhifə

08:15
03 İyun

TDT-nin təməl tarixi

08:10
03 İyun

Milli həmrəylikdən böyük Zəfərə

08:05
03 İyun

Bizi hədələyən özlərindən xəbərsizlər

08:00
03 İyun

Kibertəhlükəsizlik sahəsində idarəetmənin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı tədbirlər və bununla əlaqədar Azərbaycan Respublikası Prezidentinin bəzi fərmanlarında və sərəncamlarında dəyişiklik edilməsi və Fərmanının ləğv edilməsi haqqında

01:14
03 İyun

"Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin fəaliyyətinin təmin edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2012-ci il 5 sentyabr tarixli 706 nömrəli Fərmanında dəyişiklik edilməsi barədə

01:13
03 İyun

Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyinin NİZAMNAMƏSİ

01:12
03 İyun

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2024-cü il 30 iyul tarixli 367 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Məişət zorakılığının qarşısının alınması sahəsində monitorinq və əlaqələndirmə qruplarının fəaliyyət Qaydası”nda dəyişiklik edilməsi haqqında

01:10
03 İyun

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2025-ci il 11 aprel tarixli 107 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Aviasiya personalına şəhadətnamələrin, vəsiqələrin və ya sertifikatların verilməsi və digər dövlətdə verilmiş analoji sənədlərin tanınması Qaydaları”nda dəyişiklik edilməsi haqqında

01:08
03 İyun

“Sabunçu Tikinti-Quraşdırma” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin səhmdarlarının nəzərinə!

01:07
03 İyun

REQUEST FOR EXPRESSIONS OF INTEREST (CONSULTING SERVICES - FIRMS SELECTION)

01:06
03 İyun

MARAQ MƏKTUBLARININ QƏBUL EDİLMƏSİNƏ DAİR ELAN (MƏSLƏHƏT XİDMƏTLƏRİ)

01:05
03 İyun

Bütün xəbərlər

Faydalı linklər

ÇOX OXUNANLAR

Prezident İlham Əliyevin liderliyinin daha bir nümunəsi26 May 2026

176 ölkə, 58 mindən çox iştirakçı23 May 2026

Ortaq strategiya və baxış bucağı22 May 2026

Gələcəyin strateji hədəfi - cəsarətli və ehtiyatlı şəhərsalma21 May 2026

Azərbaycanın inkişaf və quruculuq modeli dünya üçün örnəkdir20 May 2026

Azərbaycan WUF13-lə növbəti dəfə tarix yazır19 May 2026

"Azərbaycan"-ın 1918-1920-ci illərdə dərc olunan nömrələrinin transliterasiyası

OXUCU MƏKTUBLARI

Dostluq rəmzi sayılan parka münasibət belə olmamalıdır07 May 2026

Nurayın musiqi dünyası07 May 2026

Şəhərimizdə istirahət məkanları artır07 May 2026

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!