Tibb işçilərinin sosial rifahının yüksəldilməsi istiqamətində mühüm addım atılıb
Səhiyyə sisteminin inkişafı yalnız müasir xəstəxanaların, yeni tibbi avadanlıqların və qabaqcıl texnologiyaların tətbiqi ilə ölçülmür. Bu sistemin inkişafının əsas qüvvəsi hər gün insan sağlamlığının keşiyində dayanan tibb işçiləridir.
Həkimdən tibb bacısına, təcili tibbi yardım əməkdaşından dar ixtisaslı mütəxəssisədək hər bir səhiyyə işçisinin peşəkarlığı və əməyə məsuliyyətli münasibəti bu xidmətin keyfiyyətinin müəyyənləşməsində mühüm rol oynayır. Məhz buna görə tibb işçilərinin sosial rifahının yaxşılaşdırılması, əməyinin layiqincə qiymətləndirilməsi və peşənin nüfuzunun artırılması dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birini təşkil edir.
Bu baxımdan, Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevanın TƏBİB sistemində çalışan tibb işçilərinin əməkhaqlarının artırılması ilə bağlı təşəbbüsü xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Təşəbbüs tibb işçilərinin maddi rifahının yüksəldilməsi ilə yanaşı, səhiyyə sistemində insan kapitalının daha da gücləndirilməsinə xidmət edir. Prezident İlham Əliyev bu təşəbbüsü müsbət qarşılayaraq onun icrası ilə bağlı müvafiq tapşırıq verib. Bununla da ölkədə tibb işçilərinə dövlət qayğısının gücləndirilməsi istiqamətində növbəti mühüm addım atılıb. Yeni əməkhaqqı qaydalarının 2026-cı il sentyabrın 1-dən tətbiq olunması nəzərdə tutulur. İslahat TƏBİB-in tabeliyindəki tibb müəssisələrində çalışan 72212 tibb işçisini əhatə edir. Bu rəqəm islahatın miqyasını və səhiyyə sistemində çalışan insanların sosial müdafiəsinin dövlət siyasətindəki əhəmiyyətini aydın göstərir.
Yeni mexanizmin mühüm xüsusiyyətlərindən biri əməkhaqqı artımlarının diferensial yanaşma əsasında müəyyənləşdirilməsidir. Belə ki, əməkhaqqının formalaşmasında vəzifə, ixtisas, iş yükü, fəaliyyət göstəriciləri və regionlarda mövcud kadr təminatı kimi amillər nəzərə alınacaq. Bu yanaşma səhiyyə sahəsində əməyin və məsuliyyətin xüsusiyyətlərini daha düzgün qiymətləndirməyə imkan verir.
İslahatın maliyyə miqyası da diqqətəlayiqdir. TƏBİB sistemi üzrə illik əməkhaqqı fondu 189 milyon manat artırılıb. Bu rəqəm tibb işçilərinin sosial rifahının gücləndirilməsi, onların əməyinin daha yüksək qiymətləndirilməsi və yeni əməkhaqqı mexanizmlərinin tətbiqi üçün dövlət tərəfindən ayrılan əlavə maliyyə təminatının göstəricisidir. Yeni əməkhaqqı siyasətində səhiyyənin mühüm və daha çox məsuliyyət tələb edən sahələrinə də diqqət yetirilir. İlkin səhiyyə, təcili tibbi yardım, anesteziologiya-reanimatologiya xidmətləri, eləcə də regionlarda kadr çatışmazlığı müşahidə olunan dar ixtisaslar üzrə çalışan həkimlər üçün əhəmiyyətli artımlar nəzərdə tutulur. Bu, təsadüfi yanaşma deyil. Çünki səhiyyə xidmətlərinin əlçatanlığı ilk növbədə peşəkar kadrların bütün ölkə üzrə düzgün və səmərəli bölüşdürülməsindən asılıdır. Böyük şəhərlərlə yanaşı, rayon və kəndlərdə də yüksəkixtisaslı həkimlərin fəaliyyət göstərməsi insanların keyfiyyətli tibbi xidmətə çıxış imkanlarını genişləndirir. Bu baxımdan, regionlarda kadr çatışmazlığının aradan qaldırılması üçün nəzərdə tutulan xüsusi stimullaşdırıcı mexanizmlər mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Regionlarda kadr çatışmazlığı olan ixtisaslar üzrə xüsusi stimullaşdırıcı əlavələr və müəyyən xidmətlər üzrə işin nəticələrinə görə əlavə ödənişlərə 1,3 əmsalının tətbiqi həkimlərin regionlara cəlb olunmasına əlavə stimul yaradacaq. Nəticədə həm regionlarda kadr təminatının yaxşılaşdırılması, həm də əhalinin tibbi xidmətlərə əlçatanlığının artırılması üçün daha əlverişli şərait formalaşacaq. Əslində, bu qərar son illər səhiyyə sistemində həyata keçirilən ardıcıl sosial siyasətin məntiqi davamıdır. 2023-cü ildən TƏBİB-in tabeliyindəki müəssisələrdə əməkhaqlarının artırılması, 2025-ci ildə minimum əməkhaqqının yüksəldilməsi ilə əlaqədar növbəti artımların həyata keçirilməsi, Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyində olan körpələr evlərinin işçilərinin tarif maaşlarına 1,5-3 dəfə artım əmsallarının tətbiqi dövlətin tibb və səhiyyə əməkdaşlarının sosial rifahına davamlı diqqətinin göstəriciləridir. Yeni əməkhaqqı islahatı məhz bu ardıcıl siyasətin növbəti mərhələsidir. Burada məqsəd yalnız tibb işçilərinin gəlirlərinin artırılması ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda səhiyyə sisteminin insan resurslarını gücləndirmək, peşənin cəlbediciliyini yüksəltmək, ixtisaslı kadrların sistemdə saxlanılmasına və yeni mütəxəssislərin bu sahəyə cəlb olunmasına əlverişli şərait yaratmaqdır. Xüsusilə gənc həkimlər üçün peşə seçiminin cəlbediciliyinin artırılması səhiyyənin gələcəyi baxımından mühüm amildir. Müasir səhiyyə sistemi daim yenilənən bilik, yüksək məsuliyyət və davamlı peşəkar inkişaf tələb edir. Tibb işçisinin əməyinin maddi və mənəvi baxımdan layiqincə qiymətləndirilməsi isə bu inkişafın mühüm şərtlərindəndir. Digər tərəfdən, tibb işçilərinin sosial rifahının yüksəldilməsi birbaşa pasiyent məmnuniyyətinə də təsir edir. Peşəkar kadrların motivasiyasının yüksəldilməsi, onların iş şəraitinin və sosial təminatının yaxşılaşdırılması nəticə etibarilə tibbi xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsinə xidmət edir.
Bu təşəbbüs həm də dövlətin sosial siyasətinin mahiyyətini əks etdirir. İnsanların sağlamlığına xidmət edənlərin sosial rifahı diqqətdən kənarda qala bilməz. Tibb işçisinin əməyinə verilən yüksək qiymət səhiyyə sisteminə, deməli, bütövlükdə cəmiyyətin sağlam gələcəyinə qoyulan sərmayədir. Yeni əməkhaqqı mexanizminin qarşıdakı mərhələdə əsas nəticələrindən biri regionlarda kadr təminatının yaxşılaşdırılması, digər mühüm nəticəsi isə tibbi xidmətlərin keyfiyyətinin və əlçatanlığının daha da yüksəldilməsi olacaq. Bu baxımdan həyata keçirilən islahat səhiyyə sisteminin davamlı inkişafına, tibb işçilərinin sosial müdafiəsinin möhkəmləndirilməsinə və əhalinin tibbi xidmətlərdən məmnunluğunun artırılmasına hesablanmış mühüm dövlət təşəbbüsüdür. Tibb işçilərinə göstərilən bu diqqət bir daha təsdiqləyir ki, insan sağlamlığının qorunması dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biridir. Tibb işçisinin əməyinin yüksək qiymətləndirilməsi isə həmin siyasətin ən mühüm və humanist ifadələrindəndir.
Elşən QƏNİYEV,
"Azərbaycan"
