16 Noyabr 2026 17:23
628
Səhiyyə
A- A+
İnsan bədənində toxuma çapı  

İnsan bədənində toxuma çapı  


Tibb elmi yeni mərhələyə qədəm qoyur


Təsəvvür edin: bir gün zədələnmiş toxumaların bərpası üçün mürəkkəb əməliyyatlara, süni implantlara ehtiyac qalmayacaq. Canlı hüceyrələrdən ibarət yeni toxumalar birbaşa insan orqanizmində, zədənin olduğu yerdə yaradılacaq. Bu ideya artıq elmi fantastika deyil. Rusiyalı alimlərin araşdırması belə bir gələcəyin elmi əsaslarını formalaşdırmağa doğru mühüm addım sayıla bilər.

“İzvestiya” qəzetinin yazdığına görə, Seçenov Universitetinin alimləri zədələnmiş toxumaların birbaşa orqanizmdə bərpasına imkan verə biləcək bioprintinq texnologiyasını araşdırıblar. Tədqiqatçılar canlı hüceyrələr daşıyan xüsusi bioloji mürəkkəblərin toxumaların səthinə möhkəm yapışmasının mexanizmlərini öyrənib və bu prosesin qiymətləndirilməsi üçün vahid standart təklif ediblər.

Araşdırmanın əsasını iki mərhələli bərkitmə mexanizmi təşkil edir. İlk mərhələdə bioloji material zədələnmiş toxumanın səthində sabitlənir. Daha sonra güclü kimyəvi rabitələr yaranır və çap edilmiş konstruksiyanın toxuma ilə birləşməsinə şərait formalaşır. Bu, xüsusilə nəm və daim hərəkətdə olan canlı toxumalarda bioprintinqin uğurlu tətbiqi üçün vacibdir.

Seçenov Universitetinin Bərpaedici Tibb İnstitutunun direktoru Pyotr Timaşevin sözlərinə görə, burada əsas məsələ yalnız canlı hüceyrələri zədələnmiş nahiyəyə çatdırmaq deyil, onların həmin sahədə möhkəm qalmasını və həyat qabiliyyətini qorumasını təmin etməkdir.

Alimlər hesab edirlər ki, gələcəkdə bioloji mürəkkəblər təkcə toxumaların yaradılmasına deyil, həm də müalicəvi maddələrin, o cümlədən böyümə faktorları və antimikrob preparatların birbaşa zədələnmiş nahiyəyə çatdırılmasına xidmət edə bilər.

Beləliklə, insan orqanizmində toxumaların birbaşa çap edilməsi ideyası regenerativ təbabətin yeni üfüqlərini aça bilər. Ürək toxumasından qığırdaqlara qədər müxtəlif zədələnmiş strukturların bərpasına yol aça biləcək bu texnologiya hələ tədqiqat mərhələsindədir. Onun tibbdə tətbiqindən əvvəl klinikaya qədərki və klinik sınaqlar aparılmalıdır.

Bu gün laboratoriyalarda araşdırılan texnologiya sabah insan sağlamlığının qorunmasında yeni imkanların qapısını aça bilər.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan”

    





Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Azərbaycan millisi Andorraya qalib gəlib, Emin Mahmudov yığmadakı karyerasını bitirib

23:51
16 Noyabr

Ukraynanın Zaporojye vilayətinə aviazərbələr nəticəsində ölənlərin sayı 72 nəfərə çatıb

23:13
16 Noyabr

Leyla Əliyeva Qaraçuxur İdman Zalının açılışında iştirak edib

22:59
16 Noyabr

Milli Məclisin plenar iclasında 2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsinin müzakirəsinə başlanıb YENİLƏNİB 

21:57
16 Noyabr

Tolerantlıq insanlığın mənəvi ucalığı, cəmiyyətin birliyi, xalqların həmrəyliyidir  

20:59
16 Noyabr

Mao Nin: Üçtərəfli görüşdə liderlər dünyada sülhün qorunmasını müzakirə edəcəklər  

20:46
16 Noyabr

Tramp Si Cinpin və Putinlə görüşdə Ukraynadakı müharibəni müzakirə edəcəyini bildirib

19:49
16 Noyabr

İƏT Nazirlər Şurasının iclasında Azərbaycanın regionda davamlı sülhün təmin olunması istiqamətindəki səylərindən bəhs edilib  

19:07
16 Noyabr

COP31-in sədri Azərbaycan pavilyonunu ziyarət edib  

19:01
16 Noyabr

Sosial və İqtisadi məsələlər üzrə Üçtərəfli Komissiyanın iclası olub  

18:50
16 Noyabr

Qazaxıstanla Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi doqquz ayda 306 milyon dolları ötüb

18:41
16 Noyabr

Ceyhun Bayramov britaniyalı həmkarı ilə regional təhlükəsizliyi və ikitərəfli əməkdaşlığı müzakirə edib  

18:40
16 Noyabr

Gələcəyin peşələri və insan kapitalı: Bakıda Milli Məşğulluq Forumu təşkil olunub  

18:39
16 Noyabr

Azərbaycan Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının Şurasına üzv seçilib  

18:37
16 Noyabr

Avropa İttifaqı Rusiyaya qarşı sanksiyaları genişləndirib

18:36
16 Noyabr

COP29-un prezidenti: Meşələrin qorunması gələcəyimizin təminat altına alınması deməkdir  

18:35
16 Noyabr

Qara dənizdə batan gəmidə aralarında 4 azərbaycanlının da olduğu heyət üzvləri xilas edilib

18:34
16 Noyabr

İnsan bədənində toxuma çapı  

17:23
16 Noyabr

Rusiya və Çin arasında hərbi-texniki əməkdaşlıq dərinləşir  

17:15
16 Noyabr

Sinir hüceyrələrini məhv olmaqdan qoruyan təbii maddə tapılıb

17:07
16 Noyabr

Alimlər gəzərkən yorğunluğu azaldan xüsusi corablar hazırlayıblar

17:05
16 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!