16 Noyabr 2026 14:29
498
Səhiyyə
A- A+
Turş dadın digər dad hisslərini necə zəiflətdiyi məlum olub  

Turş dadın digər dad hisslərini necə zəiflətdiyi məlum olub  


Amerikalı neyrofizioloqlar müəyyən ediblər ki, turş dadı qəbul edən dad reseptorları şirin, acı və duzlu dadlara həssas olan qonşu hüceyrələrin fəaliyyətini zəiflətmək qabiliyyətinə malikdir. Alimlərin fikrincə, bu mexanizm turş dadın digər dad hisslərini niyə üstələdiyini izah edir. Tədqiqatın nəticələri “Jneurosci” elmi jurnalında dərc olunub.

“Dad reseptorları yalnız müxtəlif dad hissləri ilə əlaqəli molekullara reaksiya vermir, həm də bu siqnalları beyinə ötürməzdən əvvəl xüsusi şəkildə emal edirlər. Təhlilimiz göstərir ki, turş dadın tanınması ilə əlaqəli kimyəvi siqnallar digər dad hisslərini beyinə çatdırılmamışdan əvvəl zəiflədir”, – deyə tədqiqatın müəlliflərindən biri, ABŞ-nin Mayami Universitetinin professoru Stiven Roper bildirib.

Alimlər bu qənaətə siçanlar üzərində apardıqları təcrübələr nəticəsində gəliblər. Tədqiqatda siçanlardan istifadə olunub. Genetik modifikasiya nəticəsində siçanların neyronları aktivləşdikdə flüoresan yaşıl işıq saçıb. Bu xüsusiyyət alimlərə sinir hüceyrələrinin fəaliyyətini izləməyə imkan verib. Beləliklə, tədqiqatçılar müxtəlif dad stimulyatorlarının ayrı-ayrılıqda və birlikdə təsiri zamanı dilin dad reseptorlarını beyinlə birləşdirən periferik sinir liflərinin aktivliyini izləyə biliblər.

Məlumdur ki, limon şirəsi və digər turş mənbələrinin yeməklərə əlavə edilməsi onların şirinliyini azaldır və ümumi dad profilini dəyişir. Bu xüsusiyyət kulinariya sahəsində əsrlərdir müşahidə olunsa da, onun dəqiq fizioloji səbəbləri indiyədək tam aydın deyildi. Məhz bu səbəbdən amerikalı neyrofizioloqlar müxtəlif dadların birgə təsiri zamanı sinir sistemində baş verən dəyişiklikləri araşdırıblar. Təcrübələr zamanı müəyyən edilib ki, limon turşusu vasitəsilə turş dad reseptorlarının aktivləşdirilməsi digər reseptorların yaratdığı sinir siqnallarını kəskin şəkildə zəiflədir. Bu təsir hətta xörək duzu, qlükoza, xinin və digər dad stimulyatorlarının yüksək konsentrasiyalarında da müşahidə olunub.

Daha sonra alimlər dilin dad reseptorları arasında qarşılıqlı təsirin hüceyrə səviyyəsində necə baş verdiyini araşdırıblar. Məlum olub ki, turş dad reseptorları aktivləşdikdə ətraf mühitə serotonin adlı neyrohormon ifraz edirlər. Serotonin qonşu neyronlara təsir edərək onların fəaliyyətini zəiflədir. Alimlər turş dad reseptorlarında serotoninin istehsalını müvəqqəti dayandırdıqda isə digər dad siqnallarını bloklayan təsir aradan qalxıb.

Beləliklə, tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, turş dadın digər dad hissələrini zəiflətməsində əsas rolu dad reseptorları tərəfindən ifraz olunan serotonin oynayır. Bu kəşf turş qidaların şirin, acı və duzlu dadların qavranılmasına necə təsir etdiyini izah edən yeni mexanizmi ortaya qoyur.


Ülkər XASPOLADOVA,

“Azərbaycan”


Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Azərbaycan millisi Andorraya qalib gəlib, Emin Mahmudov yığmadakı karyerasını bitirib

23:51
16 Noyabr

Ukraynanın Zaporojye vilayətinə aviazərbələr nəticəsində ölənlərin sayı 72 nəfərə çatıb

23:13
16 Noyabr

Leyla Əliyeva Qaraçuxur İdman Zalının açılışında iştirak edib

22:59
16 Noyabr

Milli Məclisin plenar iclasında 2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsinin müzakirəsinə başlanıb YENİLƏNİB 

21:57
16 Noyabr

Tolerantlıq insanlığın mənəvi ucalığı, cəmiyyətin birliyi, xalqların həmrəyliyidir  

20:59
16 Noyabr

Mao Nin: Üçtərəfli görüşdə liderlər dünyada sülhün qorunmasını müzakirə edəcəklər  

20:46
16 Noyabr

Tramp Si Cinpin və Putinlə görüşdə Ukraynadakı müharibəni müzakirə edəcəyini bildirib

19:49
16 Noyabr

İƏT Nazirlər Şurasının iclasında Azərbaycanın regionda davamlı sülhün təmin olunması istiqamətindəki səylərindən bəhs edilib  

19:07
16 Noyabr

COP31-in sədri Azərbaycan pavilyonunu ziyarət edib  

19:01
16 Noyabr

Sosial və İqtisadi məsələlər üzrə Üçtərəfli Komissiyanın iclası olub  

18:50
16 Noyabr

Qazaxıstanla Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi doqquz ayda 306 milyon dolları ötüb

18:41
16 Noyabr

Ceyhun Bayramov britaniyalı həmkarı ilə regional təhlükəsizliyi və ikitərəfli əməkdaşlığı müzakirə edib  

18:40
16 Noyabr

Gələcəyin peşələri və insan kapitalı: Bakıda Milli Məşğulluq Forumu təşkil olunub  

18:39
16 Noyabr

Azərbaycan Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının Şurasına üzv seçilib  

18:37
16 Noyabr

Avropa İttifaqı Rusiyaya qarşı sanksiyaları genişləndirib

18:36
16 Noyabr

COP29-un prezidenti: Meşələrin qorunması gələcəyimizin təminat altına alınması deməkdir  

18:35
16 Noyabr

Qara dənizdə batan gəmidə aralarında 4 azərbaycanlının da olduğu heyət üzvləri xilas edilib

18:34
16 Noyabr

İnsan bədənində toxuma çapı  

17:23
16 Noyabr

Rusiya və Çin arasında hərbi-texniki əməkdaşlıq dərinləşir  

17:15
16 Noyabr

Sinir hüceyrələrini məhv olmaqdan qoruyan təbii maddə tapılıb

17:07
16 Noyabr

Alimlər gəzərkən yorğunluğu azaldan xüsusi corablar hazırlayıblar

17:05
16 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!