16 Noyabr 2026 14:55
628
SİYASƏT
A- A+
Bakı-London münasibətlərində yeni strateji mərhələ: Azərbaycanın növbəti siyasi uğuru   

Bakı-London münasibətlərində yeni strateji mərhələ: Azərbaycanın növbəti siyasi uğuru   


“Avropa Siyasi Birliyi”nin “Avropa - güclü, təhlükəsiz və əlaqəli” mövzusuna həsr olunan 9-cu  Zirvə Toplantısının gündəliyində rəqabətqabiliyyətli iqtisadiyyatın qurulması, innovasiyaların təşviqi, nəqliyyat bağlantılarının inkişafı, əlçatan enerji, həmçinin Avropanın təhlükəsizliyi və müdafiəsi məsələləri  geniş müzakirələr mövzusu oldu. Dünya yeni təhdidlər və çağırışlarla üz-üzədir. Və builki Toplantıda 50-yə yaxın dövlət və hökumət başçısının iştirak etməsi də, mövcud vəziyyətin nə qədər aktual olduğunu və eyni zamanda həll yollarının axtarıldığını əyani şəkildə göstərir. Azərbaycanın gündəliyi zəngin idi.  Bir  Zirvə Toplantısında  Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski, Moldova Respublikasının Prezidenti Maya Sandu, Bolqarıstan Respublikasının Baş naziri Rumen Radev, Ermənistan Respublikasının Baş naziri Nikol Paşinyan, Yunanıstan Respublikasının Baş naziri Kiriakos Miçotakis, Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babiş, Rumıniya Prezidenti Nikuşor Dan, Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koşta, Litva Respublikasının Prezidenti Gitanas Nauseda, Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının Baş naziri Endi Börnhem ilə, ümumilikdə 10 ikitərəfli  görüş,  plenar sessiya və dəyirmi masada iştirak- bütün bunlar  Azərbaycan dövlətinə, onun Prezidenti İlham Əliyevə  göstərilən etimadın  məntiqi nəticəsidir.

İkitərəfli görüşlərin hər birində  müəyyən maraq və əməkdaşlıq müzakirələri aparıldı. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə  Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyanın görüşü siyasətçilərin xüsusi diqqətində idi. Uzun illər Qarabağ üzrə danışıqlar formatlarına sərmayə qoyan Avropa indi nəticəni görür və sülh gündəliyinin müəllifi olan İlham Əliyevə olan etimad gündən - günə daha da artır.  Yarım il əvvəl, İrəvandakı ASB sammitində Prezident İlham Əliyev videoformatla çıxış etmişdi və artıq o zaman sülhün reallığa çevrildiyini demişdi. Dublində isə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə  Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyanın görüşündə "Beynəlxalq sülh və rifah üçün Tramp marşrutunun" (TRIPP) dəmir yolu və avtomobil hissələrinin layihələndirilməsinin gedişi, sərhədin delimitasiyası və etimad tədbirləri müzakirə edildi. Bildirildi ki, ötən ilin noyabr ayından etibarən Azərbaycan ərazisindən Ermənistana ümumilikdə 105 min ton yük daşınmışdır.  Müqayisə üçün qeyd edək ki, may ayında onun həcmi 28 min ton idi. Tərəflər iki ölkənin enerji şəbəkələrinin gələcək birləşməsini müzakirə etdilər və transsərhəd çaylar üzrə işçi qruplarının yaradılmasını alqışladılar. Altı il əvvəl Azərbaycan və Ermənistanın birgə enerji sistemi fikrinin özü  qeyri-real  görünərdi. Lakin bu gün bu baş verir. Və  bu Azərbaycanın  regionda yaratdığı yeni reallıqdır.  

Digər bir həqiqət isə budur ki, Azərbaycan yalnız Avropa İttifaqının etibarlı enerji təchizatçısı kimi  deyil, bütövlükdə real olaraq,  Avropanın təhlükəsizlik və logistika sisteminin bir hissəsinə çevrilir. Zirvə Toplantısı çərçivəsində keçirilmiş “Rəqabətqabiliyyətli Avropanın yaradılması - innovasiya, bağlantılar və əlçatan enerji” mövzusunda dəyirmi masada çıxış zamanı Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində ölkəmizin roluna toxunan dövlətimizin başçısı həm də gələcək perspektivləri tədbir iştirakçılarının nəzərinə çatdırdı.

Əlbəttə ki, Zirvə Toplantısının ən vacib hadisələrindən biri də, Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə oldu. İmzalanmış sənədin əhəmiyyətini daha yaxşı qiymətləndirmək üçün tarixə nəzər salmaq lazımdır. 1994-cü il fevralın 23-də Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyev və Britaniya tərəfi Dostluq və Əməkdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə imzalamaqla ikitərəfli əməkdaşlığın əsasını qoydular. Həmin vaxt müstəqilliyin bərpasından cəmi bir neçə il sonra Azərbaycan hələ dünya siyasətinə yenicə daxil olurdu. O zaman hamı bu addımın hansı miqyas alacağını təsəvvür etmirdi. 

Məhz həmin ildə Britaniyanın "bp" şirkətinin mühüm rol oynadığı "Əsrin müqaviləsi" imzalandı. Daha sonra, 1998-ci il iyulun 21-də Dostluq Münasibətləri və Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə təsdiq olundu. Ötən il London və Bakı əlaqələri strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə qaldırmaq barədə razılığa gəldilər. Və noyabrın 12-də  Dublində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının Baş naziri Endi Börnhem tərəfindən imzalandı.  Bu ardıcıllıq Bakı ilə London arasında münasibətlərin tədricən, etimadın toplanması vasitəsilə inkişaf etdiyini göstərir.

Qeyd etmək lazımdır ki, bəyannamənin imzalanması ikitərəfli münasibətlərin inkişafında mühüm mərhələdir və Azərbaycanın artan strateji əhəmiyyətini, eləcə də Böyük Britaniyanın Cənubi Qafqazda siyasi, iqtisadi mövcudluğunu və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığı gücləndirməkdə maraqlı olduğunu əks etdirir.

Sənəddə, 2025-ci il avqustun 8-də imzalanmış Vaşinqton bəyannaməsinin əhəmiyyəti qeyd olunur. Böyük Britaniya Azərbaycan və Ermənistanın ikitərəfli dialoq vasitəsilə regionda dayanıqlı sülhə nail olmağa yönəlmiş səylərinə dəstəyini təsdiq edir. Ölkələr arasında əməkdaşlıq üç əsas istiqamət üzrə inkişaf etdiriləcək: müdafiə və təhlükəsizlik, ticarət, investisiyalar və iqtisadi artım, həmçinin təhsil və innovasiyalar. Müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində tərəflər regional sülh və sabitliyin qorunub saxlanılması, ümumi təhdidlərin qabaqcadan xəbərdar edilməsi və onlara cavab tədbirlərinin görülməsi imkanlarının artırılması məqsədilə qarşılıqlı fəaliyyəti gücləndirmək niyyətindədirlər. Müdafiə hazırlığı, potensialın artırılması, müdafiə sənayesi, hüquq-mühafizə fəaliyyəti, sərhədlərin idarə olunması, həmçinin məhkəmə və hüquqi qarşılıqlı fəaliyyət sahələrində əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi nəzərdə tutulur. İqtisadi sahədə Azərbaycan və Böyük Britaniya ticarət və investisiya əlaqələrini genişləndirməyi, uzunmüddətli kommersiya tərəfdaşlığını və bərpa olunan energetika, infrastruktur və xidmətlər kimi prioritet sahələrdə əməkdaşlığı inkişaf etdirməyi planlaşdırırlar. Orta dəhlizin, nəqliyyat və logistika layihələrinin inkişafına, eləcə də təmiz enerji, yaşıl maliyyələşdirmə və aşağıkarbonlu texnologiyalar sahəsində əməkdaşlığa xüsusi diqqət yetiriləcək. Tərəflər, həmçinin maliyyə və kapital bazarları sahəsində qarşılıqlı fəaliyyətin dərinləşdirilməsi imkanlarını nəzərdən keçirmək niyyətindədirlər. Birgə iqtisadi təşəbbüslərin irəlilədilməsində xüsusi rol İqtisadi və ticarət əməkdaşlığı üzrə Birgə Hökumətlərarası Komissiyaya həvalə olunur. Üçüncü istiqamət təhsil, elm, tədqiqat və innovasiyalar sahəsində əlaqələrin genişləndirilməsini nəzərdə tutur. Söhbət universitetlər, elmi müəssisələr və sənaye müəssisələri arasında əməkdaşlıqdan, rəqəmsal və texniki bacarıqların inkişafından, süni intellekt və rəqəmsal idarəetmə sahəsində təcrübə mübadiləsindən gedir. Bundan əlavə, tərəflər qarşılıqlı anlaşmanı və mədəni əlaqələri gücləndirmək məqsədilə vətəndaşlar arasında mübadilələri və peşəkar şəbəkələrin inkişafını təşviq etmək niyyətindədirlər. Əldə olunmuş tərəqqini qiymətləndirmək və gələcək prioritetləri müəyyənləşdirmək üçün tərəflər strateji tərəfdaşlıq çərçivəsində illik görüşlər keçirmək barədə razılığa gəliblər. Burada xüsusi ilə qeyd etmək lazımdır ki, bir ildə  3-cü mühüm sənədi imzalayan Azərbaycan  gələcəyə istiqamətlənmiş  xüsusi strateji siyasi, iqtisadi, təhlükəsizlik və innovasiya məsələlərini  hədəfləyir. Fevral – ABŞ ilə Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası. İyul – Almaniya ilə strateji gündəlik haqqında bəyannamə. Noyabr – Böyük Britaniya. Bu, Azərbaycanın Qərblə münasibətlərinin böyük ölçüdə məhz Bakının təklif etdiyi qaydalarla inkişaf etdiyini əyani şəkildə göstərir.  Burada  xatırlamaq yerinə düşər ki, Azərbaycan  digər mühüm güc mərkəzi olan Çinlə münasibətləri də ən yüksək  səviyyəyə qaldırmışdır.   2024-cü ilin iyulunda imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq Bəyannaməsi və 2025-ci ilin aprelində Pekində qəbul edilən Hərtərəfli Strateji Tərəfdaşlıq Əlaqələrinin Qurulması haqqında birgə Bəyanat rəsmi şəkildə təsdiqlənmişdir. Dövlət başçımız İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi,  bu münasibətlər  qarşılıqlı hörmət, bərabərlik, etimad, qarşılıqlı dəstək və xeyir üzərində qurulub. Beləliklə, Böyük Britaniya ilə Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamənin imzalanması ardıcıl, düşünülmüş siyasətin nəticəsi oldu. Bakı və London çoxillik qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığı keyfiyyətcə yeni, daha yüksək səviyyəyə qaldırdılar. Azərbaycan Birləşmiş Ştatlar və Çin ilə münasibətlərini gücləndirdi, aparıcı Avropa ölkələri ilə tərəfdaşlığı qoruyub saxlayır və qitənin əsas enerji təchizatçılarından biri olaraq qalır. Bütün bunlar Prezident İlham Əliyevin ölkənin milli maraqlarının müdafiəsinə əsaslanan uzaqgörən xarici siyasət strategiyasının bəhrəsidir. 

 

Hicran HÜSEYNOVA,

Milli Məclisin komitə sədri



Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Azərbaycan millisi Andorraya qalib gəlib, Emin Mahmudov yığmadakı karyerasını bitirib

23:51
16 Noyabr

Ukraynanın Zaporojye vilayətinə aviazərbələr nəticəsində ölənlərin sayı 72 nəfərə çatıb

23:13
16 Noyabr

Leyla Əliyeva Qaraçuxur İdman Zalının açılışında iştirak edib

22:59
16 Noyabr

Milli Məclisin plenar iclasında 2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsinin müzakirəsinə başlanıb YENİLƏNİB 

21:57
16 Noyabr

Tolerantlıq insanlığın mənəvi ucalığı, cəmiyyətin birliyi, xalqların həmrəyliyidir  

20:59
16 Noyabr

Mao Nin: Üçtərəfli görüşdə liderlər dünyada sülhün qorunmasını müzakirə edəcəklər  

20:46
16 Noyabr

Tramp Si Cinpin və Putinlə görüşdə Ukraynadakı müharibəni müzakirə edəcəyini bildirib

19:49
16 Noyabr

İƏT Nazirlər Şurasının iclasında Azərbaycanın regionda davamlı sülhün təmin olunması istiqamətindəki səylərindən bəhs edilib  

19:07
16 Noyabr

COP31-in sədri Azərbaycan pavilyonunu ziyarət edib  

19:01
16 Noyabr

Sosial və İqtisadi məsələlər üzrə Üçtərəfli Komissiyanın iclası olub  

18:50
16 Noyabr

Qazaxıstanla Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi doqquz ayda 306 milyon dolları ötüb

18:41
16 Noyabr

Ceyhun Bayramov britaniyalı həmkarı ilə regional təhlükəsizliyi və ikitərəfli əməkdaşlığı müzakirə edib  

18:40
16 Noyabr

Gələcəyin peşələri və insan kapitalı: Bakıda Milli Məşğulluq Forumu təşkil olunub  

18:39
16 Noyabr

Azərbaycan Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının Şurasına üzv seçilib  

18:37
16 Noyabr

Avropa İttifaqı Rusiyaya qarşı sanksiyaları genişləndirib

18:36
16 Noyabr

COP29-un prezidenti: Meşələrin qorunması gələcəyimizin təminat altına alınması deməkdir  

18:35
16 Noyabr

Qara dənizdə batan gəmidə aralarında 4 azərbaycanlının da olduğu heyət üzvləri xilas edilib

18:34
16 Noyabr

İnsan bədənində toxuma çapı  

17:23
16 Noyabr

Rusiya və Çin arasında hərbi-texniki əməkdaşlıq dərinləşir  

17:15
16 Noyabr

Sinir hüceyrələrini məhv olmaqdan qoruyan təbii maddə tapılıb

17:07
16 Noyabr

Alimlər gəzərkən yorğunluğu azaldan xüsusi corablar hazırlayıblar

17:05
16 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!