Prezident İlham Əliyevin 19 noyabr 2026-cı ildə Vyetnam Xəbər Agentliyinə verdiyi müsahibə Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərinin mövcud vəziyyətini, gələcək inkişaf istiqamətlərini və ölkəmizin Cənub-Şərqi Asiya regionunda artan iqtisadi-siyasi maraqlarını aydın şəkildə ortaya qoyur.
Müsahibənin əsas məqamlarından biri iki ölkə arasında münasibətlərin möhkəm tarixi təməl üzərində qurulmasıdır. 1959-cu ildə Ho Şi Minin Bakıya səfəri ilə əsası qoyulan dostluq əlaqələri sonrakı illərdə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsləri ilə daha da inkişaf etdirilib. Xüsusilə 1983-cü ildə Heydər Əliyevin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətinin Vyetnama səfəri və əldə olunan razılaşmalar bu münasibətlərin inkişafında mühüm rol oynayıb. Bu faktlar göstərir ki, Azərbaycan-Vyetnam əlaqələri təsadüfi siyasi yaxınlaşma deyil, onilliklər ərzində formalaşmış qarşılıqlı etimada əsaslanır.
Bu gün həmin tarixi ənənə yeni siyasi və iqtisadi məzmun qazanır. Vyetnam Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Baş katibi To Lamın 2025-ci ilin mayında Azərbaycana dövlət səfəri və Strateji tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin imzalanması münasibətlərin yeni mərhələyə keçdiyini təsdiqləyir. Bu sənəd əməkdaşlığın yalnız siyasi bəyanatlarla məhdudlaşmadığını, konkret iqtisadi, enerji, müdafiə və kibertəhlükəsizlik istiqamətlərində inkişaf etdirilməsinə qarşılıqlı marağın olduğunu göstərir.
Müsahibədə iqtisadi əməkdaşlıq məsələlərinə xüsusi diqqət ayrılması da təsadüfi deyil. 2025-ci ilin yekunlarına görə, iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 150 milyon dolları ötüb. Lakin Prezidentin də qeyd etdiyi kimi, bu göstərici mövcud imkanları tam əks etdirmir. Əslində, Azərbaycan və Vyetnamın iqtisadi potensialı daha geniş əməkdaşlıq üçün əlverişli zəmin yaradır. SOCAR ilə PetroVietnam arasında imzalanmış Anlaşma Memorandumu, neft-qaz yataqlarının kəşfiyyatı, işlənilməsi və mütəxəssis hazırlığı sahəsində əməkdaşlıq bu baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Digər mühüm istiqamət nəqliyyat və logistika sahəsidir. Azərbaycanın Orta Dəhliz və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizləri üzərində yerləşməsi ölkəmizə Asiya ilə Avropa arasında mühüm tranzit imkanları qazandırır. 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında Vyetnam istiqamətində tranzit daşımalarının əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə təxminən altı dəfə artaraq 8 min tonu keçməsi bu potensialın artıq real iqtisadi nəticələr verməyə başladığını göstərir. Bu imkanlardan düzgün istifadə olunması Azərbaycanın beynəlxalq logistika mərkəzi kimi mövqeyini daha da gücləndirə bilər.
Müsahibədə diqqət çəkən digər məqam humanitar, mədəniyyət və təhsil əlaqələridir. Heydər Əliyev Fondunun Vyetnamda həyata keçirdiyi layihələr, təhsil müəssisələrinə göstərilən dəstək, universitetlərarası əməkdaşlıq və mədəni tədbirlər iki xalq arasında qarşılıqlı rəğbətin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Təxminən 5 min Vyetnam vətəndaşının sovet dövründə Azərbaycanda təhsil alması isə bu münasibətlərin nə qədər dərin tarixi köklərə malik olduğunu göstərir. Belə əlaqələr siyasi və iqtisadi əməkdaşlığın davamlılığını təmin edən mühüm amillərdəndir.
Prezident İlham Əliyevin bu müsahibəsi Azərbaycanın xarici siyasətində iqtisadi diplomatiyanın və yeni tərəfdaşlıqların genişləndirilməsinin əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirir. Azərbaycan yalnız ənənəvi tərəfdaşları ilə münasibətləri inkişaf etdirmir, eyni zamanda Cənub-Şərqi Asiya kimi perspektivli regionlarla əlaqələrini də strateji müstəviyə çıxarır.
Bu gün Vyetnam sürətlə inkişaf edən iqtisadiyyata, geniş istehsal imkanlarına malikdir. Azərbaycan isə əlverişli coğrafi mövqeyi, enerji resursları, nəqliyyat infrastrukturu və investisiya imkanları ilə bu əməkdaşlıqda mühüm tərəfdaşdır. Əsas məsələ mövcud siyasi iradəni konkret investisiya layihələrinə, qarşılıqlı ticarətin artımına və uzunmüddətli iqtisadi nəticələrə çevirməkdir.
Ümumilikdə, Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri keçmişin dostluq ənənələrini gələcəyin strateji əməkdaşlıq imkanları ilə birləşdirir. Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində ifadə olunan yanaşma göstərir ki, Azərbaycan beynəlxalq münasibətlərdə etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini möhkəmləndirməklə yanaşı, ölkəmizin iqtisadi və geosiyasi imkanlarını yeni istiqamətlərdə reallaşdırmağa çalışır.
Vasif QAFAROV,
Milli Məclisin deputatı