Vaxt məfhumu saniyələrimizdən il, əsrlərimizə qədər olan hər anı təşkil edir. Hərəkətin, prosesin və vəziyyətin mövcudluğu dövrünü və ya davam etdiyi müddəti əks etdirən anlayışın - zamanın ən operativ göstəricisi isə saatdır.
Zamanın ölçülməsi, ümumilikdə bu ideyanın formalaşması təxminən 10 min il əvvələ aiddir. Fermerlər əkində ən yaxşı vaxtı müəyyən etmək üçün dövr anlayışını primitiv formada hesablayırdılar. Təqvim və saatlarla vaxt faktorunu inkişaf etdirən ilk insanlar qədim misirlilər olub. Onlar ulduzların çıxması, batması və Nil çayının vaxtaşırı daşqınları nəticəsində 365 günlük təqvim formalaşdırmışdılar. Sonrakı vaxtlarda hazırladıqları Günəş və kölgə saatları vasitəsilə isə günləri 24 saata bölə bilmişdilər. Su saatının kəşfi də onların adı ilə bağlıdır. Eramızdan əvvəl 1500-cü illərdə hazırlanan bu saat digərlərinə nisbətən vaxtı daha dəqiq təyin edə bilirdi. Su saatlarından mexaniki saat icad edilən vaxta qədər davamlı şəkildə istifadə edilmişdi.
Mexaniki saatın mövcudluğu digər saatlar arasında böyük fərq yaradacaq səviyyədə idi. 1300-cü illərdə meydana çıxmağa başlasa da, qeyri-dəqiqliklə işləməsi saata xüsusi marağın yaranmasına əngəl olmuşdu. Yalnız 1656-cı ildə holland astronom, fizik Kristian Huygensin kəfgirlə hərəkət etdirilən ilk dəqiq mexaniki saatı yaratması böyük irəliləyişə səbəb oldu. Bir neçə ildən sonra saat əqrəbinə dəqiqə əqrəbi də əlavə edilərək kəfgirli saat ikinci əqrəbə sahib oldu. Bu mexaniki saatın dizaynı və işləmə prinsipi əsrlərlə dəyişməz qalıb. Eyni mexanizmdən kilsələrin və ictimai binaların qüllələrində yerləşdirilən saatlar üçün də istifadə olunur.
Dünyanın ən məşhur mexaniki saatı London şəhərindəki Elizabet qülləsində yerləşən “Big Ben”dir. 1859-cu ildən gurultulu zəngin bütün şəhəri titrədəcək gücə sahib olması saatın əzəmətini göstərir. Onun zəngi 14 kilometr uzaqlıqdan belə eşidilir. Saatın öz çəkisi 5.5 ton, zənginin ağırlığı isə 13.5 tondur.
Elektron saatların icadına 1860-cı ildə Aleksandr Bain tərəfindən təşəbbüs edilsə də, bu, xeyli müddət mümkün olmayıb. İlk müstəqil batareya ilə işləyən versiyalar 1952-ci ildən etibarən istehsal edilib. Bu saatlar əvvəlkilərdən xüsusi dəqiqliyi ilə seçilib. Hazırda elektron saatlar kifayət qədər üstünlük qazanan aksesuarlar siyahısındadır. İsveçrə saatları isə saatsevərlərin əvəzedilməzləri sırasında yer alır. Bu nümunələr keyfiyyəti və dözümlülüyü ilə fərqlənir, ecazkar dizaynı ilə bazarda liderlik edir.
jpg_1780482622.jpg)
