Müharibə canilərini müdafiə etmək cəhdləri mənasızdır
Bakı və İrəvan arasında davamlı sülhün bərqərar olunması istiqamətində ardıcıl addımlar atıldığı vaxtda Ermənistanda müəyyən qüvvələrin və onları himayə edənlərin informasiya təxribatı bitmir. Müşahidələr göstərir ki, revanşistlər, eləcə də xaricdəki erməni lobbisi sülh prosesini hər vəchlə pozmağa və yaxud yubatmağa çalışırlar. Bu şəbəkə sülh gündəliyinin irəli aparılmasına, cəmiyyətlər arasında etimad mühitinin formalaşdırılmasına mane olmaq məqsədilə son günlərdə "hüquq müdafiəsi" adı altında təxribat xarakterli kampaniyaya start verib.
Ermənistan hüquq müdafiəçisinin sentyabrın 4-də İrəvanda mətbuat konfransında səsləndirdiyi absurd iddialar da məhz həmin revanşist və lobbi dairələrinin sifarişi ilə təşkil olunmuş sistemli informasiya hücumunun tərkib hissəsidir. Erməni tərəfi iddia edib ki, Azərbaycan ərazisində törətdikləri ağır cinayətlərə görə həbs olunmuş erməniəsilli şəxslər guya dini mənsubiyyətlərinə görə ayrı-seçkiliyə və işgəncələrə məruz qalır, xristian dini simvolları məhv edilir, onlara "İncil" oxumağa icazə verilmir, əvəzində "Quran" oxumağa məcbur edilirlər. Bu cür sərsəm, uydurma və psixoloji manipulyasiyaya söykənən iddialar heç bir hüquqi və məntiqi əsasa söykənmir.
Revanşistlərin hiyləgər dezinformasiya həmləsinə Azərbaycan Respublikasının İnsan hüquqları üzrə müvəkkili Səbinə Əliyeva dərhal və sərt reaksiya verərək, səsləndirilən bütün ittihamları qətiyyətlə rədd edib. Ombudsman rəsmi cavabında bildirib ki, Ermənistan hüquq müdafiəçisinin irəli sürdüyü əsassız iddialar qərəzlidir və bilavasitə iki ölkə arasında aparılan sülh danışıqlarını pozmağa, prosesə zərər vurmağa yönəlib. Real fakta əsaslanmayan bu cür çıxışlar yalnız beynəlxalq ictimaiyyəti çaşdırmaq məqsədi güdür.
Heç bir dəlil-sübut olmadan bu cür iddiaların "fakt" kimi dövriyyəyə buraxılması insan hüquqlarının müdafiəsi üzrə beynəlxalq prinsiplərə tamamilə ziddir. Xüsusilə fərdi cinayət əməllərinin süni şəkildə dini mənsubiyyətlə əlaqələndirilməsi, məsələnin xristian-müsəlman qarşıdurması müstəvisinə keçirilməsi cəhdləri qəbulolunmazdır. Bu, sadəcə hüquqi manipulyasiya deyil, həm də regionda dini dözümsüzlüyü alovlandırmaq niyyətidir.
"Hüquq müdafiəsi" pərdəsi altında çıxış edən şəxslər erməni lobbi təşkilatlarının, Qərbdəki qərəzli dairələrin əlində alətə çevriliblər. Bölgədə davamlı sülhün bərqərar olmasını istəməyən, gərginliyin qalmasından maliyyə və siyasi dividendlər qazanan erməni lobbisi revanşist qüvvələri körükləyir. Lobbi şəbəkəsinin maliyyə və informasiya dəstəyi ilə "dini təqib" və "insan hüquqları pozuntusu" kimi uydurma tezislər Qərb mediasına çıxarılır, bununla Azərbaycana qarşı təzyiq formalaşdırılmağa cəhd edilir. İnsan hüquqları kimi həssas mövzunun lobbi maraqlarına qurban verilməsi, şər-böhtan kampaniyasının məhz sülh sazişinin imzalanması ərəfəsində intensivləşməsi bunun göstəricisidir.
Xüsusilə vurğulanmalıdır ki, hazırda Bakıda öz layiqli cəzalarını çəkən separatçı rejimin keçmiş rəhbərləri və erməniəsilli şəxslər sülh və insanlıq əleyhinə ağır cinayətlər törətmiş, mülki əhaliyə qarşı terror və hərbi cinayətlərdə birbaşa iştirak etmiş müharibə caniləridir. Onların hər biri Azərbaycan qanunvericiliyinə və beynəlxalq hüquq normalarına uyğun olaraq obyektiv məhkəmə istintaqına cəlb edilib, əməllərinə uyğun ədalətli məhkəmə hökmü çıxarılıbdır.
Hüquqi müstəvidə müəyyən edilmiş cinayət məsuliyyətini şəxsin etnik və ya dini mənsubiyyəti ilə bağlamaq tamamilə yanlış yanaşmadır. Törədilmiş ağır əməllərə görə qanun qarşısında cavab verən şəxslərin cəzasını "etnik və dini təqib" kimi qələmə vermək məsuliyyətdən yayınmaq cəhdindən başqa bir şey deyil. Cinayət məsuliyyəti milli və ya dini kimliyə görə deyil, konkret törədilmiş əməlin xarakteri, toplanmış təkzibedilməz sübutlar və obyektiv məhkəmə qiymətləndirməsi əsasında müəyyən edilir.
Məsələnin digər vacib tərəfi isə Azərbaycanda saxlanılan şəxslərin saxlanma şəraiti və onlara münasibətlə bağlı həqiqi faktlardır. Ombudsmanın Milli Preventiv Qrupu tərəfindən həyata keçirilən monitorinqlər zamanı erməniəsilli şəxslərlə dəfələrlə görüşlər təşkil edilib, onların tibbi və psixoloji vəziyyəti qiymətləndirilib, dini ibadət və etiqad ehtiyacları daxil olmaqla bütün saxlanma şəraitlərinə yerində baxılıb. Onlara beynəlxalq konvensiyalardan irəli gələn hüquqları ana dillərində ətraflı izah olunub. Keçirilən bütün monitorinqlər göstərib ki, saxlanılan şəxslərin hüquqları beynəlxalq standartlara uyğun təmin edilir, onlar keyfiyyətli tibbi xidmətlərdən və digər zəruri imkanlardan tam istifadə edirlər.
Bütün bu təsdiqlənmiş faktların müqabilində, uydurma iddialarla "işgəncə" və "dini təqib" nağılları söyləmək yalnız ictimai rəyi çaşdırmağa və süni gərginlik yaratmağa xidmət edir. Davamlı sülh yalnız kağız üzərindəki razılaşmalarla deyil, həm də cəmiyyətlərin dözümsüzlük və nifrət nitqindən imtina etməsi ilə mümkündür. Eyni zamanda beynəlxalq təşkilatlar və hüquq müdafiəçiləri öz fəaliyyətlərində məsuliyyətli olmalı, yoxlanılmış həqiqətlərə söykənməli, lobbi təsirindən azad olmalıdırlar.
Nəhayət, Ermənistanın revanşist dairələri və onların xaricdəki havadarları birmənalı dərk etməlidirlər ki, dezinformasiya və təxribat üzərində qurulmuş ritorika Cənubi Qafqazda formalaşmış yeni reallıqları dəyişmək gücündə deyil. Həqiqətə dayanmayan iddialar nə beynəlxalq müstəvidə, nə də regionda güc nisbətini dəyişə bilər. Azərbaycana təzyiq göstərmək niyyətinə düşmək isə sadəcə vaxt itkisidir. Bakının sülh gündəliyinin alternativi yoxdur. Regionda davamlı təhlükəsizliyi, sabitliyi və iqtisadi tərəqqini diktə edən də məhz Bakının nümayiş etdirdiyi bu güclü, prinsipial və ədalətli mövqedir.
İsmayıl QOCAYEV,
"Azərbaycan"
