Mövsümi meyvələrin düzgün seçilməsi və qəbul edilən miqdarın nəzarətdə saxlanılması şəkərli diabet xəstələrinin qidalanmasında mühüm əhəmiyyət daşıyır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, meyvənin qlikemik indeksinin aşağı olması onun tərkibindəki şəkərin və lifin miqdarı ilə yanaşı, ölçüsü və quruluşu ilə də əlaqəlidir.
Gəncə Şəhər Beynəlxalq Xəstəxanasının həkimi, endokrinoloq Şəhla Verdiyeva AZƏRTAC-ın bölgə müxbirinə açıqlamasında bildirib ki, daha sərt və liflə zəngin meyvələr, bir qayda olaraq, qanda şəkərin səviyyəsinin daha yavaş yüksəlməsinə səbəb olur.
Onun sözlərinə görə, meyvələrin qlikemik indeksini qiymətləndirərkən yalnız onların növü deyil, ölçüsü, tərkibindəki şəkər və lif miqdarı da nəzərə alınmalıdır. Mütəxəssis qeyd edib ki, eyni çəkidə olan müxtəlif meyvələrin qlikemik indeksi də eyni olmaya bilər: “Bir meyvənin qlikemik indeksi onun ölçüsü, tərkibindəki şəkərin və lifin miqdarı nəzərə alınaraq qiymətləndirilir. Daha sərt və liflə zəngin meyvələrdə qlikemik indeks aşağı olur. Məsələn, giləmeyvə ilə portağalın qlikemik indeksinin eyni olması mümkün deyil. Eyni çəkidə olsalar belə, portağalın qlikemik indeksi daha yüksək olduğuna görə qanda şəkərin səviyyəsini daha tez yüksəldə bilər”.
Endokrinoloq payız mövsümündə geniş istifadə olunan alma, armud, nar, üzüm və əncir kimi meyvələrin diabet xəstələrinin qidalanmasında da müəyyən miqdarda yer almasının mümkün olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, mövsümə uyğun meyvələrin qəbulundan tamamilə imtina etmək lazım deyil. Əsas məsələ porsiyaya nəzarət etməkdir.
Şəhla Verdiyeva meyvələrin əsas yeməklərdən əvvəl və ya dərhal sonra deyil, iki əsas yeməyin arasında qəbul edilməsini tövsiyə edib. O bildirib ki, bu zaman bir porsiyadan artıq meyvə qəbul edilməməlidir.
“Mövsümə uyğun bütün meyvələrin istifadəsi miqdara nəzarət etmək şərti ilə vacib və faydalıdır. Meyvələr yeməkdən əvvəl və yeməkdən sonra deyil, iki yeməyin arasında qəbul olunmalı və bir porsiyanı keçməməlidir. Porsiyada iri meyvələrdən bir ədəd, orta ölçülü meyvələrdən iki ədəd, giləmeyvə və çox xırda meyvələrdən isə bir stəkan miqdarında istifadə etmək olar”- deyə həkim tövsiyə edib.
Mütəxəssis meyvələrin digər qidalarla birlikdə deyil, təkbaşına qəbul edilməsini daha məqsədəuyğun hesab edir. Onun sözlərinə görə, meyvə qəbul edilərkən insanın nə tam ac, nə də tam tox olması arzu olunandır.
Şəhla Verdiyeva, həmçinin daha sərt meyvələrin çeynənilərək qəbul edilməsinin qanda şəkərin səviyyəsinə təsir baxımından müəyyən üstünlüyə malik olduğunu diqqətə çatdırıb. O qeyd edib ki, liflə zəngin və sərt meyvələr qanda şəkərin səviyyəsinin daha mülayim yüksəlməsinə səbəb olduğundan diabet xəstələri üçün daha münasib seçim hesab edilə bilər.
Beləliklə, mütəxəssis payız mövsümündə meyvələrin şəkərli diabet xəstələrinin rasionundan tamamilə çıxarılmasının düzgün olmadığını, əsas diqqətin isə meyvənin növü, tərkibi, qlikemik indeksi və qəbul edilən porsiyanın ölçüsünə yönəldilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
