10 Sentyabr 2026 20:03
201
DÜNYA
A- A+
Qalaktikanın fərqli dünyaları

Qalaktikanın fərqli dünyaları


Süd Yolu qalaktikasında aşkar edilən ekzoplanetlər ölçüləri, kütlələri və fiziki xüsusiyyətləri ilə yanaşı, kimyəvi tərkiblərinə görə də bir-birindən ciddi şəkildə fərqlənə bilər. Planet sistemlərinin öyrənilməsi göstərir ki, qalaktikadakı dünyaların quruluşu Günəş sistemində gördüyümüz planetlərlə məhdudlaşmır.

Yer, Venera, Mars və Merkuri əsasən silikat süxurlar və metaldan ibarət qayalı planetlərdir. Yupiter və Saturnun tərkibində isə hidrogen və helium üstünlük təşkil edir. Uran və Neptun kimi planetlərdə su, ammonyak və metan kimi maddələrin planetin daxili quruluşundakı payı daha böyükdür. Digər ulduzların ətrafında aparılan müşahidələr isə bu əsas planet tipləri arasında yerləşən çoxsaylı fərqli dünyaların mövcudluğunu üzə çıxarıb. Alimlər tərkibində böyük miqdarda su ola biləcək və dərin qlobal okeanlarla örtülməsi ehtimal edilən planetlərin mövcudluğunu araşdırırlar. Belə planetlər bəzən “okean dünyaları” adlandırılır.

Nəzəri modellər daha qeyri-adi kimyəvi tərkibə malik planetlərin də yarana biləcəyini göstərir. Karbonun oksigenə nisbətinin yüksək olduğu müəyyən şəraitdə silikatlardan fərqli mineral tərkibə malik, karbon və karbid birləşmələri ilə zəngin planetlərin formalaşması mümkündür. Belə obyektlər “karbon planetləri” kimi təsvir edilir.

Ekzoplanetlərin birbaşa daxili quruluşunu müşahidə etmək mümkün olmadığından alimlər onların kütləsi, radiusu, sıxlığı, temperaturu və atmosfer xüsusiyyətləri əsasında mümkün tərkiblərini modelləşdirirlər. Yeni müşahidələr artdıqca qalaktikadakı planetlərin kimyəvi və fiziki müxtəlifliyinə dair təsəvvürlər də genişlənir.


Ülkər XASPOLADOVA,

"Azərbaycan"

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Azərbaycan-Aİ münasibətləri və Cənubi Qafqazda sülh gündəliyi müzakirə olunub

20:45
10 Sentyabr

Səhrada itmiş qədim sivilizasiya tapılıb

20:43
10 Sentyabr

Qalaktikanın fərqli dünyaları

20:03
10 Sentyabr

Roma dövrünün nəhəng mozaikası aşkarlanıb

19:43
10 Sentyabr

Qazaxıstan Prezidenti türk dövlətlərinin daxili işlər nazirləri ilə görüşüb

19:35
10 Sentyabr

Okeanın dibində sirli izlər

19:31
10 Sentyabr

Çin şirkəti ilə neft və neft-kimya sənayesində əməkdaşlığın inkişafı müzakirə olunub

19:30
10 Sentyabr

Uşaqların kitaba marağı niyə azalır?

19:25
10 Sentyabr

İqlim dəyişikliyinin əmək şəraitinə və işçilərin sağlamlığına təsirləri ilə bağlı müzakirələr aparılıb

19:20
10 Sentyabr

Astanada türk dövlətlərinin daxili işlər nazirləri bir araya gəliblər

19:15
10 Sentyabr

Dayanıqlı enerji mərkəzlərinin iqlimə dözümlülüyün təşviqində roluna dair regional dialoq baş tutub

19:10
10 Sentyabr

Lev Spivak: Azərbaycanın dövlət siyasəti multikulturalizm və həmrəylik prinsiplərinə əsaslanır

19:05
10 Sentyabr

“Kəpəz”in kapitanı uzun müddət oynamayacaq

19:00
10 Sentyabr

Qırğızıstanda ilk robot cərrahiyyə sistemi təqdim olunub

18:55
10 Sentyabr

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Prezidenti ilk dəfə Almaniyaya dövlət səfərinə gəlib

18:50
10 Sentyabr

Vikinqlərin gizli gümüş xəzinəsi aşkar edilib

18:48
10 Sentyabr

ASA ilə Kembric Universiteti arasında əməkdaşlıq davam etdiriləcək

18:45
10 Sentyabr

Qədim məzarlarda status nişanələri

18:42
10 Sentyabr

Qazaxıstanda ağciyər xərçənginin aşkarlanmasında süni intellektdən istifadə təklif olunur

18:40
10 Sentyabr

Əlcəzair Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə diplomatik münasibətləri kəsdiyini əlan edib

18:35
10 Sentyabr

Bakı Türk Anadolu Liseyində Robotik kodlaşdırma laboratoriyasının əhəmiyyəti vurğulanıb

18:30
10 Sentyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!