Mülki və İnzibati Prosessual Məcəllələrdə dəyişiklik edilir

Milli Məclisin Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin sentyabrın 15-də keçirilən iclasında “Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsində və Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında” qanun layihəsi birinci oxunuşda müzakirəyə çıxarılıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, qanun layihəsinə təklif edilən dəyişikliyə görə, Məcəllədə “məhkəmə aidiyyati” və “ərazi aidiyyəti” arasındakı sərhəd konkretləşdirilmiş, üstəlik hər iki aidiyyət növü üzrə mübahisələrə məhkəmələrdə baxılması, şikayət, apellyasiya, kassasiya şikayətlərinin verilməsi qaydaları ətraflı əks olunaraq sistemli şəkildə tənzimlənir.

Xüsusilə diqqət çəkən məqamlardan biri ərazi aidiyyəti üzrə məhkəmələrin səlahiyyətlərinin müəyyən qədər məhdudlaşdırılması, ərazi aidiyyətinin pozulması səbəbindən birinci və apellyasiya məhkəməsinin qərarının ləğvinin qadağan edilməsinin təklif edilməsidir. Bu da öz növbəsində məhkəmə qərarlarının sabitliyinə, məhkəmə işlərinin lüzumsuz yerə uzanmamasına rəvac verir.

Növbəti mühüm dəyişiklik isə həm Mülki Prosessual Məcəllədə, həm də İnzibati Prosesseual Məcəllədə işi mahiyyəti üzrə həll etməyən məhkəmə aktlarından verilmiş apellyasiya şikayətlərinə, habelə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmış işlərlə bağlı çıxarılmış məhkəmə qətnamələrindən verilmiş apellyasiya şikayətlərinə hakim tərəfindən təkbaşına baxılması müddəasının əlavə edilməsidir. Hazırkı qanunvericiliyə görə apellyasiya şikayətlərinə apellyasiya instansiyası məhkəmələrində 3 hakimdən ibarət tərkibdə baxılır. Təklif edilən dəyişikliklər fonunda məhkəmələrdəki iş yükünün həddən artıq çoxluğunu nəzərə alıb işi mahiyyəti üzrə həll etməyən qərardadlara, həmçinin kiçik iddialara dair işlər üzrə qətnamələrə apellyasiya icraatında hakim tərəfindən təkbaşına baxılması, bir tərəfdən vaxta qənaət prinsipi ilə uzlaşaraq hakimlərin vaxtdan daha səmərəli istifadə etmələrinə imkan yaradır, digər tərəfdən məhkəmələrin təcili münasibət bildirilməsi lazım olan məsələləri daha çevik və operativ formada həll etməsinə şərait yaratmış olacaq.

Bundan başqa, Mülki Prosessual Məcəllənin 1-ci maddəsinin qeydində, 25-ci və 26-cı maddələrində “mübahisələr” sözü konkretləşdirilərək “mülki hüquq münasibətləri ilə bağlı mübahisələr” formasında ifadə olunması təklif edilir.

Mülki Prosessual Məcəllədə yazılı icraat qaydasında baxılmalı olan işlərin siyahısı genişləndirilərək prosessual müddətlərin bərpası barədə, xarici dövlətin məhkəmə qətnaməsinin məcburi icrası barədə, xarici dövlətin məhkəmə qətnaməsinin tanınmasına qarşı iştirak edən şəxsin etirazına, xarici arbitraj məhkəmələrinin qərarlarının tanınması və icrası barədə ərizələrə hazırkı qaydadan fərqli olaraq yazılı icraat qaydasında baxılması təklif edilir.

Qanun layihəsinə təklif edilən dəyişikliklər birinci oxunuşda səsə qoyularaq Milli Məclisin plenar iclasına tövsiyə edilib.