Avropa Komissiyasının vitse-prezidenti Kaya Kallasın Bakıya səfəri Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında əməkdaşlığın yeni geosiyasi reallıqlar fonunda daha geniş və strateji çərçivədə inkişaf etdiyini nümayiş etdirir. Səfər Azərbaycan-Avropa İttifaqı münasibətlərində enerji, nəqliyyat və regional bağlantılar gündəliyinin daha da aktuallaşdığını göstərir. Belə ki, Azərbaycanın Avropa Cənubi Qafqaz, Xəzər hövzəsi və Mərkəzi Asiya arasında strateji körpü rolunu oynayan mühüm regional aktorun olması bir daha təsdiqlənib.
Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin baş məsləhətçisi Roza Bayramlı qəzetimizə açıqlamasında xatırladıb ki, K.Kallas çıxışında Azərbaycanı Avropa İttifaqı üçün dəyərli və etibarlı enerji tərəfdaşı kimi dəyərləndirərək, tərəflər arasında əməkdaşlığın, xüsusilə ticarət, nəqliyyat və rəqəmsal sahələrdə daha da dərinləşdirilməsi üçün geniş imkanların mövcud olduğunu qeyd edib: "Onun sözlərinə görə, Avropa İttifaqı, Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya arasında əlaqəliliyin gücləndirilməsi tərəflərin ortaq strateji maraqlarına cavab verir. Qeyd edilib ki, Brüssel Azərbaycanla daha strukturlaşdırılmış tərəfdaşlığı müzakirə etməyə açıqdır. Bu fikirlər göstərir ki, K.Kallas Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya ilə əlaqəlilik gündəliyində Azərbaycana xüsusi önəm verir. Nəqliyyat marşrutlarının transformasiyası, Orta dəhlizin artan əhəmiyyəti və Avrasiyada yeni logistika reallıqlarının formalaşması fonunda Azərbaycan Aİ üçün həm də Avropa ilə Asiya arasında strateji mərkəz kimi çıxış edir. Xüsusilə qlobal təchizat zəncirlərində yaranan risklər, ənənəvi marşrutlar üzrə qeyri-müəyyənliklər və alternativ nəqliyyat dəhlizlərinə artan ehtiyac fonunda Orta dəhlizin əhəmiyyəti daha da artır. Bu kontekstdə Azərbaycan həm infrastruktur imkanları, həm də siyasi sabitliyi ilə mühüm tranzit ölkə rolunu oynayır. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, dəmir yolu və avtomobil infrastrukturu, həmçinin regional nəqliyyat layihələri Azərbaycanın Avrasiya bağlantılarında rolunu gücləndirir".
Ekspert qeyd edib ki, enerji sahəsində Azərbaycan Avropa İttifaqı üçün etibarlı və strateji tərəfdaş olaraq qalır. "Cənub qaz dəhlizi" çərçivəsində enerji əməkdaşlığı artıq öz effektivliyini sübut edib. Bununla yanaşı, tərəflər arasında əməkdaşlıq yalnız təbii qazla məhdudlaşmır. Bərpaolunan enerji, "yaşıl enerji" dəhlizləri və Xəzər regionunun enerji potensialının Avropa bazarlarına çıxarılması kimi istiqamətlər Azərbaycan-Aİ münasibətlərinin gələcək gündəliyində xüsusi yer tutur. Bu prosesləri C6 formatı baxımından da qiymətləndirmək vacibdir. Azərbaycanın C6 formatında iştirakı Cənubi Qafqaz ilə Mərkəzi Asiya arasında yeni institusional və strateji körpünün formalaşmasına imkan yaradır. Bu baxımdan Azərbaycan Avropa İttifaqı üçün həm də Mərkəzi Asiya ilə daha geniş əməkdaşlıq gündəliyinin mühüm iştirakçısıdır. C6 ölkələrinin nəqliyyat, enerji və logistika sahələrində birgə çıxış etməsi regionun beynəlxalq əhəmiyyətini daha da artırır. "Eyni zamanda K.Kallas Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh prosesində əldə olunan irəliləyişi tarixi imkan kimi qiymətləndirib və bu dinamikanın qorunmasının vacibliyini qeyd edib. O, Avropa İttifaqının etimad quruculuğu tədbirləri və mina təmizləmə fəaliyyəti də daxil olmaqla, sülh prosesini dəstəkləmək üçün müxtəlif alətlərə malik olduğunu bildirib. Bu isə onu göstərir ki, Aİ regionda nəqliyyat və enerji əməkdaşlığı ilə yanaşı, sabitlik və təhlükəsizlik gündəliyinə də önəm verir", - deyə ekspert əlavə edib.
R.Bayramlı vurğulayıb ki, Kaya Kallasın Bakıya səfəri Avropa İttifaqının regiona daha kompleks yanaşmağa başladığını göstərir. Enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat bağlantıları, rəqəmsal infrastruktur və Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrin gücləndirilməsi artıq bir-birindən ayrı deyil, vahid strateji gündəliyin tərkib hissələri kimi nəzərdən keçirilir. Bu baxımdan Azərbaycan həm Cənubi Qafqazın aparıcı dövləti, həm də C6 məkanını Avropa ilə əlaqələndirən əsas tərəfdaşlardan biri kimi çıxış edir.
Əsmər QARDAŞXANOVA,
"Azərbaycan"
