Ermənistandan didərgin salınmış azərbaycanlılara məxsus maddi və qeyri-maddi mədəni irsin qorunması və bərpası regionda sülhün, təhlükəsizliyin və gələcək nəsillər üçün dayanıqlı perspektivin formalaşması baxımından mühüm strateji əhəmiyyət daşıyır. Sülh sazişinin imzalanması bu prosesin institusional əsaslarla həyata keçirilməsi üçün yeni hüquqi və siyasi imkanlar açır.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında İordaniya Haşimi Universitetinin Queen Rania adına Turizm fakültəsinin professoru Moh’d Wahib Hussein deyib.
Onun sözlərinə görə, bölgədə mədəni irsin qorunması yalnız Azərbaycan üçün deyil, bütövlükdə dünya mədəni irsi üçün vacib məsələdir: “Biz buraya müxtəlif ölkələri təmsil edən alimlərlə birgə Ermənistan ərazisində qorunmaqda olan Azərbaycan irsinin vəziyyəti ilə bağlı müzakirələr aparmaq üçün gəlmişik. Mədəni irs təkcə tikililərdən ibarət deyil, bu, həm də ləyaqətin, tarixə hörmətin və kimliyin qorunması deməkdir”.
Professor bildirib ki, Azərbaycan və Ermənistan arasında imzalanmış saziş mədəni irsin mühafizəsi və bərpası sahəsində yeni əməkdaşlıq formatlarının yaradılması üçün mühüm platforma rolunu oynaya bilər: “Bu sənəd gələcək nəsillər üçün sabitlik yaratmaq imkanı verir. Həm maddi, həm də qeyri-maddi irsin qorunması istiqamətində ortaq komissiyaların, birgə layihələrin yaradılması iki ölkə arasında etimadın bərpasına töhfə verə bilər”.
O qeyd edib ki, Ermənistanda hələ də mövcud olan azərbaycanlılara məxsus evlərin, məscidlərin, məzarlıqların və digər tarixi abidələrin bərpası və konservasiyası beynəlxalq standartlara uyğun şəkildə aparılmalıdır: “Əsas məsələ bu irsin məhv edilməsinin, laqeyd qalmasının və ya təhrif edilməsinin qarşısını almaqdır. Mədəni irs bütün bəşəriyyətə məxsus sərvətdir və onun qorunması qlobal öhdəlikdir”.
Professor əlavə edib ki, mədəni irsin bərpası prosesi yalnız fiziki tikililərin yenilənməsi ilə məhdudlaşmır: “Söhbət ləyaqətin, tarixi yaddaşın və mədəni kimliyin qorunmasından gedir. Bu irsin üzərində gedən hər iş həm mənəvi, həm siyasi, həm də humanitar məna daşıyır”.
jpg_1764942462.jpg)
