Çinin Milli Dəniz Neft Korporasiyası CNOOC-un ("China National Offshore Oil Corporation") sədri Canq Şanczyanın Bakıya səfəri ölkəmizlə enerji sahəsində əməkdaşlığı möhkəmləndirmək və birgə görüləcək işləri müəyyənləşdirməkdir. Energetika Nazirliyində və SOCAR-da (Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti) keçirilən görüşlər, imzalanan mühüm sənəd də bunu təsdiqləyir.
Bir neçə gün əvvəl SOCAR ilə CNOOC arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb. Bu sənəd Azərbaycanda və digər ölkələrdə birgə "upstream" (xam neftin və təbii qazın axtarışı, kəşfiyyatı və çıxarılması mərhələsi) layihələrinin həyata keçirilməsini, habelə neft-qaz sektorunda texniki xidmətlər, avadanlıq və texnologiyaların təchizatı, mühəndislik, əməliyyat və texniki dəstək sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi məsələlərini nəzərdə tutur.
SOCAR-ın prezidenti Rövşən Nəcəf və CNOOC-un sədri Canq Şanczyanın görüşü çərçivəsində aparılan söhbət zamanı tərəflər dənizdə neft və qaz ehtiyatlarının kəşfiyyatı, işlənməsi, hasilatı, neft emalı, neft-kimya sahələrində investisiya imkanları barədə danışıblar. Eləcə də beynəlxalq ticarət üzrə əməkdaşlıq fürsətləri, yeni texnologiyaların tətbiqi və əməliyyat səmərəliliyinin artırılması istiqamətlərində tərəfdaşlıq məsələləri nəzərdən keçirilib.
CNOOC-un sədri Canq Şanczyan Energetika Nazirliyində də olub və orada nazir Pərviz Şahbazovla görüşüb. Görüşdə Azərbaycan ilə Çin arasında strateji tərəfdaşlığın inkişafından məmnunluq ifadə olunub. Ölkələrimiz arasında müxtəlif sahələrdə uğurla davam edən əməkdaşlığın enerji sektorunda da geniş imkanlar yaratdığı vurğulanıb. Azərbaycan-Çin strateji əməkdaşlığının daha da möhkəmləndirilməsinə xidmət edən sənədlərin əhəmiyyəti qeyd olunub.
Məlumdur ki, Azərbaycan və Çin şirkətləri arasında enerji sahəsində yaxın əməkdaşlıq əlaqələri formalaşıb. Mövcud tərəfdaşlığın inkişaf etdirilməsi və yeni birgə layihələrin həyata keçirilməsi üçün imkanlar isə daha böyükdür. Odur ki, CNOOC şirkətinin nümayəndələri Azərbaycanda həyata keçirilən enerji layihələrində iştirak etmək maraqlarını bildiriblər.
Müzakirələr zamanı neft-qaz sektoru və "yaşıl enerji" sahəsində potensial layihələr, o cümlədən Xəzər dənizində mümkün enerji layihələri barədə müzakirələr aparılıb. Beləliklə, bu il sentyabrın 1-də Azərbaycan ilə CNOOC arasında ən son və ən strateji addım atılıb.
Rəsmi danışıqlara əsasən, Çin tərəfi Xəzər dənizində bir neçə istiqamətdə layihələrin iştirakçısı olmaqda maraqlıdır. Bunlardan biri dənizdə neft və qaz ehtiyatlarının axtarışı, qiymətləndirilməsi və birgə işlənməsidir. Çin şirkəti özünü Xəzərin külək enerjisi potensialı da daxil olmaqla, "yaşıl enerji" mənbələri üzrə də tərəfdaşımız kimi görür. Eləcə də təkcə Azərbaycanda deyil, həmçinin üçüncü ölkələrdə birgə geoloji-kəşfiyyat və hasilat fəaliyyəti qurmaq istəyir.
Deyilənlərə əlavə edək ki, CNOOC Çinin üçüncü ən böyük dövlət neft və təbii qaz şirkətidir. Şirkət ölkənin əsasən dənizyanı (offshore) ərazilərində, həmçinin qlobal miqyasda karbohidrogen ehtiyatlarının kəşfiyyatı, hasilatı və emalı ilə məşğul olur.
CNOOC 1982-ci ildə Çin Xalq Respublikası Dövlət Şurasının qərarı ilə yaradılıb. Korporasiyanin baş ofisi Pekin şəhərində yerləşir. Statusuna görə, tamamilə Çin dövlətinə məxsusdur. Beynəlxalq birjalarda (Honq-Konq və Şanxay) isə onun əsas törəmə müəssisəsi olan CNOOC Limited iştirak edir. Şirkətə Müşahidə Şurasının və şirkətin sədri rəhbərlik edir.
Bir sözlə, CNOOC dünyanın 40-dan çox ölkə və regionunda aktivlərə malik qlobal enerji nəhəngidir. Asiya, Afrika, Şimali və Cənubi Amerika, Yaxın Şərq və Avropada iri layihələrdə iştirak edir. Şirkətin biznes modeli şaxələnmiş strukturdan ibarətdir və 5 əsas seqmenti əhatə edir. Belə ki, kəşfiyyat və hasilatda Çinin dəniz sahələrində (Bohay dənizi, Cənubi və Şərqi Çin dənizi) ən böyük neft-qaz hasilatçısıdır. Mühəndislik və texniki xidmətlər sahəsində dəniz platformalarının tikintisini və qazma işləri aparır. Emal və marketinqdə isə CNOOC xam neftin neft məhsullarına və neft-kimya maddələrinə çevrilməsi sahəsində çalışır.
CNOOC eləcə də mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) idxalı və elektrik enerjisi istehsalı ilə məşğuldur. "Yaşıl enerji"yə gəldikdə isə son illərdə şirkət Xəzərdə və digər regionlarda dəniz külək enerjisi layihələrinə də investisiya yatırır.
Flora SADIQLI,
"Azərbaycan"
