Avropada Azərbaycana yüksək diqqət var

Prezident İlham Əliyevin "Avropa Siyasi Birliyi"nin Zirvə toplantısında qarşı tərəflərin istəyi ilə görüşlər keçirməsi bunun təzahürüdür 

Noyabrın 12-də İrlandiyanın paytaxtı Dublində 50-yə yaxın dövlət və hökumət başçısının toplaşdığı "Avropa Siyasi Birliyi"nin 9-cu Zirvə Toplantısında diqqətçəkən məqamlardan biri tədbir çərçivəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin keçirdiyi ikitərəfli görüşlərin qarşı tərəflərin müraciəti əsasında baş tutması oldu. Böyük Britaniyadan Yunanıstana, Ukraynadan Rumıniyaya, Avropa İttifaqı rəhbərliyindən Moldovaya qədər fərqli coğrafiyaların liderləri məhz Bakı ilə dialoq qurmaq təşəbbüsü ilə çıxış etdilər. Liderləri eyni masa arxasında birləşdirən əsas səbəb isə Azərbaycanın artan beynəlxalq nüfuzu, müstəqil siyasi çəkisi və qoca qitəyə təklif etdiyi real iqtisadi enerji dividendləri idi.

Avropanın enerji təhlükəsizliyinin əsas dayaqlarından biri

Reallıqdır ki, diplomatiyada bu cür təşəbbüslər təsadüfi olmur. Bu, ilk növbədə sözü imzası qədər kəsərli olan Azərbaycan liderinə göstərilən ehtiramın, ölkəmizin bu gün Avropa üçün həyati əhəmiyyət daşıyan geosiyasi və iqtisadi çəkisinin göstəricisidir.

 "Avropa Siyasi Birliyi"nin 9-cu Zirvə Toplantısı çərçivəsində keçirilmiş "Rəqabətqabiliyyətli Avropanın yaradılması - innovasiya, bağlantılar və əlçatan enerji" mövzusunda "dəyirmi masa"da Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi rəqəmlər də bunu təsdiqləyir. 

Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində ölkəmizin roluna toxunan dövlətimizin başçısı bu xüsusda Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında enerji sahəsində strateji tərəfdaşlığa dair 2022-ci ildə imzalanmış Anlaşma Memorandumunu qeyd edib. Bildirib ki, o vaxtdan bəri ölkəmiz Avropa İttifaqına qaz təchizatını səkkiz milyard kubmetrdən on üç milyard kubmetrə qədər artırıb. 

Dövlətimizin başçısı deyib ki, bu gün yeddi ölkənin ərazisindən keçən və Bolqarıstandakı interkonnektorlar vasitəsilə Avropa İttifaqının on ölkəsini təchiz edən, Bakıdan İtaliyaya qədər uzanan boru kəməri tamamilə doludur. Prezident İlham Əliyev onu genişləndirməyin vacibliyinə toxunub, Yunanıstana və İtaliyaya gedən kəmərin ötürmə gücünün 10 milyard kubmetrdən 11,2 milyard kubmetrə qədər artırdığımızı bildirib.

Məhz buna görə Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Antonio Koşta, Yunanıstanın Baş naziri Kiriakos Miçotakis, Bolqarıstanın Baş naziri Rumen Radev, Rumıniya Prezidenti Nikuşor Dan və Moldova Prezidenti Maya Sandu görüşlərdə Azərbaycanı Avropanın enerji təhlükəsizliyinin əsas dayaqlarından biri kimi qiymətləndiriblər.

Söhbət təkcə bugünkü qaz təchizatından getmir - Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə və Bolqarıstan arasında "yaşıl enerji"nin Avropaya ixracı razılaşması ölkəmizi qitənin gələcək enerji xəritəsinin də mərkəzinə gətirir.

Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Antonio Koşta ilə görüşdə Avropa İttifaqı tərəfindən Naxçıvan dəmir yolu layihəsi üzrə qiymətləndirmənin tezliklə yekunlaşdırılacağı bildirilib.

Orta dəhlizin əhəmiyyəti qeyd edilib, nəqliyyat və bağlantıların inkişafı məsələləri ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

Qlobal nüfuzun təzahürü 

Prezident İlham Əliyev ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının Baş naziri Endi Börnhem arasında keçirilən görüşdə "Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə"nin mübadilə olunması münasibətləri yeni mərhələyə daşıdı.

Azərbaycanda Avropanın ən böyük investoru olan Britaniya ilə 30 illik neft-qaz əməkdaşlığı artıq bərpaolunan enerji, yüksək texnologiyalar və süni intellekt sahələrinə keçid edir.

Prezident İlham Əliyevin Dublin görüşlərində həm də Cənubi Qafqazda sülh və yeni nəqliyyat dəhlizləri məsələsi gündəlikdə oldu. Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın müraciəti ilə baş tutan görüşdə 2025-ci il avqustun 8-də keçirilmiş Vaşinqton Sülh Sammitinin nəticələrinə və həmin tədbirdə imzalanmış Vaşinqton Birgə Bəyannaməsinə əsaslanaraq, Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülh gündəliyinin irəlilədilməsi ətrafında fikir mübadiləsi aparıldı. 

Liderlər bu kontekstdə Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutunun (TRIPP) inkişafı istiqamətində əldə olunmuş irəliləyişləri, o cümlədən onun dəmir yolu və avtomobil yolu komponentlərinin planlaşdırılması və layihələndirilməsini, həmçinin TRIPP marşrutu boyunca tranzit əlaqələrinin perspektivlərini müzakirə ediblər.

Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzu yalnız enerji və nəqliyyat sahəsindəki strateji rolu ilə ölçülmür. Prezident İlham Əliyevin Dublində Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə keçirilən görüşündə ölkəmizin Ukraynaya göstərdiyi humanitar yardımlara, xüsusilə elektrik avadanlıqlarının təchizatına görə səmimi təşəkkür ifadə olundu. Diqqətçəkən məqam isə odur ki, rəsmi Kiyev Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda apardığı genişmiqyaslı quruculuq işlərini yaxından izləyir və postmünaqişə dövrünün bərpa təcrübəsini öz ölkəsi üçün mühüm nümunə hesab edir.

Noyabrın 12-də Litva Prezidenti Gitanas Nauseda ilə keçirilən görüşdə də regional sabitlik və Bakı-Brüssel əlaqələrinin genişləndirilməsi əsas müzakirə mövzusu oldu.

Dublində keçirilən bu sıx diplomatik görüşlərin hamısının qarşı tərəflərin təşəbbüsü ilə baş tutması, əslində, bir gerçəyin təsdiqidir. Bu gün Avropanın enerji təhlükəsizliyi, yeni nəqliyyat xətləri və regional sabitlik Bakının iştirakı olmadan təsəvvür edilmir. Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən siyasəti və etibarlı tərəfdaş imici Azərbaycanı qoca qitənin, sadəcə, enerji tədarükçüsünə deyil, həm də həlledici siyasi tərəfdaşına çevirib.

Cənubi Qafqazda yaradılan yeni reallıqlar, sülh gündəliyinin irəlilədilməsi və qitələri birləşdirən strateji layihələr ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunu keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldib. Sözü imzası qədər kəsərli olan Azərbaycan liderinə göstərilən bu ali ehtiram bir daha göstərir ki, Bakı artıq qlobal proseslərin, sadəcə, iştirakçısı deyil, həm də bu proseslərə istiqamət verən əsas güc mərkəzlərindən biridir.

Yasəmən MUSAYEVA, 

"Azərbaycan"