Alimlər müəyyən ediblər ki, Yerin maqnit sahəsi Ayı kosmik radiasiyadan qismən qoruyur. Müəyyən dövrlərdə bu sahə peykin arxa tərəfində qalaktik kosmik şüaların axınını təxminən 20 faiz azaldır.
AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Science Advances” jurnalında dərc olunub.
Qalaktik kosmik şüalar kosmosdakı obyektləri daim “bombardman edən” yüksək enerjili hissəciklərdir. Onlar elektron qurğulara zərər verə və astronavtların sağlamlığı üçün təhlükə yarada bilər. Yer belə təsirdən maqnitosfer sayəsində qorunur — bu, planetin maqnit sahəsinin yaratdığı və yüklü hissəcikləri yayındıran bir sahədir.
Yeni tədqiqat göstərib ki, orbitin bəzi hissələrində Ay da əlavə müdafiə əldə edir. Alimlər Çinin “Çanye-4” eniş aparatının Ayın arxa tərəfində apardığı neytron və dozimetrik eksperimentin məlumatlarını təhlil ediblər.
Detektorlar qeydə alıb ki, müəyyən dövrlərdə orada kosmik şüaların səviyyəsi nəzərəçarpacaq dərəcədə — təxminən beşdəbir dəfə azalır. Bu mərhələlər “Ay səhəri” adlandırılan dövrə təsadüf edir və hər Ay tsiklinin təxminən iki günü qədər davam edir.
Müşahidələr 31 Ay tsikli ərzində aparılıb və bu effektin sabit olduğunu təsdiqləyib. Tədqiqatçıların fikrincə, hissəciklərin axınının azalması Ayın bu zaman Yerin maqnit quyruğu adlanan sahəsindən keçməsi ilə bağlıdır. Bu, maqnitosferin uzanan hissəsidir və kosmik şüalanmanı qismən zəiflədir.
Tədqiqatın müəllifləri qeyd edirlər ki, bu kəşf gələcəkdə Aya missiyaların planlaşdırılması üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir, çünki avadanlıq və astronavtlar üçün radiasiya risklərini daha dəqiq qiymətləndirməyə imkan verə bilər.
