Zəfərdən sonra başlayan yeni mərhələnin yol xəritəsi

Yeni layihələr, işgüzar görüşlər, genişlənən əməkdaşlıq

Vətənpərvər oğulların qəhrəmanlığı düşməni diz çökdürdü

Bir qurultay qərarı və Azərbaycanın dəyişən siyasi taleyi

Dünyanın mənəvi xəzinəsində Azərbaycan imzası

TDT-nin gücləndirilməsi zamanın tələbidir

Türk dünyasının aparıcı gücü

Əsrlərə hesablanmış saziş

Yurduna əbədi qayıdan müqəddəs bayraq

10 Sentyabr 2026 20:43

998

DÜNYA

A- A+

Səhrada itmiş qədim sivilizasiya tapılıb

İranın şərqində yerləşən Dəşt-e Lut dünyanın ən sərt və quraq ərazilərindən biri hesab olunur. Fars dilində adı “Boş səhra” mənasını verən bu nəhəng ərazi dərin çökəkliklər, sıldırım yarğanlar və bəzi yerlərdə hündürlüyü 300 metri aşan qum təpələri ilə əhatələnib. Ekstremal təbii şərait ilk baxışdan burada qədim şəhər həyatının mövcudluğunu mümkünsüz göstərir.

Arxeoloji tədqiqatlar isə səhranın ətrafında minilliklər əvvəl tamamilə fərqli həyatın mövcud olduğunu ortaya qoyur. Dəşt-e Lutun kənarlarında təxminən 5 min il əvvələ aid çoxsaylı qədim yaşayış məskənləri müəyyən edilib. Bu, Misir, Mesopotamiya və Hind vadisində erkən şəhər mədəniyyətlərinin inkişaf etdiyi dövrə təsadüf edir.

Bölgənin arxeoloji əhəmiyyəti hələ ötən əsrdə məlum olmuşdu. 1960-1970-ci illərdə aparılan tədqiqatlar nəticəsində Şəhr-i-Suxta və Şahdad kimi mühüm qədim yaşayış mərkəzləri araşdırılıb, daha cənubda isə Təpə Yəhya kimi əhəmiyyətli arxeoloji məkanlar tədqiqatçıların diqqətini cəlb edib. Sonrakı qazıntılar, genişmiqyaslı ərazi tədqiqatları və məsafədən zondlama texnologiyaları Şərqi İranın qədim dövrdə sıx yaşayış şəbəkəsinə malik olduğunu göstərib. Bölgədə müxtəlif ölçülü yüzlərlə yaşayış məntəqəsinin izləri qeydə alınıb.

Arxeoloji materialların və insan qalıqlarının təhlili burada yaşayan icmaların inkişaf etmiş sənətkarlıq və ticarət sisteminə malik olduğunu göstərir. Bölgədə metal emalı, dulusçuluq və toxuculuq inkişaf etmiş, bəzi mərkəzlərdə erkən yazı və inzibati sistemlərin izlərinə rast gəlinmişdir. Şərqi İranın coğrafi mövqeyi onun qədim ticarət yollarında mühüm yer tutmasına şərait yaradıb. Buradakı yaşayış mərkəzləri Mesopotamiya, İran yaylası, Mərkəzi Asiya və Hind vadisi arasında malların, texnologiyaların və mədəni ideyaların ötürülməsində vasitəçi rol oynayıb. Bolonya Universitetinin arxeoloqu Mauritsio Tosi bu bölgənin qədim dünyadakı mövqeyini “iki dünya arasındakı dünya” ifadəsi ilə xarakterizə edib.

Ülkər XASPOLADOVA,

"Azərbaycan"

Digər Xəbərlər

22 Sentyabr 2026 Rəcəb Tayyib Ərdoğan: Türk Dövlətləri Təşkilatı ildən-ilə güclənir

22 Sentyabr 2026 Türkiyə Prezidenti: Fələstin xalqının səsini dünyaya çatdırmağa davam edəcəyik

22 Sentyabr 2026 İran Prezidentinin təyyarəsi Əlcəzairdə texniki eniş edib

22 Sentyabr 2026 ABŞ Prezidenti: Ukrayna müharibəsi düşündüyümüzdən daha tez başa çatacaq

22 Sentyabr 2026 Tramp: ABŞ və Venesuela dünya neftinin 60 faizindən çoxuna sahibdir

22 Sentyabr 2026 ABŞ Prezidenti: İranın nüvə silahına sahib olmasına heç vaxt icazə verməyəcəyəm

22 Sentyabr 2026 Dublində qədim qala tapılıb

22 Sentyabr 2026 Süni intellektə tələbat yaddaş çiplərinin qiymətini rekord həddə çatdırıb

PDF kimi oxu

Qəzet kimi vərəqlə

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Neftçalada kənd təsərrüfatında innovativ vasitələrin tətbiqi mövzusunda təcrübə öyrənilir

09:50
23 Sentyabr

Şəmkirdə dövlət proqramı üzrə görülən işlər müzakirə edilmişdir

09:40
23 Sentyabr

Azərbaycanın aqrar ixracı: artımdan keyfiyyətə

09:30
23 Sentyabr

Erməni saxtakarlığı dünyada ifşa olunur

09:20
23 Sentyabr

Alban irsinin dəyişdirilməsi cəhdləri məkrli erməni siyasətinin tərkib hissəsidir

09:10
23 Sentyabr

Dəyişən dünyanın ritmində Dördüncü Sənaye İnqilabı

09:00
23 Sentyabr

Yeni dünya nizamında Bakının güclənən mövqeyi

08:50
23 Sentyabr

Bakının sülh gündəliyi dəyişməz reallıqdır

08:40
23 Sentyabr

Milli Onkologiya Mərkəzində uşaq onkologiyasına həsr olunmuş elmi seminar keçirilib

08:30
23 Sentyabr

Zəfərdən sülhə uzanan yol

08:20
23 Sentyabr

Forumda Orta dəhlizin Şərqlə Qərb arasında əhəmiyyətindən danışılıb

08:10
23 Sentyabr

Zəfərdən sonra başlayan yeni mərhələnin yol xəritəsi

08:00
23 Sentyabr

Azərbaycan və Çex Respublikası Xarici İşlər nazirlikləri arasında siyasi məsləhətləşmələr aparılıb

22:34
22 Sentyabr

Nazir müavini Yalçın Rəfiyev BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyası çərçivəsində bir sıra tədbirdə iştirak edib

22:33
22 Sentyabr

Azərbaycanın daha iki veteran cüdoçusu qızıl medal qazanıb

22:32
22 Sentyabr

Azərbaycanın xarici işlər naziri Nyu-Yorkda Cammu və Kəşmir üzrə Kontakt Qrupunun iclasında çıxış edib

22:31
22 Sentyabr

Azərbaycan-İsveçrə münasibətlərinin perspektivləri müzakirə edilib

22:31
22 Sentyabr

Azərbaycan və Cibuti xarici işlər nazirləri Nyu-Yorkda müzakirələr aparıb

22:29
22 Sentyabr

Unikal dialoq məkanı

21:15
22 Sentyabr

Sonuncu oyun: Messidən Argentina millisində vida mesajı

21:13
22 Sentyabr

Rəcəb Tayyib Ərdoğan: Türk Dövlətləri Təşkilatı ildən-ilə güclənir

20:35
22 Sentyabr

Bütün xəbərlər

Faydalı linklər

ÇOX OXUNANLAR

QƏZET ÖMRÜ15 Sentyabr 2026

Müstəqil və çoxtərəfli diplomatiya modeli12 Sentyabr 2026

Avrasiyanın güc mərkəzi11 Sentyabr 2026

QURUCU, YARADICI, SÜLHPƏRVƏR VƏ UZAQGÖRƏN LİDER10 Sentyabr 2026

Azərbaycanın təmin etdiyi ədalət dünyaya nümunədir09 Sentyabr 2026

Praqmatik və çoxşaxəli diplomatiya08 Sentyabr 2026

"Azərbaycan"-ın 1918-1920-ci illərdə dərc olunan nömrələrinin transliterasiyası

OXUCU MƏKTUBLARI

Smartfonlar üçün kamera ovçusu05 Sentyabr 2026

Biyan bitkisinin tədarükü gəlirli sahədir02 Sentyabr 2026

Su problemimiz həll edildi02 Sentyabr 2026

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!