Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab
İlham Əliyevin Özbəkistanın Milli İnformasiya Agentliyinə verdiyi müsahibə iki
qardaş ölkə arasında münasibətlərin bugünkü səviyyəsini və gələcək inkişaf
istiqamətlərini əhatə edən mühüm siyasi mesajlarla zəngindir.
Müsahibədə səsləndirilən fikirlər bir daha
göstərir ki, Azərbaycan–Özbəkistan münasibətləri artıq yalnız ikitərəfli əlaqələr
müstəvisində qiymətləndirilə bilməz. Bu münasibətlər ortaq tariximizə, dilimizə,
mədəniyyətimizə və mənəvi dəyərlərimizə söykənən, eyni zamanda regional və
qlobal proseslərə təsir imkanları artan strateji müttəfiqlik münasibətləridir.
Son illərdə Azərbaycan və Özbəkistan arasında əlaqələrin
sürətli inkişafı, ilk növbədə, dövlət başçılarının siyasi iradəsinin və
qarşılıqlı etimadının nəticəsidir. Prezident İlham Əliyev ilə Prezident Şavkat
Mirziyoyev arasında formalaşmış səmimi dostluq və qarşılıqlı hörmət iki ölkə
arasındakı münasibətlərin bütün sahələr üzrə inkişafına mühüm impuls verir.
2024-cü ildə Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana
dövlət səfəri, 2025-ci ildə Prezident Şavkat Mirziyoyevin Azərbaycana dövlət səfəri
və həmin səfərlər çərçivəsində imzalanmış mühüm sənədlər münasibətlərimizin
siyasi və hüquqi əsaslarını daha da möhkəmləndirib. Strateji tərəfdaşlığın dərinləşdirilməsi
haqqında Bəyannamənin və Müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilənin
imzalanması iki ölkənin gələcəyə baxışının nə qədər yaxın olduğunu nümayiş
etdirir.
2023-cü ildə yaradılmış Ali Dövlətlərarası
Şura isə bu münasibətlərin institusional əsaslarını gücləndirən mühüm mexanizmə
çevrilib. Bu platforma qarşılıqlı əməkdaşlığın yeni istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi
və uzunmüddətli strateji layihələrin əlaqələndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət
daşıyır.
Mən xüsusilə nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlığımızı
strateji əhəmiyyət daşıyan istiqamət kimi qiymətləndirirəm. Azərbaycan Cənubi
Qafqazda, Özbəkistan isə Mərkəzi Asiyada mühüm geosiyasi və iqtisadi mövqeyə
malikdir. Bu baxımdan iki ölkənin nəqliyyat imkanlarının birləşdirilməsi Şərqlə
Qərb arasında yeni bağlantıların formalaşmasına ciddi töhfə verə bilər.
Çin–Qırğızıstan–Özbəkistan dəmir yolu layihəsinin
Orta Dəhliz və TRIPP ilə əlaqələndirilməsi də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət
daşıyır. Bu əməkdaşlıq yalnız nəqliyyat marşrutlarının genişləndirilməsi
anlamına gəlmir. Eyni zamanda Azərbaycan və Mərkəzi Asiya ölkələrinin qlobal
iqtisadi və logistika xəritəsində rolunun daha da güclənməsi deməkdir.
Enerji sahəsində əməkdaşlığımızın yeni mərhələyə
qədəm qoyması da xüsusi qeyd olunmalıdır. Azərbaycan, Özbəkistan və Qazaxıstan
arasında yaşıl enerji sahəsində həyata keçirilən birgə təşəbbüslər regionun
böyük bərpaolunan enerji potensialının reallaşdırılması üçün mühüm imkanlar
açır. Azərbaycan burada yalnız enerji istehsalçısı və ixracatçısı kimi deyil, həm
də yaşıl enerjinin regional və beynəlxalq bazarlara çıxarılmasında mühüm tərəfdaş
kimi çıxış edir.
Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin digər
mühüm istiqaməti Türk dünyasının birliyidir. Hər iki ölkənin Türk Dövlətləri Təşkilatı
çərçivəsində fəal əməkdaşlığı ortaq tariximizin, mədəniyyətimizin və mənəvi dəyərlərimizin
siyasi və iqtisadi əməkdaşlıqla tamamlanmasına xidmət edir.
Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçıları
arasında Məşvərət görüşlərində iştirakının təmin olunması isə ölkəmizin
regionla əlaqələrində yeni mərhələnin göstəricisidir. “C5+Azərbaycan”
formatının formalaşması Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərinin
strateji əhəmiyyətini və ölkəmizin regional əməkdaşlıqdakı artan rolunu bir
daha nümayiş etdirir.
Bütün bunlar onu göstərir ki, Azərbaycan–Özbəkistan
münasibətləri çoxşaxəli və uzunmüddətli inkişaf modelinə çevrilib. Siyasi
dialoq, iqtisadiyyat, investisiya, nəqliyyat, enerji, təhsil, mədəniyyət və
humanitar sahələrdə əməkdaşlığın paralel şəkildə inkişaf etməsi bu münasibətlərin
möhkəm və davamlı xarakter daşıdığını göstərir.
Hesab edirəm ki, Azərbaycan və Özbəkistan
arasındakı münasibətlərin ən böyük gücü qarşılıqlı etimad və ortaq strateji
baxışdır. Bu gün iki ölkə arasında formalaşan müttəfiqlik münasibətləri yalnız
dövlətlərimizin deyil, xalqlarımızın da gələcək rifahına xidmət edən mühüm
siyasi sərvətdir.
Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində səsləndirdiyi
fikirlər bir daha göstərir ki, Azərbaycan–Özbəkistan qardaşlığı artıq əldə
olunmuş nəticələrlə kifayətlənmir. Qarşıda daha böyük layihələr, daha geniş əməkdaşlıq
imkanları və Türk dünyasının birliyinə xidmət edən yeni təşəbbüslər var.
Əminəm ki, Azərbaycan və Özbəkistan arasında
strateji müttəfiqlik münasibətləri bundan sonra da yüksələn xətt üzrə inkişaf
edəcək, iki qardaş ölkənin regional və beynəlxalq müstəvidə birgə imkanlarını
daha da genişləndirəcək. Bu qardaşlıq həm xalqlarımızın rifahına, həm Türk
dünyasının birliyinə, həm də regionda sülh, sabitlik və davamlı inkişafın möhkəmlənməsinə
mühüm töhfə verəcək.
Fatma Yıldırım,
Milli Məclisin deputatı
