16 Noyabr 2026 15:21
579
DÜNYA
A- A+
İspaniyada 4 min il əvvələ aid monumental daş məzarlar aşkarlanıb  

İspaniyada 4 min il əvvələ aid monumental daş məzarlar aşkarlanıb  


İspaniyanın cənub-qərbində, Cəbəllütariq boğazı yaxınlığında yerləşən Trafalqar burnunda aşkar edilmiş iki monumental daş məzarda tapılan insan sümüklərinin radiokarbon analizi onların eramızdan əvvəl 1875–1625-ci illər arasında, təxminən 200 il ərzində istifadə edildiyini göstərib. Bu dövr Cənubi Pireney yarımadasında fərdi dəfnlərin geniş yayıldığı dövrdən bir neçə əsr sonraya təsadüf edir.

Kadis Universitetindən Eduardo Vijande-Vila və həmkarlarının araşdırmasına görə, I məzar qayalıqda oyulmuş oval kameradan və ona birləşən, daş lövhələrlə üzlənmiş, iri daş plitələrlə örtülmüş dəhlizdən ibarətdir. Kamera daş divarla, giriş isə daş lövhə ilə bağlanıb. Bütün tikilinin üzəri daş və qum təpəciyi ilə örtülüb.

II məzar isə daşların qat-qat düzülməsi ilə yaradılmış dairəvi kameradan ibarətdir. İlkin günbəzvari örtük çökdükdən sonra konstruksiyanı möhkəmləndirmək məqsədilə mərkəzi dayaq sütunu quraşdırılıb və kameranın yarısı doldurulub. Məzarların daxilində aşkar edilən insan qalıqlarının təhlili göstərib ki, I məzarda azı 13, II məzarda isə ən azı 7 nəfərin qalıqları dəfn edilib. Meyitlərin parçalanmasından sonra sümüklər yenidən düzülüb. Yalnız I məzarda tapılan gənc qadının skeleti anatomik bütövlüyünü qoruyub. Onun sümüklərinin radiokarbon analizi qadının dəfninin məzar kamerası bağlanmazdan əvvəl həyata keçirilən son dəfn olduğunu göstərib. I məzardan iki qızıl sırğa, üç gümüş muncuq, yaşıl slyuda parçası, fil sümüyündən hazırlanmış daraq və deşik açılmış iki balıqqulağı tapılıb. II məzarda isə bir sırğa, bir mis ox ucluğu və yaşıl slyudadan hazırlanmış bir muncuq aşkarlanıb.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, qum və daşların sonuncu dəfə günəş işığına məruz qaldığı vaxtı müəyyənləşdirməyə imkan verən lüminessensiya analizi də daxil olmaqla, əlavə araşdırmalar məzarların sonradan yenidən istifadə edilib-edilmədiyini və ya onların Cənubi Pireney yarımadasında meqalit məzarlar inşa edən son icmalardan birinə aid olub-olmadığını aydınlaşdıra bilər.


Ülkər XASPOLADOVA,

“Azərbaycan”


Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Azərbaycan millisi Andorraya qalib gəlib, Emin Mahmudov yığmadakı karyerasını bitirib

23:51
16 Noyabr

Ukraynanın Zaporojye vilayətinə aviazərbələr nəticəsində ölənlərin sayı 72 nəfərə çatıb

23:13
16 Noyabr

Leyla Əliyeva Qaraçuxur İdman Zalının açılışında iştirak edib

22:59
16 Noyabr

Milli Məclisin plenar iclasında 2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsinin müzakirəsinə başlanıb YENİLƏNİB 

21:57
16 Noyabr

Tolerantlıq insanlığın mənəvi ucalığı, cəmiyyətin birliyi, xalqların həmrəyliyidir  

20:59
16 Noyabr

Mao Nin: Üçtərəfli görüşdə liderlər dünyada sülhün qorunmasını müzakirə edəcəklər  

20:46
16 Noyabr

Tramp Si Cinpin və Putinlə görüşdə Ukraynadakı müharibəni müzakirə edəcəyini bildirib

19:49
16 Noyabr

İƏT Nazirlər Şurasının iclasında Azərbaycanın regionda davamlı sülhün təmin olunması istiqamətindəki səylərindən bəhs edilib  

19:07
16 Noyabr

COP31-in sədri Azərbaycan pavilyonunu ziyarət edib  

19:01
16 Noyabr

Sosial və İqtisadi məsələlər üzrə Üçtərəfli Komissiyanın iclası olub  

18:50
16 Noyabr

Qazaxıstanla Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi doqquz ayda 306 milyon dolları ötüb

18:41
16 Noyabr

Ceyhun Bayramov britaniyalı həmkarı ilə regional təhlükəsizliyi və ikitərəfli əməkdaşlığı müzakirə edib  

18:40
16 Noyabr

Gələcəyin peşələri və insan kapitalı: Bakıda Milli Məşğulluq Forumu təşkil olunub  

18:39
16 Noyabr

Azərbaycan Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının Şurasına üzv seçilib  

18:37
16 Noyabr

Avropa İttifaqı Rusiyaya qarşı sanksiyaları genişləndirib

18:36
16 Noyabr

COP29-un prezidenti: Meşələrin qorunması gələcəyimizin təminat altına alınması deməkdir  

18:35
16 Noyabr

Qara dənizdə batan gəmidə aralarında 4 azərbaycanlının da olduğu heyət üzvləri xilas edilib

18:34
16 Noyabr

İnsan bədənində toxuma çapı  

17:23
16 Noyabr

Rusiya və Çin arasında hərbi-texniki əməkdaşlıq dərinləşir  

17:15
16 Noyabr

Sinir hüceyrələrini məhv olmaqdan qoruyan təbii maddə tapılıb

17:07
16 Noyabr

Alimlər gəzərkən yorğunluğu azaldan xüsusi corablar hazırlayıblar

17:05
16 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!