Dünyanın möcüzələri ilə yanaşı, onun rekord həddində olan
hadisələri də yadda qalır. Rekordların bir araya toplanması ideyası isə 1955-ci
ildə ağıla gəlib. Qeyri-adiliyi ilə yadda qalan həmin hadisələr bir yerə toplanaraq
"Ginnesin Rekordlar Kitabı” (ing. The Guinness Book of Records) adlanıb ki, insanlar
tərəfindən göstərilən və təbiətdə qeydə alınan ən yüksək nəticələri ümumiləşdirən
məcmuədir. Kitab ilk dəfə 1955-ci ildə İrlandiyanın "Ginness” pivə zavodunun sifarişi
ilə nəşr olunub.
Maraqlıdır,
pivə zavodu ilə "Ginnesin Rekordlar Kitabı”nın nə əlaqəsi ola bilər? Verilən məlumatlara görə, zavodun direktoru Hyu
Biver 4 may 1951-ci ildə tanışı ilə birlikdə ova çıxıb. Ovda onların arasında "qızılı
cüllüt”ün, yoxsa şotland tetra quşunun daha sürətlə uçması barədə mübahisə yaranıb.
Həmin vaxt
bu barədə soraq kitabı olmadığına görə, haqlı haqsızı müəyyənləşdirə bilməyib. Bundan
sonra ser Hyu Biver belə bir "soraq” kitabını tərtib etdirməyi qərara alıb.
İdeyanı həyata
keçirmək üçün o, bu işi Londonda məlumat agentliyi saxlayan Norris və Ross Makuirter
qardaşlarına tapşırıb. 1954-cü ildə soraq kitabının ilk variantı hazırlanıb çap
edilir və onun1000 nüsxəsi pulsuz paylanır. Növbəti ilin avqust ayının 27-də isə
kitab formasında 197 səhifəlik ilk nəşri çapdan çıxıb satılmağa başlanır. Deyilənlərə
görə, Milad bayramı ərəfəsində İngiltərədə ən çox satılan kitablar siyahısında ön
sıraları "Ginnesin Rekordlar Kitabı” tutub.
1956-cı ildə kitab ABŞ-da 70 min nüsxə ilə satışa çıxarılıb.
Birinci kitabın
nəşri üçün pivə zavodunun sahibi tərəfindən "Guinness World Records Limited” şirkəti
yaradılıb. Sonradan kitabın çap hüququ da bir neçə dəfə satılıb. 1995-ci ildə onun
konsepsiyası dəyişib: yalnız mətndən ibarət olan kitab şəkilli alboma çevrilib.
Hazırda "Ginnesin
Rekordlar Kitabı” dünyanın 100-dən çox ölkəsində, 24 dildə çap olunur. O, kitab
ticarəti tarixində ən uğurlu kommersiya nəşridir. Kitab sahibləri iddia edirlər
ki, onlar müəlliflik hüququ ilə qorunan və ən çox satılan kitabdır.
Azərbaycanla
bağlı rekordlar da kitabda öz əksini tapır. 28 oktyabr 1995-ci ildə "Ulduz” və
"Nərimanov”metrostansiyaları arasındakı tuneldə qatarın alışması nəticəsində
300 nəfər həlak olmuş, 400 nəfərin isə xəsarət alması kitabda əksini tapıb. Bu qəza
"Ginnesin Rekordlar Kitabı”na ən dəhşətli metro qəzası kimi düşüb.
Cəbrayıl rayonunda
anadan olmuş, hazırda Belçikada yaşayan və həyatının 25 ilini qrafika sənətinə və
kölgə rəsmləri çəkməyə həsr etmiş Fəxrəddin Vəliyev 2004-cü ildə adı "Ginnesin Rekordlar
Kitabı”na düşmüş ilk azərbaycanlıdır. O, 5 dəqiqəyə 20 nəfərin siluetini çəkməklə
bu şərəfə nail olub.
Lənkəran rayonunun
Aşağı Nüvədi kəndinin 7 yaşlı sakini Ələsgər Rəhim oğlu Həsənzadə isə "Ginnesin
Rekordlar Kitabı”na düşən ən azyaşlıdır. O, 1 saat 45 dəqiqə ərzində barmaqlarının
ucu ilə sinəsini yerə vurmamaq şərtilə 3 min dəfə qalxıb enir. Bununla da adı kitaba düşüb.
Bunlardan başqa, Neft Daşları "Ginnesin Rekordlar Kitabı”nda adı ən birinci
dəniz neft platforması kimi tanınır. İçərişəhərdə fəaliyyət göstərən "Miniatür Kitab
Muzeyi”, həmçinin 168 il yaşamış azərbaycanlı - Lerik sakini Şirəli Müslümov da uzunömürlülüyünə görə bu kitaba adı düşənlərdəndir.
Etibar Elçiyev
Budaqlı dünyada beşqat rekordçudur. Gürcüstanın
Borçalı mahalında yaşayan soydaşımızın da adı
2013-cü ildə rekordçular kitabına əlavə edilib. "Maqnit adam” Gürcüstanda
"İlin rekordçusu” elan olunub. O, İtaliya, Almaniya və Pekində dünya rekordu qazanaraq
sertifikat və medallarla təltif olunub. Etibar növbəti dəfə bədəni ilə 150 kq-a qədər çəki qaldırmaq fikrində
olduğunu bildirib.
Xatırladaq
ki, "Ginnesin Rekordlar Kitabı” bir il əvvəl hazırlanır və növbəti il başlanan kimi
təqdimatı keçirilir.
M.NƏRİMANOĞLU,
"Azərbaycan”
