Naxçıvan zəngin hərbi arsenalı, formalaşan yeni beynəlxalq logistika xəritəsindəki açar rolu ilə Azərbaycanın regional liderliyinin parlaq rəmzidir
Azərbaycanın dövlətçilik salnaməsində Naxçıvan hər zaman məğrurluq və sarsılmaz iradə qalası olub. Zaman-zaman tarixin ən ağır sınaqları ilə üz-üzə qalan, işğal təhdidlərinə və amansız blokada məngənəsinə sinə gərən bu qədim türk torpağı, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qazanılan şanlı Zəfərin işığında özünün yeni, möhtəşəm intibah dövrünü yaşayır. Azərbaycanın qazandığı şanlı qələbə təkcə Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun azadlığı ilə məhdudlaşmır, həm də Naxçıvan Muxtar Respublikasının neçə illik təcridinə son qoyacaq, bütöv Türk dünyasını və qlobal ticarət marşrutlarını birləşdirəcək geostrateji zəfər günəşi tək bütün regiona şölə saçacaq.
Günnütdən Şuşaya
Döyüş meydanında yazılan qəhrəmanlıq dastanının diplomatik masadakı parlaq davamı kimi ortaya çıxan bu yeni reallıq Naxçıvanı regional təhlükəsizliyin keçilməz istehkamına və Avrasiyanın ən mühüm nəqliyyat-logistika mərkəzinə çevirir. Naxçıvandan başlayan yüksəliş, Zəngəzur dəhlizinin (TRIPP) reallaşması ilə Azərbaycanın hərbi və iqtisadi zəfərini tam layihələndirərək onu tarixi kökləri üstündə yenidən ucaldır.
Naxçıvan əsrlər boyu Azərbaycanın geostrateji dayaq nöqtəsi, Şərqlə Qərb arasında körpü rolu oynayan qədim türk yurdu olub. 1990-cı illərin mürəkkəb xaosunda, o zamankı naşı və xəyanətkar mərkəzi hökumətin etinasızlığı üzündən ağır blokadaya düşən Naxçıvan düşmən təcavüzü ilə üz-üzə qalmışdı. Lakin xalqın təkidli tələbi ilə idarəçiliyə qayıdan Ümummilli Lider Heydər Əliyev 1991-ci ilin sentyabrında Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri seçilərək xilaskarlıq missiyasını başlatdı. Ulu Öndərin uzaqgörən qərarları, 1990-cı il noyabrın 17-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin üçrəngli bayrağının dövlət rəmzi olaraq qəbul edilməsi və muxtar respublikanın adından “sovet”, “sosialist” sözlərinin çıxarılması, milli müstəqilliyimizin ilk təməl daşları oldu.
Bu gün isə Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı böyük Zəfərlə regionda tamamilə yeni hərbi-siyasi reallıqlar diktə edir. Bu yeni reallıqların mərkəzində dayanan ən mühüm geostrateji faktorlardan biri isə Zəngəzur dəhlizidir.
Döyüş meydanında əldə edilən zəfərlər heç də təsadüfi deyil, illərlə səbirlə və dəqiqliklə həyata keçirilən ordu quruculuğu strategiyasının məntiqi nəticəsidir. Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə Naxçıvanda yaradılan Əlahiddə Ümumqoşun Ordu regionun coğrafi özəlliyi və birbaşa quru bağlantısının olmaması nəzərə alınaraq ən müasir hərbi texnologiyalarla təchiz edilib.
Böyük Zəfərə aparan qələbə yolunun ən mühüm addımlarından biri 2018-ci ildə Naxçıvan əməliyyatı zamanı atıldı. 2018-ci il may ayının 20-dən 27-nə qədər baş verən döyüşlərdə Şərur rayonunun Günnüt kəndi və ətrafındakı mühüm strateji əhəmiyyətli yüksəkliklər Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun əks-həmlə əməliyyatları ilə işğaldan azad edildi. Uğurlu Naxçıvan əməliyyatı sayəsində ümumilikdə 11 min hektardan çox ərazi və Şərur rayonunun Günnüt kəndi, Ağbulaq yüksəkliyi, Qızılqaya dağı, Qaraqaya dağı düşməndən azad edildi. Dərələyəz mahalının Arpa kəndi isə Azərbaycan Ordusunun nəzarəti altına keçdi. Əməliyyat ordumuza İrəvan-Yeğeqnadzor-Gorus-Laçın-Xankəndi avtomobil yoluna nəzarət etməyə imkan verdi.
İkinci Qarabağ müharibəsində bu strateji kommunikasiyaya nəzarət imkanlarımız düşmənin hərəkət trayektoriyasını izləməyə və bir çox önəmli kəşfiyyat məlumatlarının əldə edilməsinə böyük töhfə verdi.
Vətən müharibəsində Naxçıvan xüsusi təyinatlıları və digər hərbi birləşmələrinin döyüşçüləri ərazilərimizin işğaldan azad edilməsində böyük fədakarlıq və qəhrəmanlıq göstərdilər.
Cari il avqustun 11-də Prezident, Silahlı Qüvvələrin Müzəffər Ali Baş Komandanı İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Naxçıvanda Əlahiddə Ümumqoşun Orduda yeni yaradılan əməliyyat (komando) hərbi hissələrinə Döyüş bayraqlarının verilməsinə həsr olunmuş mərasimdə iştirak etdilər.
Əlahiddə Ümumqoşun Orduda yeni əməliyyat (komando) hərbi hissələrinin yaradılması bölgədəki hərbi balansı tamamilə Azərbaycanın xeyrinə saxlayır.
Ümumiyyətlə, yenidən qurulan hərbi hissələr, 2021-ci ildə Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə istifadəyə verilən Naxçıvan Qarnizonu Mərkəzi Hospitalı və Naxçıvan Muxtar Respublikasında Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun hərbi aerodromu bu bölgəni istənilən təhdidə anında cavab verməyə qadir keçilməz qalaya çevirib.
Avqustun 11-də Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfəri çərçivəsində Azərbaycan Televiziyasına müsahibəsində Prezident İlham Əliyev Naxçıvanın müdafiə sahəsindəki inkişafını belə dəyərləndirdi: “Bu illər ərzində, əlbəttə ki, ilk növbədə Naxçıvanın müdafiə potensialının gücləndirilməsi məsələsi prioritet məsələlər sırasında idi. Bu istiqamətdə də böyük işlər görüldü və bu gün bayrağın təqdimetmə mərasimində bir daha Naxçıvanın hərbi gücü özünü göstərdi, həm texnika ilə təchizat, - özü də ən müasir texnika ilə, – həm də yeni komando qüvvələrinin yaradılması. Bu da Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində son vaxtlar müşahidə olunan mənzərədir... ...Bu gün qeyd etdiyim kimi, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri bölgədə söz sahibidir. O cümlədən Naxçıvanda hərbi potensial gündən-günə gücləndirilir və gücləndiriləcək”.
Hərbi gücdən qlobal logistika qovşağına
Prezident İlham Əliyevin müzəffər liderliklə yanaşı, diplomatik masada nümayiş etdirdiyi uzaqgörənlik müharibənin hərbi nəticələrini böyük geopolitik üstünlüyə çevirdi.
Traixi Vaşinqton razılaşmasına əsasən açılacaq Zəngəzur dəhlizi Naxçıvanı təkcə nəqliyyat keçidi deyil, həm də iri logistika mərkəzlərinin, sənaye zonalarının və ticarət habının mərkəzinə çevirir.
Naxçıvan Muxtar Respublikası bu gün həm zəngin hərbi arsenalı, həm də formalaşan yeni beynəlxalq logistika xəritəsindəki açar rolu ilə Azərbaycanın regional liderliyinin ən parlaq rəmzidir. Zəngəzur dəhlizinin tam gücü ilə fəaliyyətə başlaması isə bu tarixi missiyanı zirvələrə daşıyaraq Naxçıvanı Şərqlə Qərb, Şimalla Cənub arasında sülhün, təhlükəsizliyin və iqtisadi tərəqqinin qırılmaz bəndinə çevirəcək.
Yasəmən MUSAYEVA,
“Azərbaycan”
