Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon
der Lyayenin Azərbaycana işgüzar səfəri Bakı ilə Avropa İttifaqı arasında
münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldiyini nümayiş etdirdi. Bu səfər
Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaz siyasətində Azərbaycanın artan geosiyasi əhəmiyyətinin
və regionun əsas tərəfdaşı kimi qəbul edilməsini təsdiqlədi.
Prezident İlham Əliyevlə keçirilən yüksək səviyyəli
görüşlər zamanı enerji təhlükəsizliyi, yaşıl enerji, Orta Dəhlizin inkişafı, rəqəmsal
transformasiya, ticarət, investisiyalar və regional təhlükəsizlik məsələləri
geniş müzakirə edildi. Tərəflər əməkdaşlığın yalnız mövcud istiqamətlərlə məhdudlaşmayacağını,
yeni sahələri də əhatə edəcəyini bəyan etdilər.
Birgə mətbuat konfransında Prezident İlham
Əliyev münasibətlərin hazırkı səviyyəsini yüksək qiymətləndirərək, “Avropa
Komissiyası ilə Azərbaycan arasında münasibətlər çox fəal mərhələyə qədəm
qoyub. Münasibətlərimizdə müşahidə olunan bu dinamizm misilsizdir və qarşılıqlı
əməkdaşlığı daha da gücləndirmək iradəsini nümayiş etdirir”, söylədi.
Bu fikir onu göstərir ki, son illərdə Azərbaycan–Aİ
münasibətləri klassik tərəfdaşlıq çərçivəsindən çıxaraq strateji əməkdaşlıq
xarakteri qazanıb. Xüsusilə Prezident Antonio Koştanın, Kaya Kallasın Bakıya səfərindən
sonra Ursula fon der Lyayenin Azərbaycana gəlməsi Avropa İttifaqının Bakı ilə
münasibətlərin inkişafına verdiyi xüsusi önəmi nümayiş etdirir.
Səfər zamanı Ursula fon der Lyayen Azərbaycanın
Avropa üçün strateji tərəfdaş olduğunu bir daha vurğuladı. O qeyd etdi ki,
Avropa İttifaqı Azərbaycanla etibarlı və uzunmüddətli əməkdaşlığın genişləndirilməsində
maraqlıdır.
Bu yanaşmanın əsasında ilk növbədə Azərbaycanın
Avropanın enerji təhlükəsizliyinə verdiyi mühüm töhfə dayanır. Son illərdə Cənub
Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropaya təbii qaz ixracının artırılması Azərbaycanın
etibarlı enerji tərəfdaşı statusunu daha da möhkəmləndirib. Artıq əməkdaşlıq
yalnız enerji sektoru ilə məhdudlaşmır. Yaşıl enerji, rəqəmsal iqtisadiyyat,
innovasiya, kibertəhlükəsizlik, nəqliyyat-logistika, investisiyalar və yüksək
texnologiyalar yeni əməkdaşlıq gündəliyinin əsas istiqamətlərinə çevrilir.
Azərbaycanın Xəzər dənizində böyük külək
enerjisi potensialı, günəş elektrik stansiyalarının tikintisi və “Yaşıl Enerji
Dəhlizi” layihəsi Avropa İttifaqının enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi
strategiyası ilə tam uzlaşır. Bu istiqamətdə yeni investisiyalar və
texnologiyaların cəlb olunması tərəflər arasında uzunmüddətli iqtisadi əməkdaşlığın
əsas sütunlarından biri hesab edilir.
Səfərin əsas nəticələrindən biri də Orta Dəhlizin
inkişafına Avropa İttifaqının artan marağının nümayiş etdirilməsi oldu.
Avropa Komissiyası regionda nəqliyyat, enerji
və rəqəmsal bağlantının gücləndirilməsi məqsədilə 200 milyon avroyadək maliyyə
dəstəyi ayırmağa hazır olduğunu açıqladı. Bu təşəbbüs Cənubi Qafqaz ölkələrinin
iqtisadi inteqrasiyasını, həm də Avropa ilə Mərkəzi Asiyanı birləşdirən yeni
logistika sisteminin formalaşmasını sürətləndirəcək.
Azərbaycan isə artıq Orta Dəhlizin əsas
tranzit mərkəzi kimi çıxış edir. Son illərdə həyata keçirilən iri infrastruktur
layihələri, müasir limanlar, dəmir yolları və logistika mərkəzləri ölkəni
Avrasiyanın əsas nəqliyyat qovşaqlarından birinə çevirib. Bu baxımdan Avropa
İttifaqının Bakı ilə əməkdaşlığı genişləndirmək istəyi strateji zərurətdən irəli
gəlir.
Səfər zamanı diqqət çəkən mühüm məqamlardan
biri də Azərbaycanın regionda dayanıqlı sülhün təmin olunmasına yönəlmiş təşəbbüslərinə
verilən dəstək oldu.
Prezident İlham Əliyev dəfələrlə vurğulayıb
ki, Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sabitliyin əsas yolu dövlətlərin suverenliyinə
və ərazi bütövlüyünə hörmət əsasında sülh müqaviləsinin imzalanmasından keçir.
Azərbaycanın təşəbbüsü ilə aparılan sülh prosesi regionda yeni əməkdaşlıq
mühitinin formalaşmasına xidmət edir.
Ursula fon der Lyayen də çıxışında regionda
davamlı sülhün, qarşılıqlı etimadın və iqtisadi inteqrasiyanın vacibliyini
vurğulayaraq Avropa İttifaqının bu prosesi dəstəkləməyə hazır olduğunu
bildirdi.
Azərbaycanın irəli sürdüyü yanaşma siyasi
razılaşmalarla yanaşş, iqtisadi əməkdaşlıq, nəqliyyat əlaqələrinin açılması,
ticarət münasibətlərinin genişləndirilməsi və insanların rifahının yüksəldilməsini
də əhatə edir. Avropa Komissiyasının yeni maliyyə təşəbbüsləri də məhz bu
konsepsiyaya uyğundur.
Azərbaycan bu gün Avropa İttifaqının Cənubi
Qafqaz siyasətində əsas tərəfdaşlardan biri kimi çıxış edir. Aİ Azərbaycanın
enerji təhlükəsizliyinə verdiyi töhfəni, tranzit imkanlarını, yaşıl enerji
potensialını və regionda sabitliyin təmin edilməsində oynadığı rolu yüksək qiymətləndirir.
Enerji təhlükəsizliyi, Orta Dəhlizin inkişafı,
yaşıl enerji, rəqəmsal transformasiya və regional sabitlik üzrə formalaşan
geniş əməkdaşlıq gündəliyi tərəflərin qarşılıqlı maraqlara əsaslanan uzunmüddətli
tərəfdaşlıq niyyətini təsdiqləyir. Azərbaycanın irəli sürdüyü sülh təşəbbüslərinin
Avropa İttifaqı tərəfindən dəstəklənməsi isə Cənubi Qafqazda davamlı sabitliyin
təmin olunması və regionun qlobal iqtisadi əlaqələrdə rolunun daha da güclənməsi
baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Könül NURULLAYEVA,
Milli Məclisin deputatı