Bir il əvvəl - avqustun 8-də Prezident İlham Əliyevin ABŞ-yə səfəri və Vaşinqtonda Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişinin mətninin paraflanması regionda uzun illər davam edən qarşıdurmanın aradan qaldırılması istiqamətində yeni mərhələnin əsasını qoydu. İki ölkə arasında münasibətlərin normallaşdırılmasını nəzərdə tutan bu sənəd həm də Cənubi Qafqazda təhlükəsizlik, əməkdaşlıq və iqtisadi inteqrasiyanın perspektivləri baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Nigar Məmmədova deyib.
O bildirib ki, 30 ilə yaxın işğaldan əziyyət çəkən Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri regionda davamlı sülhün təmin edilməsi olub. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə bəyan edib ki, dayanıqlı sülh yalnız beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə, dövlətlərin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə qarşılıqlı hörmət əsasında mümkündür. Məhz bu yanaşmanın nəticəsi olaraq Azərbaycan sülh gündəmini formalaşdıran və danışıqlar prosesinin əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirən təşəbbüslərlə çıxış edib. Sülh prosesinin təməlini təşkil edən beş əsas prinsip məhz Azərbaycan tərəfindən irəli sürülüb və bunlar danışıqların hüquqi və siyasi bazasını formalaşdırıb.
Vaşinqton razılaşmaları: Cənubi Qafqazda sülh və regional əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar
Deputat qeyd edib ki, bir il əvvəl Vaşinqtonda aparılan danışıqlarda ABŞ Prezidenti Donald Trampın vasitəçilik səyləri də prosesin mühüm elementlərindən biri oldu. Prezident İlham Əliyevlə Donald Tramp arasında müxtəlif dövrlərdə aparılmış məktublaşmalarda da strateji tərəfdaşlıq, regional sabitlik və iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi məsələləri xüsusi yer tuturdu. ABŞ Prezidenti də öz növbəsində Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesi ilə bağlı çıxışlarında da bu razılaşmanı öz administrasiyasının mühüm diplomatik nailiyyətlərindən biri kimi təqdim edib və regionda sülhün əldə olunmasını yüksək qiymətləndirib. Vaşinqtonda imzalanmış sənədlər regionda etimadın möhkəmləndirilməsi, kommunikasiya xətlərinin açılması, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi və uzunmüddətli sabitliyin təmin olunması baxımından yeni imkanlar yaratdı. Bu sənədlər iki ölkə arasındakı münasibətləri normallaşdırmaqla yanaşı, həm də Cənubi Qafqazın beynəlxalq nəqliyyat və logistika mərkəzlərindən birinə çevrilməsi perspektivlərinə xidmət edir. Sənədin ən mühüm müddəalarından biri tərəflərin keçmiş düşmənçilik səhifəsini bağlamaq, indi və gələcəkdə hər hansı revanşizm və ya qisas cəhdlərini qəti şəkildə rədd etmək barədə öhdəlik götürməsidir. Bu yanaşma Cənubi Qafqazda etimadın formalaşmasına və uzunmüddətli sabitliyin təmin edilməsinə xidmət edir. Sənəddə regional nəqliyyat və kommunikasiya əlaqələrinin bərpası da xüsusi yer tutur. Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında maneəsiz quru əlaqəsinin təmin olunması barədə razılıq ölkəmizin uzun illər irəli sürdüyü əsas prioritetlərdən birinin həyata keçirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin dəfələrlə vurğuladığı kimi, regionda bütün nəqliyyat-kommunikasiya xətlərinin açılması həm dövlətlər arasında inteqrasiyanı gücləndirəcək, həm də iqtisadi əməkdaşlığa yeni imkanlar yaradacaq.
TRIPP təşəbbüsü və Azərbaycanın sülh siyasəti regionun gələcək inkişafını müəyyən edir
Nigar Məmmədova diqqətə çatdırıb ki, Vaşinqton görüşündə təqdim edilən “Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu” (TRIPP) təşəbbüsü də məhz bu məqsədə xidmət edir. Layihə çərçivəsində Ermənistan, ABŞ və qarşılıqlı razılaşdırılmış tərəflərin əməkdaşlığı nəzərdə tutulur. Son illərdə baş verən proseslər göstərir ki, Cənubi Qafqazda yeni geosiyasi reallıq formalaşıb. Münaqişənin başa çatmasından sonra yaranmış vəziyyət beynəlxalq münasibətlər sistemində regionun əhəmiyyətini artırıb, əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaradıb. Azərbaycanın həyata keçirdiyi ardıcıl siyasət regionda hüquqi və siyasi reallıqların beynəlxalq səviyyədə qəbul edilməsinə mühüm təsir göstərib. Hazırda sülh prosesinin növbəti mərhələsi yekun sülh müqaviləsinin imzalanmasıdır. Bunun üçün Ermənistan üzərinə götürdüyü öhdəlikləri tam şəkildə yerinə yetirməli, xüsusilə də Konstitusiyada Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları aradan qaldırılmalıdır. Bugünkü mərhələdə əsas vəzifə əldə olunmuş nəticələrin davamlı sülhə çevrilməsi, iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi və qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsidir. Azərbaycanın təşəbbüsləri göstərir ki, regionun gələcəyi əməkdaşlıqdan keçir. Bu baxımdan Vaşinqtonda əldə olunan razılaşmalar və Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi sülh siyasəti Cənubi Qafqazın gələcək inkişafını müəyyən edən mühüm faktorlardan biridir. Azərbaycan Prezidentinin qətiyyəti və iradəsi sayəsində uzun illər münaqişə məkanı olan Cənubi Qafqazda dönüş başlayıb. Siyasi və diplomatik təzyiqlərə, beynəlxalq mediada təşkil olunan qarayaxma kampaniyasına, sanksiya hədələrinə baxmayaraq, Prezidentin də söylədiyi kimi, bu gün Azərbaycanla Ermənistan arasında baş verənlər Cənubi Qafqazda sülh, sabitlik və firavanlıq istəyənlərin hamısı üçün, bütün region üçün çox əhəmiyyətli olacaq.
