Azərbaycan İnvestisiya Holdinqi: strateji sərmayələr mərkəzi

Portfel şirkətlər AİH-in fəaliyyətinin təminatçısıdır

Azərbaycanın iqtisadi inkişafını daha da gücləndirmək məqsədilə yaradılan Azərbaycan İnvestisiya Holdinqi (AİH) ölkənin maliyyə və sənaye sahələrini mərkəzləşdirilmiş şəkildə idarə edən unikal qurumdur. Prezident İlham Əliyev tərəfindən 2020-ci ildə imzalanan fərmanla təsis olunan bu struktur iqtisadi resursları səmərəli yönəltmək, investisiyaları koordinasiya etmək və ölkənin strateji inkişafını təmin etmək missiyasını daşıyır.

AİH adından da göründüyü kimi, Azərbaycanda yaradılmış  investisiya holdinqidir. Sadə dildə desək, holdinq  "ana şirkət" kimidir,  müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstərən digər şirkətləri alır, necə deyərlər, bir çətir altında  biləşdirərək, investisiya qoyur və onları idarə edir. Bu baxımdan AİH də müxtəlif sahələrdə gəlir əldə etmək üçün şirkətlərə investisiya qoyaraq, gəlirlərin artması, həmçinin şirkətlərin daha dayanıqlı və innovativ olmasına yol açır. Holdinq strateji sahələrə sərmayə yönəldərək, ölkənin iqtisadiyyatını şaxələndirir və dövlətin uzunmüddətli inkişaf planlarını gücləndirir, energetika, maliyyə və sənaye kimi sahələrdə layihələrə dəstək verir, yeni texnologiyaların tətbiqini təşviq edərək startap ekosistemini və innovasiyanı inkişaf etdirir, həmçinin portfel şirkətlərin maliyyə dayanıqlılığını təmin edərək ölkənin investisiya mühitini gücləndirir. Holdinqin portfelinə enerji, maliyyə, kənd təsərrüfatı, sənaye və digər sahələrdə fəaliyyət göstərən şirkətlər daxildir. O, şirkətlərin strateji qərarlarını müəyyənləşdirə bilər, lakin hər bir şirkət gündəlik əməliyyatlarını müstəqil idarə edir. 

Qeyd edək ki, portfelindəki şirkətlərin effektiv şəkildə inkişafını təmin etməklə Azərbaycanda rifah halının köklü və dayanıqlı artımını təmin etmək AİH-in əsas baxışıdır. AİH-in mədəni dəyərlərini bölüşən peşəkar və məqsədyönlü komanda tərəfindən həyata keçirilən şəffaf investisiya prosesləri vasitəsilə Azərbaycanın uzunmüddətli inkişafına və firavanlığının artımına xidmət etmək qurumun missiyasıdır.  AİH ən yüksək peşəkarlıq standartlarının tətbiqini təşviq edir və meritokratiya (bir şirkətdə rəhbər vəzifəyə kimsə ailəsi və ya tanışları vasitəsilə yox, işdəki uğurları və bacarıqlarına görə gətirilirsə, bu yanaşma  meritokratiyadır) prinsipi əsasında fəaliyyət göstərir. Effektiv komanda işinin davamlı inkişaf və müvəffəqiyyət üçün həlledici olduğunu qəbul edərək əməkdaşlığı və birliyi təşviq edir. Portfel aktivlərində ən qabaqcıl təcrübələri tətbiq etməklə və mənimsəməklə əzmlə onların inkişafına çalışır. Güclü və faydalı əlaqələrin qurulmasına şərait yaradan qarşılıqlı dəstək və etimad mühiti yaratmaq strukturun  prioritetidir. Öz fəaliyyətini ən yüksək şəffaflıq və dürüstlük standartlarına uyğun olaraq həyata keçirir. Və  bütün bu sadalananlar  AİH-in dəyərləridir.

Gəlin portfel şirkətlərinin nə olduğunu və necə fəaliyyət göstərdiyini nəzərdən keçirək. Onlar holdinqin sahib olduğu və ya maliyyə dəstəyi verdiyi şirkətlərdir,  "sənə investisiya qoymuşam, gəlirləri birlikdə böyüdək" prinsipi ilə fəaliyyət göstərir. Məsələn, AİH enerji sektoruna investisiya qoyubsa, həmin sahədə fəaliyyət göstərən bir elektrik stansiyası şirkəti onun portfel şirkəti ola bilər. Eyni qayda ilə holdinq kənd təsərrüfatı, maliyyə, sənaye və digər sahələrdə də şirkətlərə investisiya qoyaraq onları portfelinə daxil edir. Portfel şirkətləri holdinqin strateji investisiya məqsədlərinə xidmət edir, onun maliyyə, idarəetmə və inkişaf imkanlarını artırmaq üçün dəstək alır. 

AİH-i gələcək uğurlara aparan portfel şirkətləri  bunlardır: Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR), "AzerGold" QSC, "Azəralüminium" MMC, "Azərbaycan alüminiumu" ASC, "Təmiz Şəhər" ASC, "Azərpambıq Aqrar Sənaye Kompleksi" MMC, "Azərbaycan Beynəlxalq Bankı" ASC, "Azər Türk Bank" ASC. Bu şirkətlər holdinqin strateji hədəflərinə xidmət edir, ölkənin iqtisadiyyatını şaxələndirir və gələcəyə dayanıqlı inkişaf üçün zəmin yaradır. Onlar yalnız mövcud iqtisadi fəaliyyəti gücləndirmir, eyni zamanda yeni texnologiyaların tətbiqi, ixrac potensialının artırılması və investisiya mühitinin inkişafı üçün platforma yaradır. Məsələn, SOCAR və "Azəralüminium" MMC kimi sənaye nəhəngləri strateji enerji və metallurgiya sektorunda ölkənin mövqeyini möhkəmləndirir, "AzerGold" QSC isə qiymətli metallar sahəsində rəqabət qabiliyyətini yüksəldir. 

Bank sektoru üzrə Azərbaycan Beynəlxalq Bankı  ASC (ABB) və "Azər Türk Bank" ASC maliyyə dayanıqlığını təmin edir, həm dövlət, həm də özəl investisiyaların səmərəli idarə olunmasına dəstək verir. Aqrar sahədə fəaliyyət göstərən "Azərpambıq Aqrar Sənaye Kompleksi" MMC isə kənd təsərrüfatının modernləşdirilməsi və ərzaq təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi istiqamətində mühüm rol oynayır. Nəticə olaraq, AİH-in portfel şirkətləri ölkənin iqtisadiyyatının hərtərəfli inkişafına töhfə verərək strateji sektorlarda dayanıqlı və rəqabətqabiliyyətli bir bazanın formalaşmasına xidmət edirlər. Bu, gələcək investisiyaların cəlb edilməsi, yeni iş yerlərinin yaradılması və Azərbaycanın qlobal iqtisadi arenada daha möhkəm mövqe tutması üçün vacib bir əsasdır. 

Sadalanan strateji əhəmiyyətli şirkətlərin fəaliyyəti yalnız gündəlik iqtisadi əməliyyatlarla məhdudlaşmır, eyni zamanda dövlət səviyyəsində qəbul olunan uzunmüddətli inkişaf planları və iclas qərarları ilə birbaşa əlaqəlidir. Bu günlər  Baş nazir Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın və AİH-in Müşahidə Şurasının  keçirdiyi birgə iclasda  neft-qaz və neft-kimya sənayesinin strateji inkişafı geniş müzakirə olunub. İclasın gündəliyində neft emalı və neft-kimya sahələrində strateji məqsədlər, gələcək inkişaf perspektivləri, uzunmüddətli dövr üçün neft məhsullarına ölkədaxili tələbatın dayanıqlı təmin olunması və digər aktual məsələlər yer alıb. Gündəlikdəki mövzu ilə bağlı SOCAR-ın prezidenti Rövşən Nəcəf təqdimatla çıxış edib. İclasda həmçinin İqtisadi Şuranın və AİH-in Müşahidə Şurasının üzvləri, eləcə də AİH-in İdarə Heyətinin sədri və Baş icraçı direktoru iştirak ediblər. 

Göründüyü  kimi,  AİH  ölkənin iqtisadi inkişafında mühüm rol oynayan strateji institutdur. AİH-in portfel şirkətləri vasitəsilə müxtəlif sektorların inkişafı təmin olunur, iqtisadi şaxələnmə və innovasiya təşviq edilir, həmçinin maliyyə dayanıqlığı gücləndirilir. Holdinqin fəaliyyəti Azərbaycan iqtisadiyyatının gələcək perspektivləri, həm dövlət, həm də özəl sektor üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

"Azərbaycan"