“Nature Climate Change” jurnalında dərc olunan yeni araşdırmaya görə, qlobal temperatur sənayeləşmədən əvvəlki səviyyələrdən 1,5°C-yə çatır və dünyanın hər bir regionu artıq gözlənilən istiləşmə səviyyəsinə yaxındır.
AZƏRTAC həmin jurnalda dərc olunan hesabata istinadla xəbər verir ki, tədqiqatçılar 2025-ci ilə qədər regionların 1,5°C qlobal istiləşmə həddində müvafiq proqnozların 90 faizdən 94 faizə qədərinin reallaşdığı faktlarını aşkar ediblər. Onlar, həmçinin 2°C həddində olan istiləşmənin 65 faizdən 76 faizinə qədərinə çatıblar.
Nəticələr Hökumətlərarası İqlim Dəyişmələri Paneli (IPCC) tərəfindən qiymətləndirilən 46 quru bölgəsinin hamısını əhatə edir. Tədqiqatçılar, tarixi hava qeydləri məhdud olan ərazilər də daxil olmaqla, 1850-1900-cü illərdən bəri temperatur dəyişimələrini araşdırıblar.
Tədqiqatda Rusiya Arktikasında ən böyük istiləşmənin sənayeləşmədən əvvəlki səviyyələrdən 3,3°C yuxarıda müşahidə olunduğu təxmin edilir. Şimali Amerikanın şimal-şərqində 2,6°C, şimal-qərbində isə 2,4°C artım müşahidə olunub.
Afrikanın böyük hissəsi də daxil olmaqla, tropik quru bölgələrində 1,1°C-dən 1,8°C-yə qədər istiləşmə müşahidə olunub. Okeanların üstünlük təşkil etdiyi bölgələrdə ümumiyyətlə təxminən 1°C-də daha kiçik artımlar qeydə alınıb.
Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, regionlarda qeydə alınan istiləşmənin demək olar ki, hamısı insan fəaliyyətinin nəticəsidir. İstixana qazı tullantıları əsas amildir. İnsan fəaliyyəti ilə əlaqəli digər amillər, xüsusən də aerozollar istiləşmə təsirini qismən azaldıb.
Tədqiqat onu da vurğulayır ki, 1,5°C qlobal istiləşmə həddinə 2029-cu ildə çatmaq olar. Yüksək emissiya ssenarisi altında 2°C həddinə isə 2042-ci ildə çatmaq mümkündür.
Alimlər bildiriblər ki, regionlar temperaturlarının nə qədər yüksəldiyinə görə fərqlənsələr də, qlobal istiləşmə həddinə doğru irəliləyiş olduqca oxşardır. Onlar, həmçinin aşkar ediblər ki, Afrikanın tarixi temperatur qeydlərinin məhdud olduğu bəzi yerləri də daxil olmaqla, regional istiləşmə proqnozlarına inam yüksəkdir. Bu, qismən tropik bölgələrin ildən-ilə daha az təbii temperatur dəyişməsinə məruz qalması ilə bağlıdır.
31 - Copyjpg_1794009722.jpg)
314444444 - Copyjpg_1793831795.jpg)
