İkili standartlardan imtina suverenliyə hörmətlə birbaşa bağlıdır  

Multikulturalizm azərbaycançılıq ideologiyasının ən mühüm sütunlarından biridir. Bu konsepsiya müxtəlif xalqların və dinlərin nümayəndələrini vahid Azərbaycana mənsubluq hissi ətrafında birləşdirərək, onların mədəni özünəməxsusluğunu qoruyub saxlayır. Beləliklə, möhkəm və vahid vətəndaş kimliyi formalaşır, etnik-dini müxtəliflik isə dövlətçiliyin əsaslarını daha da gücləndirir. Daxili həmrəylik, öz növbəsində, müstəqil xarici siyasət yürütmək üçün möhkəm zəmin yaradır, cəmiyyətin birliyinə söykənən dövlət isə xarici təzyiqlərə qarşı daha davamlı olur və milli mənafelərini qorumaq üçün daha geniş imkanlar əldə edir. Məhz bu səbəbdən dövlətin sabitliyinə yönələn əsas təhdidlər kənardan qaynaqlanır. 

Milli Məclisin deputatı Kamran BAYRAMOV qəzetimizə açıqlamasında dedi ki, Azərbaycanı zəiflətməkdə maraqlı olan siyasi dairələr ölkəyə təsir rıçaqlarını qazanmaq üçün ictimai birliyi sarsıtmağa cəhd edirlər. İdeoloji müdaxilə də bu cür təsir vasitələrindən birinə çevrilir, Azərbaycan cəmiyyətinin hansı dəyərlərə yiyələnməli və hansı inkişaf yolunu seçməli olduğuna dair xarici baxışları məcburən aşılamaq cəhdləri göstərilir. Belə hallarda cəmiyyətimizdə kənardan mövcud fikir ayrılıqlarını dərinləşdirmək və yeni nifaq xətləri yaratmaq məqsədi güdülür. “Bu fikirlər VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunun açılışında Prezident İlham Əliyevin nitqində aydın əksini tapmışdır. Bununla bağlı dövlət başçısı xüsusi olaraq vurğulayıb ki, Bakı başqa dövlətlərin daxili işlərinə qarışmır və özünə qarşı da eyni münasibəti tələb edir. Lakin Azərbaycan dəfələrlə kənar təzyiqlər və kənar qərarların qəbul etdirilməsi cəhdləri ilə üzləşməli olub. Ona görə də burada söhbət qarşılıqlılıq prinsipinə riayət edilməsindən gedir. Dövlət müstəqilliyi xalqın öz gələcəyini müstəqil şəkildə müəyyən etmək hüququnu nəzərdə tutur. Başqa ölkələrin nə siyasi nüfuzu, nə də iqtisadi imkanları onlara Azərbaycan cəmiyyətinin əvəzinə seçim etmək haqqı verir. Çox təəssüf ki, bu gün təkcə bədxahların deyil, hətta bəzi dostların da vaxtaşırı Azərbaycan cəmiyyətinin sütunlarının möhkəmliyini sınağa çəkmək cəhdləri də müşahidə olunur”, – deyə o əlavə etdi.

Deputat qeyd etdi ki, diqqətçəkən məqam Prezident İlham Əliyevin xarici təhlükələr tezisini inkişaf etdirərək, Ermənistanla uzun illər davam edən münaqişənin tarixinə bir daha geniş yer ayırmasıdır. ATƏT-in Minsk qrupunun vasitəçiliyi ilə aparılan uzunmüddətli danışıqları nəticəsiz kimi dəyərləndirən Prezident Azərbaycanın addımlarının özünümüdafiə hüququndan irəli gəldiyini bildirdi və ərazi bütövlüyünün bərpasını kənar qüvvələrin iştirakı olmadan beynəlxalq hüququn təmin olunması ilə əlaqələndirdi. Bəllidir ki, BMT-nin Təhlükəsizlik Şurası erməni silahlı qüvvələrinin çıxarılmasını tələb edən dörd qətnamə qəbul etmişdi, lakin otuz il ərzində bu qərarlar kağız üzərində qaldı. Beynəlxalq tələblər var idi, lakin bu təşkilat onların icrasını təmin edə bilmədi. Bu baxımdan Azərbaycan liderinin qaldırdığı məsələ BMT-nin sülhü qorumaq missiyasını yerinə yetirmək qabiliyyətini sual altına qoydu. Bu kontekstdə Ermənistana qarşı sanksiyaların tətbiq edilməməsi səbəbinin həm də beynəlxalq təzyiqin selektivliyində olduğunu göstərir. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, bu gün sanksiyalar digər dövlətlərə qarşı geniş tətbiq olunur. Deməli, təsir alətləri mövcuddur, lakin onların işə salınması nüfuzlu ölkələrin siyasi seçimindən asılıdır. Bir halda pozuntu məhdudiyyətlər üçün əsas sayılır, digər halda isə analoji reaksiya doğurmur. Prezident İlham Əliyevin bəyan etdiyi ikili standartların mahiyyəti məhz bunda üzə çıxır.

K.Bayramov bildirdi ki, belə ayrı-seçkiliyin fəsadları bütün qlobal qayda-qanun üçün dağıdıcı nəticələrə gətirib çıxarır: “Cəzasızlıq mühiti hüququ pozana arxayınlıq verir, hüquqları tapdalanan dövlət isə diplomatiyaya və beynəlxalq təşkilatlara inamını itirir. Beləliklə, qaydaların selektiv tətbiqi münaqişələrin tənzimlənməsi imkanlarını sarsıdır və güc tətbiqi ehtimalını artırır. Prezidentin nitqindəki Qarabağ təcrübəsi də bu sistem böhranının bariz sübutuna çevrilir. Məhz buna görə də İlham Əliyev BMT-nin islahatını qəbul etdiyi qətnamələrinin icrası üçün təsirli mexanizmin yaradılması ilə bağlayır. Qarabağ münaqişəsi göstərdi ki, pozuntu törədən tərəfə təzyiq göstərilmədən ona qarşı irəli sürülən tələblər onilliklərlə kağızda qala bilər. Qətnamələri icra etməkdən imtina edilməsi, havadarların kimliyindən asılı olmayaraq, sanksiyalar da daxil olmaqla, konkret tədbirlərlə nəticələnməlidir. Bununla yanaşı, Azərbaycan Prezidenti beynəlxalq normalara selektiv yanaşan bəzi ölkələrin başqalarına dərs keçmək haqqını şübhə altına alır. Siyasi və ya mənəvi üstünlük iddiası onlara özlərindən və müttəfiqlərindən tələb etmədiklərini başqalarından tələb etmək imkanı verir. Bu səbəbdən onun çıxışında ikili standartlardan imtina suverenliyə hörmətlə birbaşa bağlıdır, yəni ümumi qaydalar qeyd-şərtsiz hər kəsə şamil edilməlidir”.

Deputat xatırlatdı ki, müharibələrə necə son qoyulacağı haqqında danışarkən İlham Əliyev yenidən Azərbaycanın təcrübəsinə istinad edib. Ərazi bütövlüyünü bərpa etdikdən sonra ölkəmiz Ermənistana sülh müqaviləsi təklif etdi, çünki qisası davam etdirmək hər iki xalqı yeni müharibələrə məhkum edərdi. Çəkilən misalın əsas məğzi də budur: qələbə hərbi məqsədlərə çatmağa imkan verir, lakin çoxillik ədavətə son qoymaq üçün vaxtında dayanmaq və sülh razılaşmalarına keçmək lazımdır. Bu gün müharibə edən və uzunmüddətli qarşıdurmadan çıxış yolu tapa bilməyən ölkələr üçün məhz bu təcrübə diqqətəlayiqdir. “Nəhayət, qlobal siyasi sistemdə iştirak məsələlərinə münasibət bildirən İlham Əliyev Azərbaycanın eyni vaxtda iki böyük dövlət – ABŞ və Çin ilə strateji tərəfdaşlığının əhəmiyyətini önə çəkdi. Bakı bu ölkələrlə münasibətlərini öz maraqlarından çıxış edərək qurur, Vaşinqton və Pekin arasındakı ziddiyyətlərdən asılı olmayaraq, onların hər biri ilə əməkdaşlığı gücləndirir. Böyük dövlətlərin rəqabəti Azərbaycanı sərfəli əlaqələrdən imtina etməyə və ya öz siyasətini özgə prioritetlərinə tabe etməyə vadar etməməlidir. Bu yanaşma ticarət, investisiya, energetika və nəqliyyat sahələrində ölkənin imkanlarını genişləndirir. Bununla yanaşı, Azərbaycan kiminlə və hansı şərtlərlə əməkdaşlıq edəcəyini özü müəyyənləşdirir. Beynəlxalq təşkilatlarda, birliklərdə və platformalarda iştirak da bu xəttə tam cavab verir və xarici siyasət kursunun müstəqilliyini qorumaqla beynəlxalq əlaqələri inkişaf etdirməyə şərait yaradır. Müasir Azərbaycan məhz belədir: zəngin tarixi və özünəməxsus siyasi dəst-xətti olan, öz regionunun hüdudlarından kənarda da gündəmə getdikcə daha çox təsir göstərən bir ölkədir”, – deyə o bildirdi.

K.Bayramov vurğuladı ki, daxili müxtəlifliyi vətəndaş birliyi ilə uzlaşdıran Bakı bu təcrübəni beynəlxalq dialoq üçün təqdim edir, beynəlxalq təşkilatların qərarlarının icrasızlığına görə məsuliyyət məsələsini qaldırır, kənar maraqlara tabe olmadan əməkdaşlıq etməyin mümkünlüyünü nümayiş etdirir. Bu mövqenin arxasında isə öz gələcəyini müstəqil müəyyən etmək və beynəlxalq qaydaların hər kəs üçün bərabər tətbiq olunmasını tələb etmək kimi əzab və əziyyətlə qazanılmış haqq dayanır.

Əsmər QARDAŞXANOVA,

“Azərbaycan”