18 Noyabr 2026 10:13
223
DÜNYA
A- A+
“Cambridge” Lüğəti ilin sözünü seçib  

“Cambridge” Lüğəti ilin sözünü seçib  


Süni intellekt qorxuları Kembric Lüğətini 2026-cı ilin mədəni ruhunu ən yaxşı əks etdirən söz üçün XV əsrə qayıtmağa ilhamlandırıb.

Lüğətin ilin sözü olan "İnsan" sadəcə bir geri dönüş deyil, həm də süni intellektin maşınlar və insanlar arasındakı sərhədləri necə qarışdırdığı ilə bağlı müzakirələri əks etdirən bir növ əks reaksiyadır.

Lüğətin leksikoqrafı Kolin Makintoş deyib ki, süni intellekt insan olmaq haqqında danışmağımızı dəyişdirir: “Düşüncəmizi başqasına həvalə etdikdə insanların nələri itirə biləcəyi ilə bağlı qorxular, ən yaxşı riyaziyyatçılardan tutmuş kiçik uşaqların müəllimlərinə qədər süni intellektdən nə dərəcədə asılı olduğumuzu yenidən nəzərdən keçirməyə vadar etdi”.

Latın dilindəki “humanus” sözündən törəyən və 1450-ci illərdən bəri istifadədə olan bu sifət “Cambridge” lüğəti tərəfindən “tanrılardan, heyvanlardan və ya maşınlardan fərqli olaraq, insanların sahib olduğu keyfiyyətlərə, qüsurlara və hisslərə malik olan” kimi tərif edilir.

Lüğətlər adətən yeni bir sözü – bəzən geniş istifadəyə daxil olmuş jarqon ifadəni, yaxud yeni məna qazanmış mövcud bir sözü  seçirlər.

Son illərdə süni intellekt müxtəlif lüğətlərin “İlin sözü” seçimlərində mühüm rol oynayıb.

2023-cü ildə “Collins” lüğəti “AI” (süni intellekt) ifadəsini seçmişdi. Həmin il “Cambridge” isə süni intellektin uydurma məlumatlar yaratmaq meylinə istinadən “hallucinate” (hallüsinasiya görmək/yaratmaq) sözünü seçmişdi. Ötən il “Merriam-Webster” süni intellekt tərəfindən yaradılan aşağı keyfiyyətli məzmunu ifadə edən “slop” sözünü ilin sözü elan etdi, “Collins” isə süni intellektin köməyi ilə proqram təminatının hazırlanması üsulunu bildirən “vibe coding” ifadəsini seçdi.

"Süni intellekt bizi insan olmağın nə demək olduğu barədə daha dərindən düşünməyə vadar edir", – deyə süni intellektdən ağıllı şəkildə istifadəni təşviq edən "Microsoft"un həmtəsisçisi Bill Qeyts "Cambridge Dictionary"nin seçimi ilə bağlı şərhində bildirib. O qeyd edib ki, süni intellektin uğuru onun insan həyatını nə dərəcədə yaxşılaşdırması ilə ölçülməlidir.

2026-cı il üçün namizəd olan digər sözlər arasında insan nəzarəti olmadan qərar qəbul edə və fəaliyyət göstərə bilən süni intellekt sistemini ifadə edən "agent", həmçinin internet və ya rəqəmsal texnologiyaları əhatə etməyən təcrübə və ya obyektləri bildirən "analoq" sözləri də var idi.


 Əsmər QARDAŞXANOVA,

"Azərbaycan"

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

COP31-də binalarda enerji səmərəliliyinin artırılmasında bələdiyyələrin rolu mövzusunda müzakirə təşkil olunub  

11:05
18 Noyabr

Vərəm əleyhinə peyvəndin 3-cü faza sınaqlarının nəticəsi 2028-ci ildə məlum olacaq

11:04
18 Noyabr

Ötən gün ölkə ərazisində 52 cinayətin üstü açılıb, axtarışda olan 116 nəfər saxlanılıb

10:58
18 Noyabr

Vaşinqtonda Azərbaycanla ABŞ-nin kənd təsərrüfatı şirkətləri ilə əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub  

10:57
18 Noyabr

Azərbaycan və Gürcüstan enerji sahəsində əməkdaşlığın yeni perspektivlərini nəzərdən keçirib  

10:56
18 Noyabr

Çin və Rusiya liderlərinin görüşü keçirilib

10:55
18 Noyabr

Azərbaycan boksçusu ilə döyüşdə erməni rəqibi diskvalifikasiya olunub

10:55
18 Noyabr

ABŞ "qızılcadan azad" statusunu itirib

10:34
18 Noyabr

Ünvanlı dövlət sosial yardım alan ailələrin sayı açıqlanıb

10:33
18 Noyabr

Qızıl və gümüş ucuzlaşıb

10:32
18 Noyabr

Neft ucuzlaşıb 

10:32
18 Noyabr

Azərbaycan nefti 98 dollara satılır

10:31
18 Noyabr

“Cambridge” Lüğəti ilin sözünü seçib  

10:13
18 Noyabr

Trampa sui-qəsd planı hazırlayan Pakistan vətəndaşı 27,5 il həbs cəzası alıb

09:46
18 Noyabr

UEFA Millətlər Liqası: Danimarka Norveçə, Uels isə Portuqaliyaya məğlub olub

09:43
18 Noyabr

Rutte: NATO ölkələri Ukraynaya silah alınması üçün ABŞ-yə 10 milyard dollardan çox vəsait ödəyib  

09:41
18 Noyabr

Alimlər xroniki iltihabın yaranma mexanizmini araşdırmaq üçün yeni alət hazırlayıblar

09:20
18 Noyabr

Türkiyədə çıxan dərgidə çap edilmiş məqaləsinin qurbanı oldu

09:15
18 Noyabr

Azadlıq carçısı, inqilab şairi

09:10
18 Noyabr

Xalçaçılığa ürəkdən bağlandı, ilmələrlə möcüzələr yaratdı

09:05
18 Noyabr

"Əxbari" - Qubada nəşr edilən ilk qəzet

09:00
18 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!