Azərbaycan-ABŞ münasibətləri strateji tərəfdaşlıq müstəvisinə keçib

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə Amerika Birləşmiş Ştatlarının vitse-prezidenti arasında baş tutan görüş və səsləndirilən birgə bəyanatlar Azərbaycanın xarici siyasətində mühüm və yeni bir müsbət mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilməlidir. Bu görüş sadəcə protokol xarakteri daşımadı, əksinə, Azərbaycan-ABŞ münasibətlərinin keyfiyyətcə yeni, daha dərin və strateji mərhələyə daxil olduğunu nümayiş etdirdi. ABŞ kimi qlobal siyasi və iqtisadi gücün Azərbaycanla münasibətləri məhz bu kontekstdə qiymətləndirməsi ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunun və artan geosiyasi əhəmiyyətinin bariz göstəricisidir.

Son illər Azərbaycan beynəlxalq münasibətlər sistemində müstəqil, balanslaşdırılmış və praqmatik xarici siyasət modeli ilə seçilir. Dövlətimiz heç bir güc mərkəzindən asılı olmadan, milli maraqları əsas götürərək həm Qərb, həm də Şərq istiqamətində paralel və bərabərhüquqlu münasibətlər qurur. Məhz bu yanaşma Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş kimi qəbul olunmasına və ABŞ ilə münasibətlərin yeni mərhələyə keçməsinə zəmin yaradıb. Prezident İlham Əliyevin münasibətlərin "tamamilə yeni mərhələyə" daxil olduğunu vurğulaması Azərbaycanın apardığı düşünülmüş diplomatiyanın nəticəsidir.

Görüş zamanı iki ölkə arasında imzalanan Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası və bu xartiya ilə bağlı səsləndirilən fikirlər Azərbaycan-ABŞ münasibətlərinin daha sistemli və uzunmüddətli əsaslar üzərində inkişaf etdiriləcəyini göstərir. Bu sənəd Azərbaycanın təhlükəsizlik maraqlarının möhkəmləndirilməsi, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi və texnoloji əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi baxımından mühüm imkanlar açır. Xüsusilə ABŞ investisiyalarının və qabaqcıl texnologiyalarının Azərbaycan iqtisadiyyatına cəlb olunması qeyri-neft sektorunun inkişafına və iqtisadi dayanıqlığın artırılmasına xidmət edir.

Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyi sahəsində oynadığı mühüm rol artıq beynəlxalq səviyyədə geniş şəkildə qəbul olunur. "Cənub qaz dəhlizi" kimi strateji layihələr Avropanın enerji təhlükəsizliyinə real töhfələr verib və Azərbaycanın etibarlı enerji tərəfdaşı statusunu möhkəmləndirib. ABŞ ilə münasibətlərin yeni mərhələyə daxil olması bu rolun daha da gücləndiyini göstərir, çünki enerji təhlükəsizliyi bu gün təkcə iqtisadi deyil, eyni zamanda ciddi geosiyasi əhəmiyyət daşıyan məsələdir və Azərbaycan bu sahədə etibarlı və məsuliyyətli tərəfdaş kimi çıxış edir.

Eyni zamanda Azərbaycanın nəqliyyat və logistika imkanları ölkəmizin geostrateji mövqeyini daha da gücləndirir. "Şərq-Qərb" və "Şimal-Cənub" nəqliyyat dəhlizləri, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı Azərbaycanın regionun əsas tranzit mərkəzlərindən birinə çevrildiyini göstərir. ABŞ ilə əməkdaşlığın genişlənməsi bu sahədə də yeni perspektivlər açaraq Azərbaycanın qlobal ticarət marşrutlarında rolunu daha da artırır.

ABŞ tərəfinin Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesi ilə bağlı səsləndirdiyi mövqe də xüsusi əhəmiyyət kəsb edir və bu, regionda sülh gündəliyinin əsas müəllifinin məhz Azərbaycan olduğunu bir daha təsdiqləyir. 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra yaranmış yeni reallıqlar məhz Azərbaycanın güclü siyasi iradəsi və diplomatik təşəbbüsləri nəticəsində sülh müstəvisinə daşınıb. Azərbaycanın beynəlxalq hüquqa əsaslanan, suverenlik və ərazi bütövlüyü prinsiplərini önə çəkən sülh modeli artıq beynəlxalq tərəfdaşlar tərəfindən dəstəklənir.

Bütün bu proseslər fonunda Azərbaycanın beynəlxalq imici daha da möhkəmlənir. Ölkəmiz sabitlik yaradan, sözünə və imzasına hörmət edən və uzunmüddətli əməkdaşlığa sadiq tərəfdaş kimi qəbul olunur. Beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlılıq ən qiymətli amillərdən biri hesab olunur və Azərbaycan bu etibarı illər ərzində formalaşdırıb. ABŞ ilə münasibətlərin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlməsi də məhz bu etibarın nəticəsidir.

Prezident İlham Əliyev ilə ABŞ-nin vitse-prezidenti arasında keçirilən görüş, iki ölkə arasında imzalanan Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası və səsləndirilən bəyanatlar Azərbaycanın milli maraqlarına tam uyğun gələn xarici siyasət kursunun növbəti uğurlu təzahürüdür. Bu münasibətlərin yeni mərhələyə daxil olması Azərbaycanın beynəlxalq siyasi çəkisinin artmasına, təhlükəsizlik mühitinin möhkəmlənməsinə, iqtisadi və texnoloji imkanlarının genişlənməsinə xidmət edir və ölkəmizin regionda və dünyada mövqelərini daha da gücləndirir.

Vasif QAFAROV,

Milli Məclisin deputatı