Almaniyanın Cənubi Qafqaza marağının artması yalnız enerji sahəsində əməkdaşlıqla məhdudlaşmır. Azərbaycan Avropaya qaz ixracını artırmaqla qitənin enerji təhlükəsizliyində böyük rol oynayır. Bununla yanaşı Almaniya Azərbaycan vasitəsilə Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əməkdaşlıq əlaqələrini daha da genişləndirməyə çalışır.
AZƏRTAC xəbər verir ki, 2022-ci ildə başlanan Rusiya-Ukrayna müharibəsindən sonra Avropa İttifaqının (Aİ) lider dövləti olan Almaniya Rusiya vasitəsilə Şərq ilə əlaqələrinə birdəfəlik son qoymaq qərarına gəldi ki, bu da yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi xarakter daşıyır. Bu barədə ABŞ, Çin, Belarus, Özbəkistan və digər postsovet ölkələrində səfir olmuş, diplomat Monfred Huterer hələ 2024-cü ildə dərc olunan "Epoxa dəyişikliyindən sonra Almaniyanın Mərkəzi Asiya siyasəti" məqaləsində yazırdı. Müəllif "epoxa dəyişikliyi" dedikdə, 2022-ci ilin fevral ayında Rusiyanın Ukraynaya hərbi müdaxiləsindən sonrakı dövrü nəzərdə tutur.
Səfir qeyd edir ki, Almaniya nəqliyyat, enerji, təbii sərvətlər sahəsində Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əməkdaşlıq əlaqələrini tez bir zamanda genişləndirməli, bununla yanaşı Cənubi Qafqaz və Türkiyəni də əməkdaşlıq halqasına daxil etməlidir. Onun fikrincə, Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu (Orta dəhlizi) ilə bağlı beynəlxalq konsorsium yaratmaq və alman firmalarını bu konsorsiuma daxil etmək lazımdır. O, Azərbaycanı Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrdə əhəmiyyətli ölkə hesab edərək ona iqtisadi və siyasi dəstəyi əsirgəməməyi tövsiyə edir.
Bu tövsiyənin əsasında Rusiyadan enerji asılılığına son qoymaq istəyi dayanır. Mərkəzi Asiyanın zəngin təbii resurslarını Avropa bazarlarına çıxarmaq və enerji idxalını şaxələndirmək bu gün Avropanın əsas prioritetlərindən biridir. Qazaxısan, Özbəkistan və Azərbaycanın "Xəzər-Qara dəniz-Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsinin reallaşması da Almaniya üçün mühüm xarakter daşıyır.
Almaniya Xarici İşlər Nazirliyinin məsləhətçisi, Bonn Universitetinin politologiya üzrə professoru Andreas Hayneman Qryüder Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Almaniyaya rəsmi səfərini və səfər çərçivəsində imzalanan sənədləri qiymətləndirərək yerli mətbuata açıqlamasında deyib ki, Almaniya və Azərbaycan faktlara əsaslanaraq keçmişə deyil gələcəyə baxırlar. Onun fikrincə, bu gün əməkdaşlıq əlaqələrinin genişlənməsi üçün yaradılan əsaslar gələcək nəsillər üçün daha çox faydalı olacaq: "Prezident Əliyevin səfəri Almaniyanın resurslara çıxışını əks etdirir və Almaniya üçün milli maraqlar ümum-Avropa dəyərlərindən vacibdir".
Almaniya Avropada atom enerjisindən imtina edərək təmiz enerjiyə keçid edən ilk ölkədir. Bu günə kimi ölkə ərazisində 4 atom-elektrik stansiyasının fəaliyyəti dayandırılıb. Bu baxımdan Almaniya Mərkəzi Asiyanın alternativ və bərpaolunan enerji potensialından səmərəli istifadə etməyə çalışır. Bu məsələdə də Azərbaycan Almaniya üçün mühüm ölkədir. Ölkəmizin enerji tranziti imkanları və bunun üçün yaradılan infrastruktur da Almaniya üçün zəruridir. Bu infrastrukturdan Almaniya Mərkəzi Asiyadan elektrik enerjisi idxalında istifadə edəcək.
Almaniya ilə Azərbaycanın münasibətlərindəki yeni mərhələnin perspektivlərinə baxdıqda demək olar ki, hər iki dövlət praqmatik siyasi xəttin tərəfdarıdır. Bu isə maraqların uzlaşmasına əsaslanır. Azərbaycan etibarlı tərəfdaş olduğunu nümayiş etdirib və Almaniya ilə enerji, nəqliyyat və tranzit sahədə əlaqələrini davam etdirmək niyyətindədir.
Son dövrlər Azərbaycanın ABŞ, Çin, Almaniya kimi qlobal siyasətdə söz sahibi olan dövlətlərlə əlaqələrini inkişaf etdirməsi Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi uğurlu xarici siyasətin nəticəsidir. Bu siyasət sayəsində Azərbaycan regionda sabitlik adasını xatırladır. Cənubda və şimaldakı müharibələrin ölkəmizə sirayət etməməsi üçün dövlət başçımızın səyləri danılmazdır.
