Alternative content

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI MİLLİ MƏCLİSİNİN ORQANI

Azərbaycanlı alim Moskvada 1918-ci il mart soyqırımı və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ilə bağlı məruzə ilə çıxış etmişdir

05 Aprel 2018
Rusiya Federasiyasının paytaxtı Moskva şəhərində 27 mart 2018-ci il tarixdə «Rusiya Federasiyasının Silahlı Güvvələrinin Mərkəzi Muzeyi”ndə keçirilən beynəlxalq elmi-praktiki konfransda bay­raq­şü­nas­lıq və he­ral­di­ka üz­rə mü­tə­xəs­sis, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Pərvin Gözəlov “Bakı uğrunda döyüş (1917-1920-ci illər)” adlı elmi məruzəsi ilə iştirak edib. Məruzədə müəllif 1918-ci il mart soyqırımı və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması, süqutu haqqında məlumatlar vermişdir. P.Gözəlov bildirmişdir ki, Petroqradda müvəqəti hökümətin süqutundan sonra, Bakıda Stepan Şaumyanın başçılıq etdiyi “hərbçilər, kəndlilər və fəhlə deputatları”ndan təşkil olunmuş Bakı şurası (Baksovet) formalaşdırıldı. Baksovetin nəzdində fəaliyyət göstərən Erməni “Daşnaksütun” siyasi partiyasını təmsil edən ermənilərdən ibarət silahlı qruplaşmalar (alaylar) tərəfindən 1918-ci ilin mart ayında yerli musəlman əhalisinə - qadınlara, uşaqlara və qocalara qarşı xüsusi qəddarlıqla soyqırım həyata keçirilmişdir. Mart soqırımından sonra Bakıda Xalq komissarları şurasının yaradılması və yuxarıda sadalanan tarixi faktlar konfrans iştirakçılarına çatdırıldı.

28 may 1918-ci ildə Tiflisdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin İstiqlal Bəyyannaməsi elan edildi. Azərbaycan Xalq Cümhüriyyətinin höküməti Yelizavetpol şəhərində yerləşdikdən sonra, şəhərin qədim Gəncə adı qaytarıldı. Azərbaycan Xalq Cümhüriyyətinin Şərqdə ilk demokratik əsaslarla yaradılmış və qadınlara seçmək hüququ verililən ilk demokratik əsaslı müsəlman, dünyəvi dövlət olmuşdur.

Konfransda müəllif tərəfindən Azərbaycanın tarixi torpaqlarında heç bir ermənistan adlı dövlət və ya ərazinin olmamasını subut edən 1809-1817-ci illərdə Gülüstan və Buxarest sülh muqavilələri əsasında Rusiya İmperiyasında hazırlanmış hərbi xəritə də numayiş etdirildi. Azərbaycanın tarixi ərazisində 1918-ci ildə ermənistan dövlətinin yaradılmasının heç bir tarixi hüquqi əsəsının olmaması bərədə məlumat verildi. Həmçinin Azərbaycan Xalq Cumhürriyəti atributları haqqında konfrans iştirakçılarına geniş məlumat verildi. Sonda 11-ci Qızıl Ordunun 1920-ci ilin 27 aprel tarixində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini işğal etməsi və Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası elan edilməsi qeyd olundu.