16 Noyabr 2026 14:29
767
Səhiyyə
A- A+
Turş dadın digər dad hisslərini necə zəiflətdiyi məlum olub  

Turş dadın digər dad hisslərini necə zəiflətdiyi məlum olub  


Amerikalı neyrofizioloqlar müəyyən ediblər ki, turş dadı qəbul edən dad reseptorları şirin, acı və duzlu dadlara həssas olan qonşu hüceyrələrin fəaliyyətini zəiflətmək qabiliyyətinə malikdir. Alimlərin fikrincə, bu mexanizm turş dadın digər dad hisslərini niyə üstələdiyini izah edir. Tədqiqatın nəticələri “Jneurosci” elmi jurnalında dərc olunub.

“Dad reseptorları yalnız müxtəlif dad hissləri ilə əlaqəli molekullara reaksiya vermir, həm də bu siqnalları beyinə ötürməzdən əvvəl xüsusi şəkildə emal edirlər. Təhlilimiz göstərir ki, turş dadın tanınması ilə əlaqəli kimyəvi siqnallar digər dad hisslərini beyinə çatdırılmamışdan əvvəl zəiflədir”, – deyə tədqiqatın müəlliflərindən biri, ABŞ-nin Mayami Universitetinin professoru Stiven Roper bildirib.

Alimlər bu qənaətə siçanlar üzərində apardıqları təcrübələr nəticəsində gəliblər. Tədqiqatda siçanlardan istifadə olunub. Genetik modifikasiya nəticəsində siçanların neyronları aktivləşdikdə flüoresan yaşıl işıq saçıb. Bu xüsusiyyət alimlərə sinir hüceyrələrinin fəaliyyətini izləməyə imkan verib. Beləliklə, tədqiqatçılar müxtəlif dad stimulyatorlarının ayrı-ayrılıqda və birlikdə təsiri zamanı dilin dad reseptorlarını beyinlə birləşdirən periferik sinir liflərinin aktivliyini izləyə biliblər.

Məlumdur ki, limon şirəsi və digər turş mənbələrinin yeməklərə əlavə edilməsi onların şirinliyini azaldır və ümumi dad profilini dəyişir. Bu xüsusiyyət kulinariya sahəsində əsrlərdir müşahidə olunsa da, onun dəqiq fizioloji səbəbləri indiyədək tam aydın deyildi. Məhz bu səbəbdən amerikalı neyrofizioloqlar müxtəlif dadların birgə təsiri zamanı sinir sistemində baş verən dəyişiklikləri araşdırıblar. Təcrübələr zamanı müəyyən edilib ki, limon turşusu vasitəsilə turş dad reseptorlarının aktivləşdirilməsi digər reseptorların yaratdığı sinir siqnallarını kəskin şəkildə zəiflədir. Bu təsir hətta xörək duzu, qlükoza, xinin və digər dad stimulyatorlarının yüksək konsentrasiyalarında da müşahidə olunub.

Daha sonra alimlər dilin dad reseptorları arasında qarşılıqlı təsirin hüceyrə səviyyəsində necə baş verdiyini araşdırıblar. Məlum olub ki, turş dad reseptorları aktivləşdikdə ətraf mühitə serotonin adlı neyrohormon ifraz edirlər. Serotonin qonşu neyronlara təsir edərək onların fəaliyyətini zəiflədir. Alimlər turş dad reseptorlarında serotoninin istehsalını müvəqqəti dayandırdıqda isə digər dad siqnallarını bloklayan təsir aradan qalxıb.

Beləliklə, tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, turş dadın digər dad hissələrini zəiflətməsində əsas rolu dad reseptorları tərəfindən ifraz olunan serotonin oynayır. Bu kəşf turş qidaların şirin, acı və duzlu dadların qavranılmasına necə təsir etdiyini izah edən yeni mexanizmi ortaya qoyur.


Ülkər XASPOLADOVA,

“Azərbaycan”


Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

HONOR İstanbulda istehsala başlayıb 

18:27
18 Noyabr

Azərbaycan-Gürcüstan iqtisadi tərəfdaşlığının inkişaf perspektivlərinə dair fikir mübadiləsi olub  

18:17
18 Noyabr

Qısa gəzintilər qan şəkərini tənzimləməkdə daha faydalıdır  

18:10
18 Noyabr

Avropanın enerji nəhəngi “Equinor” kiberhücuma məruz qalıb

17:59
18 Noyabr

“Hayabusa-2” kosmik stansiyasının uçuş marşrutu dəyişdirilib  

17:44
18 Noyabr

Milli Məclisdə 2027-ci ilin büdcə zərfinə daxil olan qanun layihələrinin birinci oxunuşda müzakirəsi başa çatıb YENİLƏNİB  

17:23
18 Noyabr

Yaşar Gülər: Azərbaycanla əməkdaşlıq qarşılıqlı etimad əsasında güclənir  

17:16
18 Noyabr

ABŞ dəniz piyadaları yeni M7 əvəzinə daha çox alman atıcı silahı alacaq

17:05
18 Noyabr

ABŞ Milli Təhlükəsizlik Agentliyinin məxfi şəbəkəsi fəaliyyətini dayandırıb  

16:59
18 Noyabr

Marko Rubio: ABŞ sistemli hücuma məruz qalmayıb

16:58
18 Noyabr

10 ayda 548 mindən çox şəxs aktiv məşğulluq tədbirləri ilə əhatə olunub

16:57
18 Noyabr

Alzheimer xəstəliyini yavaşladan dərman aşkarlanıb

16:54
18 Noyabr

Şencendə tarixi üçtərəfli görüş: qlobal çağırışlara ortaq cavab tapılacaqmı?

16:53
18 Noyabr

Azərbaycanda startap ekosistemi böyüyür 

16:38
18 Noyabr

Rusiyada məhsuldarlığı 15 faizədək artıran biopreparatlar hazırlanıb  

16:24
18 Noyabr

Bakıda ödənişli hərəkət zonalarına daxil olan avtomobillərdən toplanan vəsait dövlət büdcəsinə köçürüləcək  

16:10
18 Noyabr

Çində keçəlliklə mübarizə üçün xüsusi daraq hazırlanıb  

16:09
18 Noyabr

Masallıda bir müəllim var...  

16:08
18 Noyabr

Kreml: APEC sammitində Putin ilə Tramp arasında tammiqyaslı danışıqlar gözlənilmir  

15:57
18 Noyabr

Sosial media qadağasının uşaqlara təsirlərini araşdırmaq üçün elmi tədqiqatlara başlanılıb  

15:52
18 Noyabr

Macarıstanda kilsə şkafında saxlanılan sümüyün krala məxsus olduğu DNT ilə təsdiqlənib  

14:49
18 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!