16 Noyabr 2026 17:23
1026
Səhiyyə
A- A+
İnsan bədənində toxuma çapı  

İnsan bədənində toxuma çapı  


Tibb elmi yeni mərhələyə qədəm qoyur


Təsəvvür edin: bir gün zədələnmiş toxumaların bərpası üçün mürəkkəb əməliyyatlara, süni implantlara ehtiyac qalmayacaq. Canlı hüceyrələrdən ibarət yeni toxumalar birbaşa insan orqanizmində, zədənin olduğu yerdə yaradılacaq. Bu ideya artıq elmi fantastika deyil. Rusiyalı alimlərin araşdırması belə bir gələcəyin elmi əsaslarını formalaşdırmağa doğru mühüm addım sayıla bilər.

“İzvestiya” qəzetinin yazdığına görə, Seçenov Universitetinin alimləri zədələnmiş toxumaların birbaşa orqanizmdə bərpasına imkan verə biləcək bioprintinq texnologiyasını araşdırıblar. Tədqiqatçılar canlı hüceyrələr daşıyan xüsusi bioloji mürəkkəblərin toxumaların səthinə möhkəm yapışmasının mexanizmlərini öyrənib və bu prosesin qiymətləndirilməsi üçün vahid standart təklif ediblər.

Araşdırmanın əsasını iki mərhələli bərkitmə mexanizmi təşkil edir. İlk mərhələdə bioloji material zədələnmiş toxumanın səthində sabitlənir. Daha sonra güclü kimyəvi rabitələr yaranır və çap edilmiş konstruksiyanın toxuma ilə birləşməsinə şərait formalaşır. Bu, xüsusilə nəm və daim hərəkətdə olan canlı toxumalarda bioprintinqin uğurlu tətbiqi üçün vacibdir.

Seçenov Universitetinin Bərpaedici Tibb İnstitutunun direktoru Pyotr Timaşevin sözlərinə görə, burada əsas məsələ yalnız canlı hüceyrələri zədələnmiş nahiyəyə çatdırmaq deyil, onların həmin sahədə möhkəm qalmasını və həyat qabiliyyətini qorumasını təmin etməkdir.

Alimlər hesab edirlər ki, gələcəkdə bioloji mürəkkəblər təkcə toxumaların yaradılmasına deyil, həm də müalicəvi maddələrin, o cümlədən böyümə faktorları və antimikrob preparatların birbaşa zədələnmiş nahiyəyə çatdırılmasına xidmət edə bilər.

Beləliklə, insan orqanizmində toxumaların birbaşa çap edilməsi ideyası regenerativ təbabətin yeni üfüqlərini aça bilər. Ürək toxumasından qığırdaqlara qədər müxtəlif zədələnmiş strukturların bərpasına yol aça biləcək bu texnologiya hələ tədqiqat mərhələsindədir. Onun tibbdə tətbiqindən əvvəl klinikaya qədərki və klinik sınaqlar aparılmalıdır.

Bu gün laboratoriyalarda araşdırılan texnologiya sabah insan sağlamlığının qorunmasında yeni imkanların qapısını aça bilər.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan”

    





Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

HONOR İstanbulda istehsala başlayıb 

18:27
18 Noyabr

Azərbaycan-Gürcüstan iqtisadi tərəfdaşlığının inkişaf perspektivlərinə dair fikir mübadiləsi olub  

18:17
18 Noyabr

Qısa gəzintilər qan şəkərini tənzimləməkdə daha faydalıdır  

18:10
18 Noyabr

Avropanın enerji nəhəngi “Equinor” kiberhücuma məruz qalıb

17:59
18 Noyabr

“Hayabusa-2” kosmik stansiyasının uçuş marşrutu dəyişdirilib  

17:44
18 Noyabr

Milli Məclisdə 2027-ci ilin büdcə zərfinə daxil olan qanun layihələrinin birinci oxunuşda müzakirəsi başa çatıb YENİLƏNİB  

17:23
18 Noyabr

Yaşar Gülər: Azərbaycanla əməkdaşlıq qarşılıqlı etimad əsasında güclənir  

17:16
18 Noyabr

ABŞ dəniz piyadaları yeni M7 əvəzinə daha çox alman atıcı silahı alacaq

17:05
18 Noyabr

ABŞ Milli Təhlükəsizlik Agentliyinin məxfi şəbəkəsi fəaliyyətini dayandırıb  

16:59
18 Noyabr

Marko Rubio: ABŞ sistemli hücuma məruz qalmayıb

16:58
18 Noyabr

10 ayda 548 mindən çox şəxs aktiv məşğulluq tədbirləri ilə əhatə olunub

16:57
18 Noyabr

Alzheimer xəstəliyini yavaşladan dərman aşkarlanıb

16:54
18 Noyabr

Şencendə tarixi üçtərəfli görüş: qlobal çağırışlara ortaq cavab tapılacaqmı?

16:53
18 Noyabr

Azərbaycanda startap ekosistemi böyüyür 

16:38
18 Noyabr

Rusiyada məhsuldarlığı 15 faizədək artıran biopreparatlar hazırlanıb  

16:24
18 Noyabr

Bakıda ödənişli hərəkət zonalarına daxil olan avtomobillərdən toplanan vəsait dövlət büdcəsinə köçürüləcək  

16:10
18 Noyabr

Çində keçəlliklə mübarizə üçün xüsusi daraq hazırlanıb  

16:09
18 Noyabr

Masallıda bir müəllim var...  

16:08
18 Noyabr

Kreml: APEC sammitində Putin ilə Tramp arasında tammiqyaslı danışıqlar gözlənilmir  

15:57
18 Noyabr

Sosial media qadağasının uşaqlara təsirlərini araşdırmaq üçün elmi tədqiqatlara başlanılıb  

15:52
18 Noyabr

Macarıstanda kilsə şkafında saxlanılan sümüyün krala məxsus olduğu DNT ilə təsdiqlənib  

14:49
18 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!