22 Yanvar 2026 12:57
522
Elm və texnika
A- A+
Şuşanın Hacı Yusifli məscidi: tarixi abidənin işğal dövründə məhv edilmiş kitabəsi  

Şuşanın Hacı Yusifli məscidi: tarixi abidənin işğal dövründə məhv edilmiş kitabəsi  


Pənah xanın dövründə Şuşanın inşası üçün cəlb edilən tayfalar məskunlaşdıqları məhəllələrə öz adlarını verirdilər. Hər bir məhəllədə məscid, bulaq və meydan kimi ictimai binalar tikilirdi. Belə məscidlərdən biri də XIX əsrin sonlarına aid edilən Hacı Yusifli məscididir.

Şərqşünaslıq İnstitutunun Din və ictimai fikir şöbəsinin müdiri dosent Elnur Mustafayevin AZƏRTAC-a verdiyi məlumata görə, görkəmli memar Kərbalayi Səfixan Qarabağinin inşa etdiyi Hacı Yusifli məscidi XIX əsrdə Şuşada fəaliyyət göstərən 17 məsciddən biri idi. Məscidin inşası ilə eyni vaxtda yaxınlığında Hacı Yusifli bulağı da salınmışdı. Bu iki obyekt memarlıq baxımından vahid bir kompozisiya təşkil edirdi.

Onun sözlərinə görə, məscidin baş fasadı qeyri-simmetrik giriş hissəsinə malik idi. Giriş qapısı və pəncərələr üzərindəki aypara şəkilli tağbəndlər, eləcə də yuxarıda yerləşən daş kitabə xüsusi zövqlə işlənmişdi. Daxili planda qadınlar üçün nəzərdə tutulmuş ibadət otağı ümumi zaldan ayrıca girişə malik idi və pilləkənlə birbaşa yuxarı qalxırdı. Sütunsuz ibadət zalı baş və yan fasadlardakı pəncərələr hesabına təbii işıqla təmin olunurdu. Məscidin dördyamaclı dam örtüyündə azançı üçün "güldəstə" quraşdırılmışdı.

“Əldə edilmiş fotoşəkillərə əsasən, məscidin kitabəsinin mətni belə idi: Tərcümə: “Rəhman və Rəhim olan Allahın adı ilə. Allahın məscidlərini yalnız Allaha və qiyamət gününə iman gətirən şəxslər təmir edə bilər. Allah, Məhəmməd, Əli, Fatimə, Həsən və Hüseyn, 1312. Kitabədə “Tövbə” surəsinin 18-ci ayəsinin bir hissəsi, həmçinin Əhli-beyt üzvlərinin adları həkk olunmuşdu. Hicri-qəməri təqvimi ilə 1312-ci (miladi 1894/95-ci il) tarix məscidin tikilmə vaxtını dəqiqləşdirirdi.

Təəssüf ki, 30 illik işğal dövründə bu əvəzsiz tarixi abidənin kitabəsi erməni vandalizmi tərəfindən tamamilə məhv edilib. Şuşanın Hacı Yusifli məscidi Azərbaycan xalqının mədəni irsinə qarşı törədilmiş növbəti cinayətin qurbanı olub”, - deyə alim bildirib.

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Stiv Uitkof Ukrayna ilə Rusiya arasında sülh sazişinin tezliklə bağlanacağını bildirib  

22:36
29 Yanvar

ABŞ Senatında qismən şatdaunun qarşısını almaq üçün test səsverməsi uğursuz olub  

22:35
29 Yanvar

ABŞ Prezidenti Vladimir Putindən Kiyevə bir həftə hücum etməməyi xahiş edib  

22:25
29 Yanvar

Almaniyadan Azərbaycana 18 zubr yola salınıb  

21:58
29 Yanvar

Leyla Əliyeva və Qretel Agilar İsveçrədə əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə ediblər  

21:43
29 Yanvar

Rusiya XİN: Moskva yalnız real təklifləri nəzərdən keçirməyə hazırdır  

21:36
29 Yanvar

WUF13 tədbirinə hazırlıq çərçivəsində dövlət qurumlarının nümayəndələri üçün dayanıqlılıq üzrə məlumatlandırma sessiyası keçirilib  

20:35
29 Yanvar

Aİ İranın İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunu terror təşkilatları siyahısına salıb

19:48
29 Yanvar

Özbəkistanlı ekspert: TRIPP Orta Dəhliz üçün yeni idarəetmə siqnalı kimi qiymətləndirilir  

19:16
29 Yanvar

Omanın xarici işlər naziri: Azərbaycanın strateji coğrafi mövqeyi logistika sahəsində geniş imkanlar yaradır  

18:33
29 Yanvar

Konstitusiya və Suverenlik irsinə Naxçıvandan konseptual elmi töhfə  

18:23
29 Yanvar

BMT: 2026-cı ildə qlobal iqtisadi artım pandemiyadan əvvəlki dövrdən aşağı olacaq

18:21
29 Yanvar

Qahirədə WUF13-lə bağlı seminar keçirilib  

18:16
29 Yanvar

Milli Məclisin sədri Oman Sultanlığı Dövlət Şurasının sədri ilə görüşüb  

18:11
29 Yanvar

Göyçayda keçmiş məcburi köçkünlərin müraciətləri dinlənilib  

18:07
29 Yanvar

Mina nişanlarına məhəl qoymamaq faciəyə aparır! 

18:01
29 Yanvar

Oman Şura Məclisinin sədri: Xalqlarımızın yaxınlığı Azərbaycanla münasibətlərimizi daha da inkişaf etdirməyə əsas verir  

17:53
29 Yanvar

Zəngəzur dəhlizinin Avropa İttifaqının Trans-Avropa nəqliyyat şəbəkələrinə əlavə olunması müzakirə olunub  

17:52
29 Yanvar

ABŞ nümayəndə heyəti “ABAD” müəssisəsində  

17:48
29 Yanvar

“Gabala Beverage Company” şirkəti ilə alkoqollu və alkoqolsuz içki zavodunun tikintisi üzrə görülən işlər müzakirə edilib

17:43
29 Yanvar

Azərbaycan və Çad arasında İKT sahəsində əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub  

17:37
29 Yanvar

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!