Avqustun 8-i Azərbaycan diplomatiyası, bütövlükdə, Cənubi Qafqazın siyasi tarixində mühüm dönüş nöqtələrindən biri kimi qiymətləndirilməlidir. Prezident İlham Əliyevin ABŞ-yə tarixi səfəri və Vaşinqtonda Azərbaycan ilə Ermənistan arasında Birgə bəyannamənin imzalanması regionda uzun illər davam edən qarşıdurmanın aradan qaldırılması istiqamətində yeni mərhələnin əsasını qoydu.
Milli Məclisin deputatı Sevinc HÜSEYNOVA qəzetimizə açıqlamasında deyib ki, əldə olunan nəticələr təsadüfi deyil, Prezident İlham Əliyevin illərlə ardıcıl şəkildə həyata keçirdiyi uzaqgörən xarici siyasətin və milli maraqlara əsaslanan diplomatiyanın məntiqi nəticəsidir. Azərbaycan hələ Vətən müharibəsindən dərhal sonra sülh gündəliyini irəli sürən ilk dövlət oldu. Məhz Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Azərbaycan Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılması üçün beynəlxalq hüquqa söykənən beş əsas prinsipi irəli sürdü. “Bu prinsiplər dövlətlərin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə qarşılıqlı hörmət, sərhədlərin toxunulmazlığı, bir-birinə qarşı ərazi iddialarından imtina, güc tətbiq etməmək və kommunikasiyaların açılması kimi fundamental müddəaları özündə ehtiva etdi. Bu gün beynəlxalq ictimaiyyət də qəbul etdi ki, Cənubi Qafqazda sülh prosesinin müəllifi və əsas təşəbbüskarı Azərbaycandır. Vaşinqtonda keçirilən görüşlər və imzalanan sənədlər də məhz bu konsepsiyanın davamı oldu. İmzalanmış sənədlər tərəflər arasında etimadın möhkəmləndirilməsi, sülh müqaviləsinin yekunlaşdırılması, regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi və iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşdirilməsi baxımından mühüm siyasi və hüquqi baza formalaşdırdı”, – deyə o əlavə edib.
Deputat qeyd edib ki, bu prosesdə ABŞ Prezidenti Donald Trampın vasitəçilik səyləri də xüsusi qeyd olunmalıdır. Onun tərəfləri bir masa arxasında toplamaq istiqamətində atdığı addımlar və Prezident İlham Əliyevlə qarşılıqlı məktublaşmaları göstərirdi ki, Vaşinqton regionda davamlı sülhün əldə olunmasını dəstəkləyən əsas ölkədir. Prezident İlham Əliyevin məktublarında Azərbaycanın sülhə sadiqliyi, regionun inkişafı naminə əməkdaşlığa açıq olduğu, lakin milli maraqlar və dövlət suverenliyi məsələsində prinsipial mövqeyindən geri çəkilməyəcəyi aydın şəkildə ifadə olunurdu.
S.Hüseynova bildirib ki, bu gün artıq Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşmasının təkcə iki dövlət üçün deyil, bütövlükdə, Cənubi Qafqaz üçün yeni iqtisadi, siyasi və təhlükəsizlik imkanları yaratdığı aydın görünür: “Davamlı sülh regionda nəqliyyat-kommunikasiya layihələrinin genişlənməsinə, investisiya mühitinin yaxşılaşmasına, yeni iqtisadi əməkdaşlıq formatlarının yaranmasına və xalqlar arasında etimadın bərpasına xidmət edir. Bu baxımdan TRIPP layihəsi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Layihə region ölkələri arasında qarşılıqlı əlaqələrin genişləndirilməsi, yeni iqtisadi imkanların formalaşdırılması və Cənubi Qafqazın qlobal nəqliyyat-logistika sistemində rolunun daha da gücləndirilməsi baxımından strateji əhəmiyyətə malikdir. Belə təşəbbüslər bölgənin qarşıdurma deyil, əməkdaşlıq və inkişaf məkanına çevrilməsinə xidmət edir”.
Son beş ildə regionda yaranmış yeni geosiyasi reallıqların müəllifinin məhz Prezident İlham Əliyev olduğunu vurğulayan deputat deyib ki, Azərbaycanın hərbi, siyasi və diplomatik qələbəsi beynəlxalq hüququn bərpasını təmin edib və yeni status-kvo formalaşdırıb. Bu status-kvo artıq işğala deyil, beynəlxalq hüquqa, dövlətlərin suverenliyinə və qarşılıqlı əməkdaşlığa əsaslanır.
“Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasət sübut etdi ki, güclü dövlət, qətiyyətli liderlik və prinsipial diplomatiya sülhə aparan ən etibarlı yoldur. Bu gün Azərbaycan təkcə regionun qalib dövləti deyil, həm də Cənubi Qafqazda sülh gündəliyinin müəllifi, yeni əməkdaşlıq modelinin təşəbbüskarı və sabitliyin əsas təminatçısı kimi çıxış edir. Məhz buna görə də 8 avqust tarixi yalnız bir diplomatik hadisənin ildönümü deyil, həm də regionun gələcəyini müəyyən edən yeni siyasi mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilməlidir”, – deyə S.Hüseynova bildirib.
Əsmər QARDAŞXANOVA,
“Azərbaycan”
