Paşinyanın ziddiyyətli bəyanatları Ermənistanın ciddi strategiyasının olmadığını göstərir
Cənubi Qafqazda davamlı sülhün və sabitliyin bərqərar olunması istiqamətində atılan addımlar hər kəsin diqqət mərkəzində olduğu bir vaxtda, Ermənistan rəhbərliyinin nümayiş etdirdiyi qeyri-müəyyən mövqe ciddi suallar doğurur. Beynəlxalq platformalarda özünü “sülhpərvər” kimi qələmə verməyə çalışan Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın ziddiyyətli bəyanatları, bir gün dediyini ertəsi gün danması və ya əvvəlki açıqlamalarına “düzəlişlər” etməsi İrəvanın sülh prosesinə baxışını nümayiş etdirir. Mənzərə tam aydındır. Azərbaycan regionda dayanıqlı və ədalətli sülh gündəliyinə sadiq olduğunu real addımlarla sübut etdiyi halda, Ermənistan hökuməti üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirməkdən hər vəchlə boyun qaçırır və prosesi sadəcə olaraq imitasiya edir.
Bu yanaşmanın bariz nümunəsini sülh sazişinin imzalanma müddəti ilə bağlı Ermənistan tərəfindən verilən son açıqlamalarda aydın şəkildə görmək mümkündür. Nəzərə alınmalıdır ki, Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh prosesinin növbəti mərhələsində əsas diqqət yekun müqavilənin imzalanma vaxtına yönəlib. Belə həssas məqamda Nikol Paşinyan növbəti dəfə açıqlama verərək Azərbaycanla sülh sazişinin 2027-2028-ci illərdə imzalana biləcəyini, sənədin bu il imzalanmasına isə vaxtın çatmadığını bildirib. Halbuki, Paşinyan bir neçə gün əvvəl müqavilənin imzalanmasının 2031-ci ilə qədər uzana biləcəyini vurğulamışdı. Ancaq bir neçə gün sonra hər hansı ləngimənin hökumətin planlarında olmadığını iddia edib.
Görünür, rəsmi İrəvanın yekun sülhün imzalanma vaxtına dair bəyanatına Azərbaycan tərəfindən kəskin reaksiyalar və məsələyə prinsipial yanaşma Ermənistan rəhbərliyinin ritorikasında adəti üzrə növbəti dəyişikliyə səbəb olub. Erməni xislətinə uyğun olaraq verilən əvvəlki bəyanatın mahiyyətini dəyişməyə çalışan Paşinyan özünə bəraət qazandırmağa cəhd edib: “Bizim vəzifəmiz sülh sazişini mümkün qədər tez imzalamaqdır. Onun 2031-ci ilə, hətta 2029-cu ilə qədər təxirə salınması planlarımızda yoxdur”. Lakin baş nazir onu əlavə edib ki, Azərbaycanla sülh sazişinin imzalanması üçün prosesin başa çatdırılması müəyyən vaxt tələb edir. Bu cür manevrlər və əvvəl dediyini sonra danmaq vərdişi rəsmi İrəvanın sülh istiqamətində ciddi strategiyasının olmadığını, vəziyyətə uyğun olaraq diplomatik yayınma taktikasından istifadə etdiyini göstərir.
Ermənistan rəhbərliyinin qeyri-ciddi və ziddiyyətli yanaşması təkcə sazişin vaxtının müəyyən edilməsi ilə bitmir. Eyni zamanda, siyasi məsuliyyətsizlik konstitusiya dəyişikliyi məsələsində də özünü büruzə verir. Azərbaycanın əsas tələblərindən biri Ermənistan konstitusiyasında Azərbaycana qarşı yer alan ərazi iddialarının aradan qaldırılmasıdır. Lakin Paşinyan bu istiqamətdə də konkret addımlar atmaq yerinə prosesi daxili siyasi intriqaların predmetinə çevirir. Baş nazir bu məsələ ilə bağlı çıxışında deyib: “Yaxın vaxtlarda yeni konstitusiyanın mətnini dərc edəcəyik və ictimai müzakirələrə başlayacağıq. Müxalifətdəki həmkarlarımızı bunun çox vacib və prinsipial məsələ olduğuna inandırmağa çalışacağıq”.
Paşinyanın açıqlaması bir daha göstərir ki, İrəvan hələ də daxili siyasi böhranını bəhanə edərək sülhün qarşısında suni maneələr yaradır. Üstəlik, müxalifətin müqavimətini bəhanə gətirən Paşinyan prosesin uzanacağı təqdirdə müxtəlif siyasi manevrlərə əl atacağını da gizlətmir. Baş nazirin sözlərinə görə, onları inandırmağa çalışacaqlar və bu mümkün olmasa, başqa ssenarilərə əl atacaqlar: “Bu ssenarilərə növbədənkənar seçkilərin keçirilməsi də daxildir”.
Əslində bu kimi bəyanatlar Paşinyanın sülh prosesini özünün siyasi hakimiyyətini qoruyub saxlamaq alətinə çevirdiyini nümayiş etdirir. Baş nazir “Azərbaycanla sülh sazişinin imzalanmasının üzərində öhdəlik” olduğunu etiraf etsə də, xalqın və ya müxalifətin arxasında gizlənərək vaxtı uzatmaq, praktiki addımlardan yayınmaq siyasətini yürüdür. Bu, İrəvanın sülhə deyil, qeyri-müəyyənliyə xidmət etdiyinin təkzibedilməz sübutudur.
Təkcə regional müstəvidə deyil, beynəlxalq platformalarda da fərqli layihələrlə diqqəti əsas məsələdən yayındırmağa çalışan Ermənistan rəhbərliyi hələ də kənar güclərin dəstəyini qazanmağa ümid edir. İrəvan TRIPP layihəsi ətrafında müxtəlif geosiyasi oyunlara qoşulmaqla sülh sazişini ikinci plana keçirmək niyyətindədir.
Ermənistan rəhbərliyinin nümayiş etdirdiyi mövqesizlik və imitasiya taktiki baxımdan onlara müvəqqəti vaxt qazandırsa da, strateji cəhətdən Ermənistanın özünü dərin təcrid vəziyyətində saxlamağa xidmət edir. Azərbaycan ərazi bütövlüyünü və suverenlini təmin edərək regionda yeni reallıqlar yaradıb, iqtisadi və hərbi qüdrətini artırıb və sülh gündəliyinin əsas təşəbbüskarı kimi çıxış edir. Bu səbəbdən, sülhü yubatmaq, kommunikasiyaların açılmasından boyun qaçırmaq və qeyri-müəyyənliyi davam etdirmək ilk növbədə iqtisadi bataqlıqda boğulan Ermənistanın özünə vurulan ən böyük zərbədir. Paşinyan hökuməti birmənalı anlamalıdır ki, siyasi manipulyasiyalarla nəyəsə nail olmaq mümkün deyil və real sülh üçün konkret, əməli addımlar tələb olunur.
İsmayıl QOCAYEV,
“Azərbaycan”
