Dağ-mədən sənayesinin inkişafı qeyri-neft sektorunda yeni artım mənbələri yaradacaq

Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair Dövlət Proqramına həsr olunmuş müşavirə bu sahənin Azərbaycanın iqtisadi inkişafında qarşıdakı dövrdə prioritet istiqamətlərdən biri kimi müəyyənləşdirildiyini göstərir. Müşavirədə ölkənin qeyri-neft sektorunun genişləndirilməsi, regionların iqtisadi potensialından səmərəli istifadə, yeni sənaye müəssisələrinin yaradılması və faydalı qazıntıların hasilatından emalına qədər tam istehsal zəncirinin formalaşdırılması ilə bağlı mühüm məsələlər diqqətə çatdırılıb.

Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Novruzəli Aslanov söyləyib.

O bildirib ki, dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair Dövlət Proqramı Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun şaxələndirilməsi, regionların iqtisadi potensialının artırılması və yeni sənaye imkanlarının yaradılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Proqramın cəmi dörd il ərzində icrası nəzərdə tutulur. Bu müddətdə 5 mindən çox daimi iş yerinin yaradılması, dövlət büdcəsinə əlavə vergi daxilolmalarının təmin edilməsi, ixrac imkanlarının genişləndirilməsi və illik maliyyə təsirinin 1 milyard manatdan çox olması gözlənilir. Bu proses xüsusilə işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonları üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Kəlbəcər, Ağdərə və Zəngilan kimi ərazilərdə qızıl, mis və molibden yataqlarının müasir geoloji üsullarla yenidən qiymətləndirilməsi və istismara hazırlanması həmin ərazilərdə yeni iqtisadi fəaliyyət sahələrinin formalaşmasına, məşğulluğun artmasına və investisiya imkanlarının genişlənməsinə şərait yarada bilər. Burada əsas məqsəd yalnız faydalı qazıntıların hasilatı deyil. Yataqlardan çıxarılan filizin zənginləşdirilməsi və emalının da ölkə daxilində təşkil edilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Beləliklə, xammalın, sadəcə, ixracı əvəzinə daha yüksək əlavə dəyər yaradan istehsal zənciri formalaşdırmaq mümkündür.

"Dağ-mədən sənayesinin inkişafı regionların sosial-iqtisadi inkişafı istiqamətində son iyirmi ildə həyata keçirilən dövlət proqramlarının məntiqi davamı kimi də qiymətləndirilə bilər. 2004-cü ildən başlayaraq regionlarda yolların, məktəblərin, xəstəxanaların, dəmir yollarının və hava limanlarının tikintisi, qazlaşdırma və enerji infrastrukturunun genişləndirilməsi iqtisadi fəaliyyət üçün mühüm baza yaradıb. Bu infrastruktur imkanlarının yeni sənaye layihələri ilə tamamlanması regionların iqtisadi potensialından daha səmərəli istifadə olunmasına imkan verə bilər. Müşavirədə iqtisadi artımın mövcud göstəricilərinə də diqqət yetirilib. ÜDM artım tempinin aşağı düşməsində təbii neft hasilatının azalmasının əsas amillərdən biri olduğu qeyd edilir. Bununla yanaşı, qeyri-neft sektorunda artımın davam etməsi iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi baxımından mühüm göstəricidir. Dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafı da qeyri-neft sektorunda yeni artım mənbələri yaradacaq", - deyə N.Aslanov vurğulayıb.

Deputat əlavə edib ki, "Filizçay" polimetal yatağı, "Daşkəsən" filiz yatağı və Qərb Sənaye Parkı ilə bağlı layihələr xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Qərb Sənaye Parkında filiz hasilatı ilə yanaşı, zənginləşdirmə, pelet və briketləşdirilmiş dəmir istehsalı müəssisələrinin yaradılması nəzərdə tutulur. Eyni zamanda alüminium istehsalının 2030-cu ilin sonuna qədər 100 min tona çatdırılması qarşıya qoyulan hədəflər sırasında yer alır. "Filizçay" yatağının istismara hazırlanması da mühüm layihələrdən biridir. Bu yataq üzrə texniki-iqtisadi əsaslandırmanın hazırlanması və investisiya qərarının qəbul edilməsi qarşıdakı mərhələdə əsas məsələlərdən olacaq. Dövlət və özəl sektorun, o cümlədən xarici investorların prosesə cəlb edilməsi iri layihələrin maliyyələşdirilməsi və müasir texnologiyaların tətbiqi üçün əlavə imkanlar yarada bilər.

Müşavirədə ekoloji məsələlərin də xüsusi diqqətdə saxlanılması vurğulanıb. Belə ki, dağ-mədən sənayesinin inkişafı ilə yanaşı, meşələrin, su ehtiyatlarının və digər təbii sərvətlərin qorunması əsas prioritetlərdən biri olmalıdır. İstehsal proseslərinin müasir ekoloji standartlara uyğun qurulması, ciddi ekspertizanın aparılması və təbiətə təsirin minimuma endirilməsi sənayeləşmənin dayanıqlı xarakter daşıması baxımından vacibdir.