- Xarici vətəndaş Azərbaycanda kirayə qaldıqda, onu yaşayış yeri üzrə kim və hansı müddətə qeydiyyata almalıdır?
Aylin MƏMMƏDLİ,
Qəbələ rayonu
- Sualınıza cavab olaraq bildiririk ki, xarici vətəndaşın Azərbaycan Respublikasında olduğu yer və ya yaşayış yeri üzrə qeydiyyata alınması məsələsi miqrasiya qanunvericiliyinin ən vacib, eyni zamanda ciddi əməl olunmalı prosedurlarından biridir. Nəzərə alınmalıdır ki, Azərbaycan Respublikasının Miqrasiya Məcəlləsində "xarici vətəndaş" termini işlədilməmişdir, əvəzində "əcnəbi" və "vətəndaşlığı olmayan şəxs" terminlərindən istifadə olunmuşdur.
Əcnəbi - Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı olmayan və başqa dövlətin vətəndaşlığına mənsub olan, vətəndaşlığı olmayan şəxs - heç bir dövlət tərəfindən onun qanununa əsasən vətəndaş hesab edilməyən şəxsdir.
Azərbaycan Respublikasının Miqrasiya Məcəlləsinin 21.1-ci maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasında 15 gündən artıq müvəqqəti qalan əcnəbilər və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslər olduğu yer üzrə qeydiyyata alınmalıdırlar (bu barədə ölkəyə daxil olan əcnəbilərə və vətəndaşlığı olmayan şəxslərə dövlət sərhədinin buraxılış məntəqələrində Azərbaycan, rus və ingilis dillərində olan müvafiq bildiriş verilir).
Məcəllənin 21.2-ci maddəsinin tələbinə görə, bunun üçün əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin qaldığı yerin (mehmanxana, sanatoriya, istirahət evi, pansionat, kempinq, turist bazası, xəstəxana və ya digər belə ictimai yerlər) müdiriyyəti və ya mənzilin, digər yaşayış sahəsinin sahibi əcnəbinin və ya vətəndaşlığı olmayan şəxsin ölkəyə gəldiyi vaxtdan 15 gün ərzində həmin şəxsin olduğu yer üzrə qeydiyyata alınması haqqında ərizə-anketi və onun pasportunun (digər sərhədkeçmə sənədinin) surətini müvafiq icra hakimiyyəti orqanına (Azərbaycan Respublikasının Dövlət Miqrasiya Xidmətinə) ya internet informasiya ehtiyatı, elektron poçt vasitəsilə, ya da şəxsən təqdim etməlidir.
Ərizə daxil olduqdan sonra qurum dərhal əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs barədə məlumatları Vahid Miqrasiya Məlumat Sisteminə daxil etməklə onları olduğu yer üzrə qeydiyyata alır və bu barədə 1 iş günü ərzində müraciət edən şəxsə məlumat verir.
Məlumat üçün əlavə edək ki, yaşayış yeri - mülkiyyət hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış, order, icarə və ya kirayə müqaviləsi üzrə, yaxud Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş digər əsaslarla daimi və ya daha çox yaşadığı ev, mənzil, xidməti yaşayış sahəsi, mehmanxana, yataqxana, ahıllar və əlilliyi olan şəxslər üçün sosial xidmət müəssisələri və digər bu kimi yerlərdir.
Olduğu yer - şəxsin yaşayış yeri sayılmayan müvəqqəti yaşadığı mehmanxana, sanatoriya, istirahət evi, pansionat, kempinq, turist bazası, xəstəxana və ya digər belə ictimai yerlər, habelə mənzil, digər yaşayış sahəsidir (özünün, qohumunun, tanışının və s.).
Kirayə münasibətlərinə gəldikdə isə əgər əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxs yaşayış binasında (mənzildə) kirayəçi qismində yaşayırsa, bu, artıq sadəcə "olduğu yer" deyil, yaşayış yeri üzrə qeydiyyat kateqoriyasına aiddir.
Təcrübədə tez-tez səhv başa düşülən məqamlardan biri qeydiyyat öhdəliyinin birbaşa əcnəbinin (vətəndaşlığı olmayan şəxsin) öz üzərinə düşdüyü fikridir. Lakin qanunvericilik bu məsələdə ev sahibini məsuliyyətli tərəf edir. Miqrasiya qanunvericiliyinə əsasən, əcnəbini (vətəndaşlığı olmayan şəxsi) yaşayış yeri üzrə qeydiyyata almaq mənzili kirayə verən şəxsin (mülkiyyətçinin) birbaşa vəzifəsidir.
Diqqət yetirilməli məqamlardan biri odur ki, müəyyən edilmiş müddətdə qeydiyyat prosedurunun yerinə yetirilməməsi müvafiq olaraq Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 577-ci maddəsi ilə məsuliyyət yaradır. Belə ki, əcnəbilərə və vətəndaşlığı olmayan şəxslərə yaşayış sahəsi vermiş Azərbaycan Respublikası vətəndaşları və ya Azərbaycan Respublikasında yaşayan əcnəbilər və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslər tərəfindən həmin məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada onların vaxtında olduğu yer üzrə qeydiyyata alınması və qeydiyyatdan çıxarılması üçün tədbirlər görülməməsinə görə 300 manatdan 500 manatadək məbləğdə cərimə edilir.
Yekun olaraq bildiririk ki, kirayə verilən mənzilin sahibi ilə əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər arasında şəffaflığa əsaslanan münasibətlərin qurulması cəmiyyətimizdə hüquqi mədəniyyətin və qarşılıqlı etimadın başlıca göstəricisidir. Qanunlara hörmətlə yanaşmaq həm mülkiyyətçini gözlənilməz cərimələrdən qoruyur, həm də əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan şəxsin ölkəmizdə təhlükəsiz və rahat yaşamasını təmin edir.
Sualı cavablandırdı:
Paşa SƏFƏROV,
Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvü
