Prezident İlham Əliyevin oktyabrın 13-də Laos Xalq Demokratik Respublikasının Prezidenti Thonqlun Sisulitin Azərbaycana rəsmi səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat iki ölkə arasında münasibətlərin inkişaf perspektivlərini və Azərbaycanın çoxşaxəli xarici siyasət strategiyasını aydın şəkildə ortaya qoyur. Səfər təkcə diplomatik əlaqələrin möhkəmləndirilməsi deyil, həm də mövcud siyasi etimadın konkret iqtisadi və humanitar nəticələrə çevrilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycanla Laos arasında 30 ildən artıqdır davam edən diplomatik münasibətlər beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstək və siyasi həmrəyliklə səciyyələnir. Parlamentlərarası əlaqələrin, dostluq qruplarının və hakim partiyalar arasında əməkdaşlığın inkişafı bu münasibətlərin institusional əsaslarını gücləndirir. Laos Prezidentinin Azərbaycana ilk rəsmi səfəri isə əlaqələrin yeni mərhələyə yüksəldilməsi üçün əlavə imkanlar yaradır. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, qəbul edilən Birgə Bəyanat gələcək əməkdaşlığın əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirən mühüm siyasi sənəddir.
Səfərin diqqətçəkən məqamlarından biri siyasi münasibətlərlə iqtisadi əməkdaşlıq arasında mövcud potensial fərqinin aradan qaldırılması niyyətidir. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, hazırkı ticarət dövriyyəsi nə iki ölkənin imkanlarını, nə də əməkdaşlıq niyyətlərini tam əks etdirir. Bu baxımdan Bakıda keçirilməsi nəzərdə tutulan Laos–Azərbaycan biznes forumu, qarşılıqlı investisiya təşəbbüsləri və konkret layihələrin müzakirəsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın xarici ölkələrə sərmayə qoyuluşu sahəsində qazandığı təcrübə Laosla iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi üçün də əlverişli zəmin yaradır.
Burada Azərbaycanın xarici siyasətinin mühüm xüsusiyyəti özünü göstərir. Siyasi əlaqələr yalnız diplomatik təmaslarla məhdudlaşmır, qarşılıqlı iqtisadi fayda yaradan əməkdaşlıq mexanizmlərinin formalaşdırılmasına xidmət edir. Energetika, mədənçilik, kənd təsərrüfatı və digər sahələrdə əməkdaşlıq imkanlarının müzakirəsi münasibətlərin praktik məzmununun genişləndirilməsinə yönəlib. Bununla yanaşı, Azərbaycanın investisiya coğrafiyasının genişlənməsi ölkənin beynəlxalq iqtisadi əlaqələr sistemində fəal iştirakının göstəricisidir.
Təhsil sahəsində əməkdaşlığın bərpası da strateji baxımdan diqqətəlayiqdir. Sovet dövründə iki mindən çox laoslu tələbənin Azərbaycanda təhsil alması iki xalq arasında formalaşmış tarixi əlaqələrin mühüm elementidir. Prezident İlham Əliyevin təqaüd mexanizmləri vasitəsilə bu ənənənin yenidən canlandırılması təşəbbüsü gələcəkdə humanitar münasibətlərin dərinləşməsinə, qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə və Azərbaycan təhsilinin beynəlxalq əlaqələrinin genişlənməsinə töhfə verə bilər. Belə təşəbbüslər uzunmüddətli tərəfdaşlığın yalnız iqtisadi maraqlar üzərində deyil, həm də insan kapitalı və mədəni əlaqələr üzərində qurulmasına imkan yaradır.
Azərbaycanla Laosu birləşdirən digər mühüm istiqamət mina təhlükəsi ilə mübarizədir. Hər iki ölkənin bu problemlə üzləşməsi təcrübə mübadiləsi, müasir texnologiyaların tətbiqi və mütəxəssis hazırlığı sahələrində əməkdaşlıq üçün real imkanlar yaradır. Prezident İlham Əliyevin Azərbaycanın üzləşdiyi mina təhlükəsinin miqyasını diqqətə çatdırması problemin yalnız milli deyil, həm də beynəlxalq humanitar əhəmiyyətini önə çəkir. Bu istiqamətdə əməkdaşlıq Azərbaycanın mina probleminə beynəlxalq diqqətin artırılması və təhlükəsizliyin təmin olunması səylərini dəstəkləyə bilər.
Nəqliyyat və logistika sahəsində müzakirələr isə Azərbaycanın regional və beynəlxalq bağlantılardakı rolunun genişlənməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Laosun dəmir yolu layihələri vasitəsilə Trans-Xəzər nəqliyyat marşrutuna qoşulmaq perspektivi Orta Dəhlizin coğrafi əhatəsinin genişlənməsinə şərait yarada bilər. Azərbaycan ərazisində əsas nəqliyyat-logistika layihələrinin reallaşdırılması ölkəyə yeni yük axınlarının cəlb edilməsi və tranzit potensialının artırılması üçün geniş imkanlar yaradır. Laosla bu istiqamətdə əməkdaşlıq qarşılıqlı iqtisadi maraqlara əsaslanan yeni bağlantıların formalaşmasına töhfə verə bilər.
Ümumilikdə, Prezident İlham Əliyevin bəyanatı Azərbaycanın xarici siyasətində dost ölkələrlə münasibətlərin ardıcıl inkişaf etdirilməsi, siyasi etimadın iqtisadi əməkdaşlığa çevrilməsi və yeni tərəfdaşlıq imkanlarının araşdırılması xəttini əks etdirir. Laos Prezidentinin Azərbaycana rəsmi səfəri mövcud əlaqələrin möhkəm təməlinə əsaslanaraq ticarət, investisiya, təhsil, humanitar təhlükəsizlik və nəqliyyat sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün yeni imkanlar açır.
Əsas məsələ bu siyasi iradənin konkret layihələrə, qarşılıqlı investisiyalara və ölçülə bilən iqtisadi nəticələrə çevrilməsidir. Bu baxımdan səfərin əhəmiyyəti ikitərəfli münasibətlərin inkişafı ilə yanaşı, Azərbaycanın Asiya-Sakit okean regionu ölkələri ilə əlaqələrini şaxələndirmək və beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirmək strategiyası kontekstində də qiymətləndirilməlidir.
Vasif Qafarov,
Milli Məclisin deputatı
