16 Noyabr 2026 11:53
685
Səhiyyə
A- A+
Autoimmun xəstəlikləri olan qadınlara daha çox yalnış diaqnoz qoyulur – Səbəbləri  

Autoimmun xəstəlikləri olan qadınlara daha çox yalnış diaqnoz qoyulur – Səbəbləri  


Lupus(kəpənək xəstəliyi) və ya revmatoid artrit kimi autoimmun xəstəlikləri olan qadınların kişilərlə müqayisədə yanlış diaqnozla üzləşmə və ya müalicənin gecikməsi ehtimalı daha yüksəkdir. Belə ki, onların simptomları tez-tez “psixoloji” kimi qiymətləndirilərək diqqətdən kənarda saxlanılır.

Britaniyalı tədqiqatçılar tərəfindən aparılan onlayn sorğu göstərib ki, autoimmun xəstəliyi olan qadınlara düzgün diaqnozun qoyulması təxminən dörd il çəkdiyi halda, kişilərdə bu müddət təxminən üç aydan bir ilə qədər davam edir.

Böyük Britaniyadakı Oksford Universitetinin doktorantı və bu yaxınlarda "eClinicalMedicine" jurnalında dərc olunmuş tədqiqatın həmmüəllifi Sidni Teylor bildirib ki, xüsusilə qadınlar tibb işçiləri tərəfindən dinlənilmədiklərini, eşidilmədiklərini və ya onlara inanılmadığını hiss edirdilər.1-ci tip diabet, dağınıq skleroz, iltihablı bağırsaq xəstəliyi və psoriaz( pullu dəmrov) kimi autoimmun xəstəliklər immun sisteminin səhvən orqanizmə “hücum etməsi” nəticəsində yaranır. ABŞ-də 23 milyondan çox insan autoimmun xəstəlikdən əziyyət çəkir və onların əksəriyyəti qadınlardır.

Sorğuda iştirak edən qadınlar arasında ən çox rast gəlinən xəstəlik növü haşimoto(tiroid hormon çatışmazlığı) xəstəliyini də əhatə edən autoimmun tiroid xəstəlikləri olub. Bu xəstəliklər adətən yorğunluq, səbəbi bilinməyən çəki artımı və soyuğa qarşı həssaslıq kimi əlamətlərlə özünü büruzə verir.

Qadın Sağlamlığı İdarəsinin məlumatına görə, autoimmun xəstəliklər hər kəsdə yarana bilər, lakin kişilərə nisbətən qadınlarda daha çox müşahidə olunur. Məsələn, Amerika Lupus Fondunun verdiyi məlumata əsasən, lupus xəstəliyindən əziyyət çəkənlərin təxminən 90%-i qadınlardır.

Qadınların nə üçün daha çox risk altında olduğu tam aydın deyil. "Mayo Clinic" tərəfindən aparılan tədqiqatlar mikrobiom və cinsi hormonlardakı fərqlərə, həmçinin qadın orqanizminin autoimmun pozuntularla əlaqəli anticisimləri daha yüksək səviyyədə istehsal etməsinə işarə edir. "Stanford Medicine" tərəfindən 2024-cü ildə aparılan bir araşdırma isə X xromosomu ilə əlaqəli bir molekulda müəyyən ipucları aşkar edib. Bu pozuntuların bir çoxu erkən mərhələlərdə oxşar əlamətlərlə – yorğunluq, başgicəllənmə, cüzi hərarət, eləcə də stress, narahatlıq və depressiya ilə özünü büruzə verdiyindən, onların diaqnozunu qoymaq çətin ola bilər.

Teylor bildirib ki, simptomlar “görünməz” olduqda, yəni qan analizində aşkar edilmədikdə, yaxud ağrı, yorğunluq və qarışqa gəzməsi hissi kimi nevroloji əlamətlərlə müşayiət olunduqda  yanlış diaqnoz qoyulma ehtimalı daha yüksəkdir.


Əsmər QARDAŞXANOVA,

“Azərbaycan”

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

HONOR İstanbulda istehsala başlayıb 

18:27
18 Noyabr

Azərbaycan-Gürcüstan iqtisadi tərəfdaşlığının inkişaf perspektivlərinə dair fikir mübadiləsi olub  

18:17
18 Noyabr

Qısa gəzintilər qan şəkərini tənzimləməkdə daha faydalıdır  

18:10
18 Noyabr

Avropanın enerji nəhəngi “Equinor” kiberhücuma məruz qalıb

17:59
18 Noyabr

“Hayabusa-2” kosmik stansiyasının uçuş marşrutu dəyişdirilib  

17:44
18 Noyabr

Milli Məclisdə 2027-ci ilin büdcə zərfinə daxil olan qanun layihələrinin birinci oxunuşda müzakirəsi başa çatıb YENİLƏNİB  

17:23
18 Noyabr

Yaşar Gülər: Azərbaycanla əməkdaşlıq qarşılıqlı etimad əsasında güclənir  

17:16
18 Noyabr

ABŞ dəniz piyadaları yeni M7 əvəzinə daha çox alman atıcı silahı alacaq

17:05
18 Noyabr

ABŞ Milli Təhlükəsizlik Agentliyinin məxfi şəbəkəsi fəaliyyətini dayandırıb  

16:59
18 Noyabr

Marko Rubio: ABŞ sistemli hücuma məruz qalmayıb

16:58
18 Noyabr

10 ayda 548 mindən çox şəxs aktiv məşğulluq tədbirləri ilə əhatə olunub

16:57
18 Noyabr

Alzheimer xəstəliyini yavaşladan dərman aşkarlanıb

16:54
18 Noyabr

Şencendə tarixi üçtərəfli görüş: qlobal çağırışlara ortaq cavab tapılacaqmı?

16:53
18 Noyabr

Azərbaycanda startap ekosistemi böyüyür 

16:38
18 Noyabr

Rusiyada məhsuldarlığı 15 faizədək artıran biopreparatlar hazırlanıb  

16:24
18 Noyabr

Bakıda ödənişli hərəkət zonalarına daxil olan avtomobillərdən toplanan vəsait dövlət büdcəsinə köçürüləcək  

16:10
18 Noyabr

Çində keçəlliklə mübarizə üçün xüsusi daraq hazırlanıb  

16:09
18 Noyabr

Masallıda bir müəllim var...  

16:08
18 Noyabr

Kreml: APEC sammitində Putin ilə Tramp arasında tammiqyaslı danışıqlar gözlənilmir  

15:57
18 Noyabr

Sosial media qadağasının uşaqlara təsirlərini araşdırmaq üçün elmi tədqiqatlara başlanılıb  

15:52
18 Noyabr

Macarıstanda kilsə şkafında saxlanılan sümüyün krala məxsus olduğu DNT ilə təsdiqlənib  

14:49
18 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!